વાયુપુરાણમ્

એક વાર, ધર્મમાં નિષ્ઠાવાન મનુષ્ય—even થોડા સમય માટે પણ—પાપને ઝડપથી ત્યજી દે છે, જેમ સાપ પોતાનું જૂનું ચામડું ઉતારે છે. એ પવિત્ર સ્થળ, દિવસ-રાત મહાન ફણાવાળા સાપો દ્વારા રક્ષિત છે, જે પાપીઓને ભય આપે છે અને સિદ્ધો માટે આનંદ લાવે છે. મુણ્ડપૃષ્ઠના ઉત્તર તરફ, ત્રણ લોકોમાં વિખ્યાત અને દૈવી ઋષિઓથી ઘેરાયેલું કનકાનંદી નામનું પવિત્ર તીર્થ છે. ત્યાં સ્નાન કર્યા પછી, સ્વતંત્રપંખી પંખીઓ સ્વર્ગમાં ઉડી જાય છે. એ સ્થળે કરેલું શ્રાદ્ધ કદી નાશ પામતું નથી; સ્નાન પછી, શ્રેષ્ઠ મનુષ્ય ત્રણ ઋણમાંથી મુક્ત થાય છે. એ તળાવના કિનારે, ભગવાનનું વિશાળ મંદિર છે; જે ત્યાં જઈને પ્રાર્થના કરે છે, તે પૂર્ણતા મેળવી સ્વર્ગમાં જાય છે. ઉત્તર તરફના માનસ તળાવ પહોંચીને, મનુષ્ય સર્વોચ્ચ સિદ્ધિ પ્રાપ્ત કરે છે; ત્યાં પહોંચતા, મુખ્ય શહેર—મહાન અદ્ભુત—દેખાય છે. એ સ્થળે, પોતાની શક્તિ અનુસાર શ્રાદ્ધ કરવું જોઈએ; મનુષ્ય દૈવી ઇચ્છાઓ અને મુક્તિ માટે સાધન પ્રાપ્ત કરે છે. શ્રેષ્ઠ માનસ તળાવમાં, એક વિશેષ અદ્ભુત જોવા મળે છે: જે સ્વર્ગમાંથી પડેલા, ભાગ્યશાળી, તેઓ આકાશમાં તેજસ્વી દેખાય છે. એ જ જગ્યાએ, ગંગા દેવી—ત્રિગुणી નદી—સોમના પગથી પૃથ્વી પર અવતરેલી, આકાશમાં સુનમાવત દ્વારરૂપે, સૂર્ય સમાન તેજથી દેખાય છે. જાંબુનાદ સોનાથી બનેલું, સ્વર્ગના પ્રવેશદ્વાર જેટલું વિશાળ, એ દૈવી દ્વાર છે, જ્યાંથી નદી ફરી પૂર્વ અને અંતિમ મહાસાગર તરફ વહે છે. ગંગા અને ચંદ્રભાગા, સિંધુ જેવી, માનસ સમાન, પવિત્રતા લાવે છે અને પશ્ચિમ મહાસાગર તરફ વહે છે; એ દૈવી સિંધુ, નદીઓમાં શ્રેષ્ઠ છે. હિમવત પર્વત, વિવિધ ખનિજોથી શોભિત, એનું વિસ્તાર એંસી હજાર યોજન છે. સિદ્ધો અને દૈવી ગાયકો દ્વારા ભરપૂર, સુષુમ્ના નામનું delightfully તળાવ છે, જે સર્વેમાં વિખ્યાત છે. ત્યાં જન્મેલો દસ હજાર વર્ષ જીવે છે; શ્રાદ્ધ endless ફળ આપે છે, અને એ શ્રાદ્ધ દસ પૂર્વજ અને દસ અનુવંશીઓને બચાવે છે. હિમવતનું સર્વે પુણ્ય, ગંગાની પવિત્રતા, અને સર્વે નદીઓનું મહાસાગર તરફ વહેવું, એ બધું સર્વત્ર પવિત્ર છે. તેથી, આવા સ્થળોએ, વિવેકી શ્રાદ્ધ કરે; સ્નાન અને દાનથી શુદ્ધ થાય. પર્વતની ઊંચી ઢાળ, ખીણ, ગુફા, વાદી, ઝરણાં, નદીના કિનારે, સ્ત્રોત, મહાસાગર, ગૌશાળા, સંગમ, અને વન—all these are suitable places. શુદ્ધ, સુગંધિત, ગાયના ગોબરથી લિપેલા, એકાંત ઘરો—એમાં પણ શ્રાદ્ધ કરવું જોઈએ. શાસ્ત્રમાં નિર્ધારિત નિયમો અનુસાર, દિશા પ્રદક્ષિણ કરી, ઈચ્છિત ફળ માટે, શ્રાદ્ધ diligently કરવું જોઈએ. આ રીતે, વિવેકી બ્રાહ્મણ બ્રાહ્મણિક સિદ્ધિ પ્રાપ્ત કરે છે. ત્રણ વર્ણો માટે નિર્ધારિત સ્થળો, વર્ણ અને આશ્રમના ધર્મમાં, ક્રોધનો ત્યાગ કરીને, પૂર્વજોની પૂજા પ્રાપ્ત થાય છે. નિષ્ઠાવાન, આત્મનિયંત્રણ ધરાવતો, પવિત્ર સ્થળોને અનુસરે છે, તો—even પાપી હોય—શુદ્ધ થાય છે; તો સદ્‌કર્મ કરનાર તો વધુ શુદ્ધ થાય છે. એ lower birthમાં નથી આવે, અયોગ્ય સ્થાનમાં જન્મે નહીં; બ્રાહ્મણ સ્વર્ગીય બને છે અને મુક્તિ માટે સાધન પામે છે. faith વગરના, પાપી, નાસ્તિક, સંશયગ્રસ્ત, અને કારણમાત્ર શોધનાર—આ પાંચને પવિત્ર સ્થળનું ફળ મળતું નથી. ગુરુના પવિત્ર સ્થળે સર્વોચ્ચ સિદ્ધિ—the supreme state of sacred places—મેળવે છે; પવિત્ર સ્થળનું ધ્યાન એ શાશ્વત બ્રાહ્મણિક પવિત્ર સ્થાન છે. ઉપવાસ કરતાં ધ્યાન શ્રેષ્ઠ છે; ઇન્દ્રિય નિયંત્રણ, ઉપવાસે પ્રાણોને ફરી-ફરી બાંધે છે. પ્રાણ-પ્રવાહ સમાન કરી, ઇન્દ્રિયોને વિષયથી પાછા ખેંચી, બુદ્ધિને મનમાં સ્થિર કરી, સર્વેનું સંયમ થાય છે. સંયમ મુક્તિ માટે સાધન છે; ઇન્દ્રિય-મન તીવ્ર છે, બુદ્ધિ વગેરેની ક્રિયા પણ. અન્ન ત્યાગથી ક્ષય થાય છે; ઉપવાસ તપ છે; બુદ્ધિ-મનના સંયમથી delightful બુદ્ધિ થાય છે. સર્વે પાપ ક્ષય થાય, ઇન્દ્રિય subdued, then pure self completely tranquil, like fuel-less fire. કારણ, ગુણ, પ્રગટ-અપ્રગટમાંથી, યોગ દ્વારા, યોગજ્ઞાની ક્ષેત્રજ્ઞને અલગ કરે છે. Then, for him, no movement or place; manifest-unmanifest, doubt નથી; he is near, existent-nonexistent, nothing remains fixed. હવે, દાન અને એના ફળ, શુદ્ધ શ્રાદ્ધ વિધિ અને ટાળવાનું શ્રાદ્ધ, હું વર્ણવું છું. હિમવત પર, બરફ પડે ત્યારે અથવા શિયાળામાં અગ્નિહોત્ર કરવું જોઈએ; એનું પુણ્ય સર્વોચ્ચ માનવામાં આવે છે. રાતે શ્રાદ્ધ ટાળવું જોઈએ, રાહુ દેખાય ત્યારે સિવાય; રાહુ દેખાય ત્યારે, સર્વ સંપત્તિથી—even જલ્દી—શ્રાદ્ધ કરવું જોઈએ. ગ્રહણ સમયે શ્રાદ્ધ કરવું નહીં, નહીં તો ગાય કાદવમાં ફસે તેમ, મનુષ્ય ફસે છે; પણ એ સમયે શ્રાદ્ધ પાપમાંથી પડેલા માટે નૌકા સમાન છે. વિશ્વદેવ અને સોમ માટે, plenty માં માંસ હોવું જોઈએ; પણ શિંગવાળા અને તલવારવાળા પ્રાણીઓ ટાળવા, કારણ કે એ ઈર્ષ્યાળુ અને વિનાશક માટે છે. ટ્વષ્ટૃ, દેવોના મહાન પ્રભુ દ્વારા નિયંત્રિત, એક વખત શચીપતિનો સોમ પીધો અને પૃથ્વી પર પડ્યો. શ્યામાકા દાણા પણ એ રીતે ઉપસ્થિત થયા અને પૂર્વજોની خاطر સન્માનિત થયા; એના નાસિકામાંથી પડેલા ટીપાં, એ જ રીતે જોડાયા. આ રીતે, પવિત્ર સ્થળોની મહિમા, શ્રાદ્ધ વિધિ, અને યોગ-સંયમથી મનુષ્યને શુદ્ધિ, પુણ્ય અને મુક્તિ મળે છે—આ બધા શાસ્ત્રોક્ત કથાઓમાં વર્ણવાયું છે.