વાયુપુરાણમ્

પશ્ચિમ દિશામાં પણ, મહાન આત્મા તરીકે ઓળખાતા Ketumanta નામના પુત્રને રાજા બનાવીને અભિષેક કરવામાં આવ્યો. પછી, પોતાના પુત્ર Manu ને મનુષ્યોના અધિપતિ તરીકે નિયુક્ત કર્યો; આ બધાના દ્વારા, આખી પૃથ્વી – તેના સાત દ્વીપ અને શહેરો સહિત – આજ સુધી તેના વિભાગો પ્રમાણે ધર્મથી શાસિત થાય છે. આ અગાઉના સ્વાયંભુવ અવધિમાં, બ્રહ્માએ આ રાજાઓને અભિષેક કર્યા હતા; જે મનુ બને છે, તેઓ રાજા તરીકે અભિષેક થાય છે. ભૂતકાળના મન્વંતરોમાં, એ રાજાઓ વિદાય પામ્યા છે; અને નવા મન્વંતર આવતા, અન્ય રાજાઓ અભિષેક થાય છે; ભૂતકાળ અને ભવિષ્યના બધા શાસકો મન્વંતરનાં અધિપતિ તરીકે યાદ કરવામાં આવે છે. આ શ્રેષ્ઠ પુરુષો દ્વારા રાજસૂય યજ્ઞમાં પૃથુને રાજા તરીકે અભિષેક કરવામાં આવ્યો હતો; તે શક્તિશાળી હતો અને વૈદિક વિધિ મુજબ રાજા બન્યો. પ્રજા ચાલુ રાખવા માટે આવા પુત્રો ઉત્પન્ન કર્યા પછી, એ મહાભાગ્યશાળી ભગવાન ફરીથી જીવસૃષ્ટિના સ્વામી બન્યા. Kaśyapa, વંશની ઇચ્છા રાખીને, શ્રેષ્ઠ તપસ્યા કરી; તેણે વિચાર્યું: “મને બે પુત્ર મળે, જે મારા માટે વંશ સ્થાપિત કરે.” મહાન આત્મા Kaśyapa જ્યારે ધ્યાનમાં હતા, ત્યારે બ્રહ્માના અંશરૂપે, મહાન ઊર્જાવાળા બે પુત્ર ઉત્પન્ન થયા. Vatsāra અને Asita, બંને બ્રહ્મવેદી, જન્મ્યા; Vatsāraમાંથી Nidhruva જન્મ્યો, અને Raibhyaમાંથી મહાપ્રસિદ્ધ વંશ ઉત્પન્ન થયો. Raibhyaમાંથી Raibhya વંશ ઓળખાય છે; Nidhruvaમાંથી, Cyavana અને Sukanyāના પુત્ર Sumedha જન્મ્યો. Nidhruvaની પત્ની Kuṇḍapāyin વંશની માતા બની; Asita અને Ekaparṇāમાંથી શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ જન્મ્યા. Śāṇḍilya વંશના શબ્દો સાંભળીને, Devala, મહાન કીર્તિ ધરાવતા, અને Nidhruva, Śāṇḍilya, Raibhya, અને પછી Kaśyapa વંશ પણ પ્રસિદ્ધ થયા. Devalaમાંથી Varaથી શરૂ થતા દેવો ઉત્પન્ન થયા; ચાર યુગો પસાર થયા પછી, એકાદશ મનુમાં એ વંશ ટક્યો, અને દ્વાપર યુગમાં પણ ચાલુ રહ્યો. Mānasના જીવનકાળમાં, Dama તેમનો પુત્ર હતો; Mānasના વારસદાર તરીકે Tṛṇabindu ઓળખાય છે. ત્રેતાયુગના આરંભે, ત્રીજા યુગમાં એક રાજા જન્મ્યો; તેની પુત્રી Tviḍaviḍā અતુલ્ય સૌંદર્ય ધરાવતી હતી. એ રાજા ઋષિ Pulastyaને પોતાની પુત્રી આપી. Viśravāḥ, Ṛષિ Tviḍaviḍાનાં પતિ બન્યા; તેમણે ચાર પત્નીઓથી Paulastya વંશ વધાર્યો. દેવોના ગુરુ તરીકે પ્રસિદ્ધ Bṛhaspati, Devavarṇinī નામની કન્યાને વિવાહ કર્યો. Mālyavatના પુત્રો Puṣpotkakaṭā અને Vākā હતા; Mālinની પુત્રી Kaikasī હતી. હવે આ સ્ત્રીઓના સંતાનોની વાત સાંભળો. Devavarṇinīએ Vaiśravaṇa નામના પુત્રને જન્મ આપ્યો; તે દૈવી ગુણોથી યુક્ત, રાક્ષસ સ્વરૂપ ધરાવતો અને અસુર જેવી શક્તિ ધરાવતો હતો. તેના ત્રણ પગ, વિશાળ શરીર, મોટું માથું, આઠ દાંત, પીળા દાઢી, શંખાકાર કાન અને લાલ રંગ હતો. તેની હાથ લાંબી અને ટૂંકો, પીળા અને ભયંકર, રૂપાંતરનું જ્ઞાન, જાગૃત અને જ્ઞાનમાં સમૃદ્ધ હતો. પિતાએ એવો પુત્ર જોઈને કહ્યું: “તે Kubera છે.” “કુતિ” અર્થ અપમાન, “બેરા” એટલે શરીર; તેના વિકૃત શરીરથી તે Kubera તરીકે ઓળખાયો. Viśravasના પુત્ર અને Viśravas જેવી છબી હોવાથી, Vaiśravaṇa નામે જગતમાં પ્રસિદ્ધ થયો. Kuberaની સમૃદ્ધિથી Nalakūbara નામે પ્રસિદ્ધ પુત્ર જન્મ્યો. Kaikasīએ રાવણ, Kumbhakarṇa, પુત્રી Śūrpaṇakhā અને ચોથા Vibhīṣaṇa જન્માવ્યા. રાવણ દસ માથ, શંખાકાર કાન, પીળા, લાલ વાળ, ચાર પગ, વીસ હાથ, વિશાળ કદ અને અસીમ શક્તિ ધરાવતો હતો. જન્મથી કાજલ જેવો કાળો, દાંતવાળો, લાલ ગળાવાળો, રાજશક્તિથી યુક્ત અને વિજયી સ્વરૂપ ધરાવતો હતો. રાવણ, સાચી સમજ અને મજબૂત શરીરવાળો, સ્વભાવથી રાક્ષસ હતો—ભયંકર, ક્રૂર, અને તેથી રાવણ તરીકે ઓળખાયો. અગાઉના જન્મમાં, તે Hiraṇyakaśipu રાજા હતો; રાક્ષસ રૂપે તે ચૌદ યુગો સુધી શાસન કર્યું. આ પાંચ કરોડ વર્ષોની ગણતરી દ્વિજોએ દર્શાવી છે; અને ગણતરીમાં કુશળોએ એકસઠ નિયુત બતાવ્યા છે. રાવણે સત્તર હજાર વર્ષ સુધી દેવો અને ઋષિઓમાં ભયાનક જાગૃતિ ઉત્પન્ન કરી. ચોવીસમા ત્રેતાયુગમાં, જ્યારે રાવણની તપશક્તિ ક્ષીણ થઈ, ત્યારે રામ, દશરથપુત્ર, દ્વારા રાવણ અને તેના અનુયાયીઓનો અંત આવ્યો. Mahodaya, Prahasta, Mahāpāṃśukhara અને Puṣpotkaṭાના પુત્રો, અને પુત્રી Kumbhīnasī, એમ તેની સંતાન છે. Triśirā, Dūṣaṇa, Vidyujjihva રાક્ષસો છે; Vākાની પુત્રી Asalikā પણ યાદ કરવામાં આવે છે. આ રીતે Paulastyaમાંથી જન્મેલા દસ રાક્ષસો, ભયંકર કાર્યોવાળા, બધા ભયાનક વંશના છે અને દેવો માટે પણ દુર્લભ છે. બધા આશીર્વાદયુક્ત, પુત્ર અને પૌત્ર સાથે, Paulastya વંશના બધા રાક્ષસો Yakṣa તરીકે પણ ગણાય છે. આમાં Agastya અને Viśvāmit્રના ક્રૂર Brahmarākṣasa છે, જે વૈદિક અભ્યાસ, તપસ્યા અને વ્રતના પાલનમાં નિમગ્ન છે. આમાં, Paulastya વંશના રાજા Iḍaviḍા, Savyapiṅgala છે; અન્ય Yajñamukha છે; અને એમ ત્રણ જૂથના રાક્ષસો છે. Yātudhāna, Brahmadhāna, Vārttā અને દિવસમાં ફરતા, એમ ચાર જૂથના રાત્રીવાસી રાક્ષસો ઋષિઓ દ્વારા યાદ કરવામાં આવે છે. Paulastya, Naiṛta, Agastyaના વંશજ, અને Kauśika—આ સાત Paulastyaમાંથી ઉત્પન્ન થયેલા રાક્ષસોના વંશ તરીકે ઓળખાય છે.