વાયુપુરાણમ્

મુનિઓએ જ્યારે સુતજી પાસે પુછ્યું કે, "મનુના પુત્ર સુદ્યુમ્ના કેવી રીતે સ્ત્રી રૂપમાં આવ્યા?" ત્યારે સુતજી કહે છે: "ઉમાદેવી, પોતાના પ્રિય માટે, પ્રેમથી કહ્યું હતું: 'હે દેવ, મારા આશ્રમમાં જે પણ પુરુષ પ્રવેશ કરશે, એ અવશ્ય સુંદર સ્ત્રી બની જશે, અને સ્વર્ગની અપ્સરાઓ જેવી ઉજ્જ્વલતા પામશે.' આ આશ્રમમાં, રુદ્ર સહિત બધા જીવ, ભૂત, પશુ—જે પણ હતા—સ્ત્રી બની ગયા અને અપ્સરાઓ સાથે રમ્યા. એક દિવસ રાજા સુદ્યુમ્ના શિકાર માટે ઉમાના વનમાં આવ્યા, અને તેમને સાથે આવેલા બધા ભૂત, જીવ અને રુદ્ર પણ સ્ત્રી બની ગયા. તેથી રાજા સુદ્યુમ્ના ફરીથી સ્ત્રી રૂપમાં આવ્યા; પણ મહાદેવની કૃપાથી તેઓ પુનઃ પુરૂષ બન્યા. પછી સુતજી કહે છે: "હવે તમે મનુના પુત્રોની વંશાવળી વિગતે સાંભળો. પૃષધ્રાએ પોતાના ગુરુની ગાયને મારી અને તેનું માંસ ખાધું. મહાન આત્મા ચ્યવનના શ્રાપથી પૃષધ્રા શૂદ્ર બન્યા. કારૂષા, મનુના પુત્ર કારૂષાનો પુત્ર, એક ક્ષત્રિય હતો અને યુદ્ધમાં પ્રખર હતો; તે હજાર ક્ષત્રિય કુળોમાં વિખ્યાત થયો. નાભાગાના પુત્ર ભલંદન વિદ્વાન હતા. ભલંદનના પુત્ર પ્રાંશુ, અને પ્રાંશુના એક જ પુત્ર પ્રજાની. પ્રજાનીનો પુત્ર ખનિત્ર, અને ખનિત્રનો પુત્ર પ્રસિદ્ધ ક્ષુપ, જે મનુષ્યોમાં વિખ્યાત હતો. ક્ષુપના વિસ (વીસ) પુત્રોમાંથી પ્રતિમા, અને પ્રતિમાના પુત્ર વિવિંશુ, જે ઉત્તમ અને નીતિવાન હતા. વિવિંશુના પુત્ર ખનિનેત્ર, જે ધર્મનિષ્ઠ અને પ્રખર હતા; તેમના પુત્ર કરંધમ, જે ત્રેતાયુગના આરંભમાં જન્મ્યા. કરંધમના પુત્ર આવિક્ષી, જે ગુણોમાં પિતાને અતિશય vượt કર્યા. આવિક્ષીના પુત્ર મારુત્ત, જે એક ચક્રવર્તી રાજા સમાન હતા; તેમને સંવર્ત્તે સ્વજનો અને મિત્રો સાથે સ્વર્ગમાં લઇ ગયા. સંવર્ત્ત અને બૃહસ્પતિ વચ્ચે મહાન વિવાદ થયો; બૃહસ્પતિ યજ્ઞની સમૃદ્ધિ જોઈને ક્રોધિત થયા. સંવર્ત્ત યજ્ઞ લઈ ગયા ત્યારે બૃહસ્પતિ અત્યંત ક્રોધિત થયા, અને દેવોએ તેમને શાંત કર્યા, કારણ કે તેઓ વિશ્વને વિનાશ કરી શકતા. મારુત્તના પુત્ર નરિષ્યંત, અને તેમના પુત્ર દંડધર, જેને દમ પણ કહે છે. દંડધરના પુત્ર રાષ્ટ્રવર્ધન, અને તેમના પુત્ર સુધૃતિ; સુધૃતિના પુત્ર નર. નરનો એક જ પુત્ર, કેવલના પુત્ર બંધુમાન, અને બંધુમાનના પુત્ર ધર્મનિષ્ઠ, ઝડપથી કાર્ય કરનારા રાજા હતા. વેગવતના પુત્ર બુદ્ધ, અને બુદ્ધના પુત્ર તૃણબિંદુ; ત્રેતાયુગના આરંભે, તૃણબિંદુ રાજા બન્યા. તૃણબિંદુની પુત્રી દ્રવિડા, જે વિશ્રવસની માતા હતી; અને પુત્ર વિશાલા, જે સર્વોત્તમ ધર્મનિષ્ઠ રાજા હતા. વિશાલાથી વિશાલા, જે દૃષ્ટિથી સર્જાયા હતા; વિશાલાના પુત્ર હેમચંદ્ર, જે પ્રખર રાજા હતા. હેમચંદ્ર પછી સુચંદ્ર, અને સુચંદ્રના પુત્ર ધૂમ્રાશ્વ, જે રાજા હતા. ધૂમ્રાશ્વના પુત્ર વિદ્વાન સૃંજય, અને સૃંજયના પુત્ર પ્રસિદ્ધ અને શક્તિશાળી સહદેવ. સહદેવના પુત્ર કૃશાશ્વ, જે સર્વોત્તમ ધર્મનિષ્ઠ હતા; કૃશાશ્વના પુત્ર સોમદત્ત, જે તેજસ્વી અને શક્તિશાળી હતા. સોમદત્તના પુત્ર જનમેજય, અને જનમેજયના પુત્ર પ્રસિદ્ધ પ્રમતિ. તૃણબિંદુની કૃપાથી વૈશાલીના બધા રાજાઓ દીર્ઘાયુ, મહાન આત્મા, શક્તિશાળી અને સાચા ધર્મનિષ્ઠ હતા. શર્યાતિના પુત્રો જોડી હતા—પ્રસિદ્ધ પુત્ર અનર્ત અને પુત્રી સુકન્યા, જે ચ્યવનની પત્ની બની. અનર્તના પુત્ર રેવ, જે પ્રખર હતા; અનર્તની ભૂમિનું રાજધાની કુશસ્થલી હતી. રેવના પુત્ર રૈવત, જે ધર્મનિષ્ઠ અને કકુધ્મી નામે પ્રસિદ્ધ હતા; તેઓ સો ભાઈઓમાં સૌથી મોટા હતા અને રાજા બન્યા, કુશસ્થલી પામ્યા. રૈવત, પોતાની પુત્રી સાથે, બ્રહ્માના સમક્ષ ગંધર્વના સંગીત સાંભળ્યા; દેવોના એક ક્ષણમાં માનવ માટે અનેક યુગો વીતી જાય છે. પછી, યુવાનતા જાળવીને, તેઓ પોતાની શહેરમાં પાછા આવ્યા, જે યાદવો દ્વારા ભરપૂર હતી, અને અનેક દ્વારોથી સજ્જ, આનંદમય દ્વારવતી બની હતી. ભોજ, વૃષ્ણિ અને અંધક વંશના રક્ષા હેઠળ, વસુદેવના નેતૃત્વમાં, રૈવત, શત્રુઓના વિનાશક, તેમની વાર્તા સાચી રીતે સાંભળી. તેમણે પોતાની ધર્મનિષ્ઠ પુત્રી રેવતીને બલદેવને આપી, અને પછી મેરુ પર્વતના શિખરે તપ કરવા ગયા. રામ, ધર્મનિષ્ઠ, રેવતી સાથે સુખભોગ કર્યો; પછી મુનિઓએ પુછ્યું: "હે સુતપુત્ર, એટલા બધા યુગો વીતી ગયા પછી પણ રેવતી કેમ વૃદ્ધ નથી થઈ, કેમ તેમના વાળ પાંખી નથી થયા?" "શર્યાતિના પુત્ર જે મેરુ પર ગયા, તેમના વંશનું પૃથ્વી પર હજુ પણ કઈ રીતે અસ્તિત્વ છે? અમને એ સાચી વાત સાંભળવી છે. કેટલા અને કયા પ્રકારના દેવ અને ગંધર્વો છે? રૈવત એ સાંભળીને યુગને એક ક્ષણ સમજે છે." સૂતજી કહે છે: "બ્રહ્મલોકમાં વૃદ્ધાવસ્થા, ભૂખ, તરસ, મૃત્યુનો ભય કે રોગ નથી; જે ત્યાં પહોંચે છે, તેને એ કશું અસર કરતી નથી. અને તમે જે ગંધર્વલોક વિશે પૂછ્યું, તે અંગે હું સાચી માહિતી આપું છું, હે ઉત્તમ મુનિઓ.