Vayu Purana

अन्ये तेभ्यः परिज्ञाता ह्रस्वाः स्वल्पोपजीविनः। तैर्विमिश्रा जतपदा आर्यम्लेच्छाश्च नित्यशः ।। ४५.

Other mountains, known among them, are small and provide little sustenance; among them dwell people of mixed origins, Aryas and Mlecchas, continually.

पीयन्ते यैरिमा नद्यो गङ्गा सिन्धुः सरस्वती। शतद्रुश्चन्द्रभागा च यमुना सरयूस्तथा ।। ४५.

By whom these rivers are drunk: Gaṅgā, Sindhu, Sarasvatī, Śatadru, Candrabhāgā, Yamunā, and also Sarayū.

इरावती वितस्ता च विपाशा देविका कुहूः । गोमती धुतपापा च बाहुदा च दृषद्वती ।। ४५.

Irāvatī, Vitastā, Vipāśā, Devikā, Kuhū, Gomati, Dhutapāpā, Bāhudā, and Dṛṣadvatī.

कौशिकी च तृतीया तु निश्चीरा गण्डकी तथा। इक्षु र्लोहित इत्येता हिमवत्पादनिःसृताः ।। ४५.

Kauśikī, Tṛtīyā, Niścīrā, and Gaṇḍakī; Ikṣu and Lohita—these all arise from the foot of the Himalaya.

वेदस्मृतिर्वेदवती वृत्रघ्नी सिन्धुरेव च। वर्णाशा चन्दना चैव सतीरा महती तथा ।। ४५.

Veda, Smṛti, Vedavatī, Vṛtraghnī, Sindhur, Varṇāśā, Candanā, Satīrā, and Mahatī as well.

परा चर्म्मण्वती चैव विदिशा वेत्रवत्यपि। शिप्रा ह्यवन्ती च तथा पारियात्राश्रयाः स्मृताः ।। ४५.

Parā, Carmmaṇvatī, Vidiśā, Vetravatī, Śiprā, and Avanti—these are remembered as belonging to the Pāriyātra region.

शोणो महानदश्चैव नर्मदा सुमहाद्रुमा। मन्दाकिनी दशार्णा च चित्रकूटा तथैव च ।। ४५.

Śoṇa, Mahānada, Narmadā with great trees, Mandākinī, Daśārṇā, and also Citrakūṭā.

तमसा पिप्पला श्रोणी करतोया पिशाचिका। नीलोत्पला विपाशा च जम्बुला वालुवाहिनी ।। ४५.

Tamasā, Pippalā, Śroṇī, Karatoyā, Piśācikā, Nīlotpalā, Vipāśā, Jambulā, and Vāluvāhinī.

सितेरजा शुक्तिमती मकुणा त्रिदिवा क्रमात् । ऋक्षपादात् प्रसूतास्ता नद्यो मणिनिभोदकाः ।। ४५.

Siterajā, Śuktimatī, Makuṇā, and Tridivā in order; these rivers, with water like jewels, are born from the foot of Ṛkṣa.

तापी पयोष्णी निर्विन्ध्या मद्रा च निषधा नदी। वेन्वा वैतरणी चैव शितिबाहुः कुमुद्वती ।। ४५.

Tāpī, Payoṣṇī, Nirvindhyā, Madrā, Niṣadhā, Venvā, Vaitaraṇī, Śitibāhu, and Kumudvatī.

तोया चैव महागौरी दुर्गा चान्तशिला तथा। विन्ध्यपादप्रसूताश्च नद्यः पुण्यजलाः शुभाः ।। ४५.

Toyā, Mahāgaurī, Durgā, and Antaśilā; and the rivers born from the foot of the Vindhya, all holy and auspicious.

गोदावरी भीमरथी कृष्णा वैण्यथ वञ्जुला। तुङ्गभद्रा सुप्रयोगा कावेरी च तथापगा। दक्षिणापथनद्यस्तु सह्यपादाद्विनिःसृताः ।। ४५.

Godāvarī, Bhīmarathī, Kṛṣṇā, Vaiṇyā, Vañjulā, Tuṅgabhadrā, Suprayogā, and Kāverī—these rivers of the southern region flow from the foot of the Sahya.

कृतमाला ताम्रवर्णा पुष्पजात्युत्पलावती। मलयाभिजातास्ता नद्यः सर्वाः शीतजलाः शुभाः ।। ४५.

Kṛtamālā, Tāmravarṇā, Puṣpajātī, Utpalāvatī—all these rivers, born from the Malaya mountains, are cool and auspicious.

त्रिसामा ऋतुकुल्या च इक्षुला त्रिदिवा च या। लाङ्गुलिनी वंशधरा महेन्द्रतनयाः स्मृताः ।। ४५.

Trisāmā, Ṛtukulyā, Ikṣulā, Tridivā, Lāṅgulinī, Vaṃśadharā—these are known as the daughters of Mahendra.

ऋषीका सुकुमारी च मन्दगा मन्दवाहिनी। कूपा पलाशिनी चैव शुक्तिमत्प्रभवाः स्मृताः ।। ४५.

Ṛṣīkā, Sukumārī, Mandagā, Mandavāhinī, Kūpā, and Palāśinī—all are said to originate from Śuktimat.

सर्वाः पुण्याः सरस्वत्यः सर्वा गङ्गाः समुद्रगाः । विश्वस्य मातरः सर्वा जगत्पापहराः स्मृताः ।। ४५.

All Sarasvatīs are holy, all Gaṅgās flow to the ocean; all are considered mothers of the world, removers of the world's sins.

तासां नद्युपनद्योऽपि शतशोऽथ सहस्रशः। तास्त्विमे कुरुपाञ्चालाः शाल्वाश्चैव सजाङ्गलाः ।। ४५.

Their tributaries and branches are hundreds and thousands; among them are the Kurus, Pāñcālas, Śālvas, and also the Sajāṅgalas.

शूरसेना भद्रकारा बोधाः शतपथेश्वरैः। वत्साः किसष्णाः कुल्याश् च कुन्तलाः काशिकोशलाः ।। ४५.

The Shurasenas, Bhadrakaras, Bodhas, rulers of Shatapathe; Vatsas, Kisasnas, Kulyas, Kuntalas, and the Kashikoshalas.

अथ पार्श्वे तिलङ्गाश्च मगधाश्च वृकैः सह। मध्यदेशा जनपदाः प्रायशोऽमी प्रकीर्तिताः ।। ४५.

Next, on the side, the Tilangas and Magadhas together with the Vrikas; these are mostly the peoples of the central region that have been named.

सह्यस्य चोत्तरार्द्धे तु यत्र गोदावरी नदी। पृथिव्यामिह कृत्स्नायां सप्रदेशो मनोरमः ।। ४५.

In the northern half of Sahya, where the Godavari river flows, there is a delightful region on this entire earth.

तत्र गोवर्द्धनो नाम सुरराजेन निर्मितः। रामप्रियार्थं स्वर्गोऽयं वृक्षा ओषधयस्तथा ।। ४५.

There, Govardhana was constructed by the king of the gods for the sake of Rama's pleasure; this is heaven, along with its trees and medicinal plants.

भरद्वाजेन मुनिना तत्प्रियार्थेऽवतारिताः। अन्तःपुरवनोद्देशस्तेन जज्ञे मनोरमः ।। ४५.

By the sage Bharadvaja, for his beloved, these were brought down; thus the inner palace garden was created, delightful in its form.

वाह्लीका वाढधानाश्च आभीराः कालतोयकाः। अपरीताश्च शूद्राश्च पह्नवाश्चर्मखण्डिकाः ।। ४५.

The Vahlikas, Vadhadhanas, Abhiras, Kalatoyakas, Aparitas, Shudras, Pahnava, and Charmakhandikas.

गान्धारा यवनाश्चैव सिन्धुसौवीरभद्रकाः। शका ह्रदाः कुलिन्दाश्च परिता हारपूरिकाः ।। ४५.

Gandharas, Yavanas, Sindhus, Sauvira Bhadrakas, Shakas, Hradas, Kulindas, Paritas, and Harapurikas.

रमटा रद्धकटकाः केकया दशमानिकाः। क्षत्रियोपनिवेशाश्च वैश्यशूद्रकुलानि च ।। ४५.

Ramata, Raddhakatakas, Kekayas, Dashamanikas; settlements of Kshatriyas, and also families of Vaishyas and Shudras.

काम्बोजा दरदाश्चैव बर्बराः प्रियलौकिकाः। पीनाश्चैव तुषाराश्च पह्लवा बाह्यतोदराः ।। ४५.

Kambojas, Daradas, Barbaras, Priyalaukikas, Pinas, Tusharas, Pahlavas, and Bahyatodaras.

आत्रेयाश्च भरद्वाजाः प्रस्थलाश्च कसेरुकाः. लम्पाका स्तनपाश्चैव पीडिका जुहुडैः सह ।। ४५.

Atreyas, Bharadvajas, Prasthalas, Kaserukas, Lampakas, Stanapas, Pidikas, together with the Juhudas.

अपगाश्चालिमद्राश्च किरातानाञ्च जातयः। तोमरा हंसमार्गाश्च काश्मीरास्तङ्गणास्तथा ।। ४५.

Apagas, Alimadras, and the tribes of the Kiratas; Tomaras, Hamsamargas, Kashmiris, and Tanganas as well.

चूलिकाश्चाहुकाश्चैव पूर्णदर्वास्तथैव च। एते देशा ह्युदीच्याश्च प्राच्यान् देशान्निबोधत ।। ४५.

Chulikas, Ahukas, Purnadarvas likewise; these are the northern regions, now hear of the eastern lands.