વાયુપુરાણમ્

દ્વાપર યુગમાં સતત યુદ્ધો થતા હતા અને કલિ યુગમાં અનેક વિમુખ લોકો, અર્થાત્ શાસ્ત્રવિરોધી લોકો, ઉદભવ થયા છે. ગામનો કોકડો અને ગામનો દૂંદો બંને અશુદ્ધ અને અપમાનજનક માનવામાં આવે છે. શ્રાદ્ધકર્મ માટે, માત્ર કૂતરાને જોવાથી જ તે કાર્યની અસરો નષ્ટ થાય છે; અને જો કૂતરાને સ્પર્શ થાય, પ્રસૂતા સ્ત્રી કે લાંબા રોગગ્રસ્ત વ્યક્તિનો સ્પર્શ થાય, તો પણ તે કાર્ય અશુદ્ધ બની જાય છે. અશુદ્ધ અથવા પતિત વ્યક્તિઓને ભોજન જોવું ન જોઈએ; જો તે લોકો ભોજનને જોઈ લે, તો તે ભોજન દેવતાઓ અને પિતૃઓને અર્પણ કરવા યોગ્ય નથી રહેતું. મુખ્ય પદાર્થને આવા લોકો સ્પર્શ કરે, તો તે અંત્યેષ્ટિ પછીના બચેલા ભોજન જેવું બની જાય છે. યજ્ઞ માટે ભેગું કરેલું ભોજન પહેલેથી જ ટાળવું જોઈએ, અને પૃથ્વી તથા પાણીથી શુદ્ધિકરણ કરવું આવશ્યક છે. શુદ્ધિકરણ માટે સિદ્ધાર્થના દાણા અથવા કાળા તલનો છાંટો કરવો, અથવા તેને પાણીમાં વિખેરી દેવું જોઈએ. અને શિક્ષક, સૂર્ય, અગ્નિ અથવા પવિત્ર વસ્તુઓના દર્શનથી પણ શુદ્ધિકરણ થાય છે. જે ભોજન પર બેઠા છે, પગથી સ્પર્શ થયું છે, અશુદ્ધ વ્યક્તિએ જો્યું છે, સૂકું છે અથવા બેસી ગયેલું છે, તે ટાળવું જોઈએ. કાળું, બગડેલું, કિનારે ચાટેલું, કે જેમાં કંકર, વાળ, પથ્થર, જીવાત હોય, તે પણ નકારવું જોઈએ. તેલ પિંડ, તલ અથવા જવારથી બનેલું, અને સીધો મીઠું નાખીને બનાવેલો ભાત — આ બધું શ્રાદ્ધ માટે અયોગ્ય છે. કપડાથી ભોજન પછડાવવું પણ શ્રાદ્ધકર્મમાં મનાઈ છે. કેટલાક લોકો વેદવિરોધી રીતે જ્ઞાનનો દાવો કરે છે, પણ વ્યવહારમાં ભિન્ન છે. 'મેણા જન્મ' કહેવાતા લોકો શ્રાદ્ધ માટે ધૂળ સમાન છે; દહીં, લીલા શાકભાજી અને ફૂલોવાળી વસ્તુઓ પણ ટાળવી જોઈએ. બેંગન અને જે કંઈ રસ કાઢે છે, તે પણ નકારવું; શિલા મીઠું, સામાન્ય મીઠું અને મનથી ઉત્પન્ન મીઠું — આ બધું પણ ટાળવું જોઈએ. શ્રેષ્ઠ શુદ્ધિ એ છે કે, જે દેખાય પણ છે; ભોજન અગ્નિમાં મૂકવું, બાંધવું અને હાથને સારી રીતે ડૂબાડવું જોઈએ. માથું સ્પર્શવું, કારણ કે તે બ્રહ્મનું પવિત્ર પાણી કહેવાય છે; પદાર્થોની શુદ્ધિ કરવી અને ફરીથી તેમને ડૂબાડવી જરૂરી છે. પદાર્થોને મૂકી, પાણીથી છાંટવું અને પાણીમાં ડૂબાડવું; અરીષ્ટ વૃક્ષની મૂળ, બિલ્વ અને ઇંગુદાની છાલ — અહીં પણ શુદ્ધિકરણ કરવું જોઈએ. તમામ દાળમાં ધર્મ અનુસાર શુદ્ધિ કરવી, અને દાંત, હાડકાં, લાકડા અને સિંગ — scrape (ખરડવું) કરવું જરૂરી છે. માટીના વાસણમાં ફરીથી બળાવવું, અને રત્ન, હીરા, મોતી, શંખ, સ્ફટિક — આમાં પણ શુદ્ધિકરણ જરૂરી છે. સિદ્ધાર્થના દાણા માટે દાણાની પેસ્ટથી, અથવા તલની પેસ્ટથી શુદ્ધિ કરવી; આ નિયમ ઊન અને તમામ ભેંસ માટે પણ છે. તમામ ભેંસ માટે પૃથ્વી અને પાણીથી શુદ્ધિ કરવી; શુદ્ધિકરણની શરૂઆત અને અંતે પાણીથી ધોવું ફરીથી જરૂરી છે. કપાસના કામ માટે राखથી શુદ્ધિ, અને ફળ, ફૂલો, લાકડી માટે પાણીથી ધોવું જોઈએ. ઝાડવું, પાણીથી છાંટવું અને જમીન પર લિપવું — એ prescribe (નિયત) છે; ગામ છોડ્યા પછી પવનથી શુદ્ધ થયેલી જમીન ઉપયોગ કરવી. ધનુષ્ય અથવા પક્ષીનો ઉપયોગ કરનારા માટે માટીથી શુદ્ધિકરણ કરવું; આ રીતે શ્રેષ્ઠ શુદ્ધિકરણના નિયમો જણાવ્યા છે. હવે હું વધુ સમજાવું છું — ધ્યાનથી સાંભળો. સવારમાં, Southwest (દક્ષિણ-પશ્ચિમ) તરફ ઘર છોડીને પાંચ તીરની દૂરી પર, માથું ઢાંકી, નિવૃત્તિ કરવી; અને ત્યાં હાથથી માથું સ્પર્શવું નહીં. સૂકા ઘાસ, લાકડાં, પાંદડા, બાંબુના ટુકડા, અથવા માટીના વાસણથી જમીન ઢાંકી દેવી. ખેંચેલું પાણી અને માટી લઈને, વાણી નિયંત્રિત રાખવી; દિવસમાં ઉત્તર તરફ અને રાત્રે દક્ષિણ તરફ મુખ રાખવું. પાણીની કળશ જમણા હાથમાં રાખવી, અને ડાબા હાથથી માટીથી ગુદા (anus) શુદ્ધ કરવી — ત્રણ ટુકડા માટીથી. પછી, ડાબા હાથથી સતત દસ ટુકડા માટી લગાવી શકાય છે, અથવા ફરીથી બે ટુકડા — કુલ પાંચ ટુકડા માટીથી. પગ માટીથી ધોઈ, યોગ્ય રીતે આચમન કરીને, ત્રણ વખત પાણી અર્પણ કરવું — પાણી, સૂર્ય, અગ્નિ, પવન અને પાણીને. વિદ્વાન વ્યક્તિએ હંમેશા પવિત્ર સ્થળે પાણીની કળશ તૈયાર રાખવી; પગ સારી રીતે ધોવું, યોગ્ય અને અયોગ્ય કાર્ય માટે નિયમ મુજબ. બીજા આચમનથી દેવતાઓ માટે કાર્ય કરવું; પછી, હાથ અશુદ્ધ થાય તો ત્રણ રાત સુધી ઉપવાસ કરવો. ભારે અશુદ્ધિ માટે પ્રાયશ્ચિત prescribe (નિયત) છે; કૂતરા અથવા પતિતને સ્પર્શ કર્યા પછી 'તપ્તકૃચ્છ્ર' પ્રાયશ્ચિત કરવું. માનવ હાડકાંને સ્પર્શ કર્યા પછી, શુદ્ધિ માટે ઉપવાસ કરવો; ત્રણ રાત ઘી સાથે prescribe (નિયત) છે, અથવા એક રાત. લૂંટારૂ, પુલિન્દ, અંધ, શબર — જે નિર્વૃત્તિ સ્થળે પાણી પીવે છે, અથવા યુગંધરા પર્વતોમાં જાય છે — સિંધુની ઉત્તર સીમા, દિવ્યંતર પ્રદેશ, અને તમામ પાપી સ્થળો, જે દુષ્ટ લોકો વસે છે — અને જે સ્થાન પવિત્ર અને વેદજ્ઞ બ્રાહ્મણો ટાળે છે, એવા અશુદ્ધ પ્રદેશોમાં જવાથી સર્વ પાપ મળે છે. માનસિક અશુદ્ધિ, અગ્નિ, સમય અને લિપવું — પણ શુદ્ધિકરણના સાધન છે; પણ આ નિયમોનું અજ્ઞાન હંમેશા રહે છે. જે કોઈ ભ્રાંતિથી આ નિયમો વિરુદ્ધ અશુદ્ધિ કરે છે, તે નિશ્ચયે રાક્ષસ અને દુષ્ટ આત્માઓનું ફળ પામે છે. જે શુદ્ધિ અને શ્રદ્ધા વિના છે, તે વિદેશી જાતિઓમાં જન્મે છે; યજ્ઞ ન કરનાર, પાપી, અથવા પશુઓના ગર્ભમાં પ્રવેશ કરે છે. શુદ્ધિથી મનુષ્ય મુક્તિ પામે છે અને સ્વર્ગમાં નિવાસ કરે છે; કેમ કે દેવતાઓ શુદ્ધિમાં હંમેશા delight (પ્રસન્ન) છે — આ દેવતાઓએ જ કહ્યું છે. દેવતાઓ હંમેશા ગંદા અને અશુદ્ધ વસ્તુઓ ટાળે છે; સદ્ગતિવાળા લોકો ત્રણ પ્રકારની શુદ્ધિ કરે છે. બ્રહ્મનિષ્ઠ, અતિથિ, શુદ્ધિ અને જ્ઞાનયુક્ત, પિતૃનિષ્ઠ, સ્વ-નિયંત્રિત અને દયાળુ — આવા દ્વિજોને અર્પણ કરવામાં આવે છે. આ રીતે શાસ્ત્રોએ શુદ્ધિ અને અશુદ્ધિ, અને તેમના નિયમો, સ્પષ્ટ રીતે વર્ણન કર્યા છે.