Vayu Purana

स्वायम्भुवेन विस्तारो ज्ञेयः स्वारोचिषस्य तु । न शक्यो विस्तरस्तस्य वक्तुं वर्षशतैरपि । पुनरुक्तबहुत्वात्तु प्रजानां वैकुले कुले

The expansion under Svāyambhuva is to be understood, and likewise for Svārociṣa; but the full extent of that cannot be told even in hundreds of years, because of the repeated abundance of beings in each lineage.

तृतीयस्त्वथ पर्याय औत्तमस्यान्तरे मनोः । पञ्च चैव गणाः प्रोक्तास्तान् वक्ष्यामि निबोधत

Now, in the third cycle, within the period of Uttama Manu, five groups are mentioned; I will declare them, listen attentively.

सुधामानश्च देवाश्च ये चान्ये वशवर्त्तिनः । प्रतर्द्दनाः शिवाः सत्या गणा द्वादश वै स्मृताः

Sudhāmāna and the gods, and others who are obedient; the Pratardanas, the Śivas, and the Satyas—these twelve groups are remembered.

सत्यो धृतिर्दमो दान्तः क्षमः क्षामो धृतिः शुचिः । ईषोर्जाश्च तथा ज्येष्ठो वपुष्मांश्चैव द्वादश । इत्येते नामभिः क्रान्ताः सुधामानस्तु द्वादश

Satya, Dhṛti, Dama, Dānta, Kṣama, Kṣāma, Dhṛti, Śuci, Īṣorja, Jyeṣṭha, Vapuṣmān—these twelve by name are known as the Sudhāmānas.

सहस्रधारो विश्वात्मा शमितारो बृहद्वसुः । विश्वधाविश्वकर्मा च मनस्वन्तो विराड्यशाः

Sahasradhāra, Viśvātmā, Śamitāra, Bṛhadvasu, Viśvadhā, Viśvakarmā, Manasvant, and Virāḍyaśa.

ज्योतिश्चैव विभाव्यश्च कीर्त्तिमान् वंशकारिणः । अन्यानाराधितो देवो वसुधिष्णो विवस्वसुः

Jyoti, Vibhāvya, Kīrtimān, Vaṃśakārin; the god Vasudhiṣṇa, Vivasvasu, and others who are worshipped.

दिनक्रतुः सुधर्मा च धृतवर्मा यशस्विनः । केतुमांश्चैव इत्येते कीर्तितास्तु प्रमर्द्दनाः

Dinakratu, Sudharmā, Dhṛtavarmā, the illustrious ones; Ketumān—these are named as the Pramardanas.

हंसस्वरोऽहिहा चैव प्रतर्द्दनयशस्करौ । सुदानो वसुदानश्च सुमञ्जसविषावुभौ

Haṃsasvara, Ahihā, Pratardana, Yaśaskara, Sudāna, Vasudāna, Sumañjasa, and Viṣāva—these two as well.

जन्तुवाहयतिश्चैव सुवित्तसुनयस्तथा । शिवा ह्येते तु विज्ञेया यज्ञिया द्वादशापराः ॥२.१.

Jantuvāha, Yati, Suvitta, Sunaya—these are the Śivas, to be known as the twelve others who are fit for sacrifice.

६२.३० सत्यानामपि नामानि निबोधत यथामतम् । दिक्पतिर्वाक्पतिश्चैव विश्वः शम्भुस्तथैव च

Now hear the names of the Satyas, as they are known: Dikpati, Vākpati, Viśva, Śambhu as well.

स्वमृडीकोऽधिपश्चैव वर्च्चोधा मुह्यसर्व्वशः । वासवश्च सदाश्वश्च क्षेमानन्दौ तथैव च

Svamṛḍīka, Adhipa, Varcchodhā, Muhyasarvaśa, Vāsava, Sadāśva, Kṣemānanda likewise.

सत्या ह्येते परिक्रान्ता यज्ञिया द्वादशापराः । इत्येते देवता ह्यासन्नौत्तमस्यान्तरे मनोः

These are the Satyas, twelve in number, fit for sacrifice; these deities existed in the period of Uttama Manu.

अजश्च परशुश्चैव दिव्यो दिव्यौषधिर्न्नयः । देवानुजश्चाप्रतिमो महोत्साहौशिजस्तथा

Aja, Paraśu, Divya, Divyauṣadhi, Naya, Devānuja, Apratima, Mahotsāha, Uśija as well.

विनीतश्च सुकेतुश्च सुमित्रः सुबलः शुचिः । औत्तमस्य मनोः पुत्रास्त्रयोदश महात्मनः । एते क्षत्रप्रणेतारस्तृतीयं चैतदन्तरम्

Vinīta, Suketu, Sumitra, Subala, Śuci—these are the thirteen sons of the great-souled Uttama Manu; they were the leaders of the kṣatriyas in this third interval.

औत्तमे परिसङ्ख्यातः सर्गः स्वारोचिषेण तु । विस्तरेणानुपूर्व्या च तामसस्तान्निबोधत

In the Uttama Manvantara, the creation is enumerated, and likewise in Svārociṣa; now hear in order the details of Tāmasa.

चतुर्थेत्वथ पर्याये तामसस्यान्तरे मनोः । सत्या स्वरूपाः सुधियो हरयश्चतुरो गणाः

Then, in the fourth cycle, within the interval of Tāmasa Manu, the Satyas, Svarūpas, Sudhis, and the four groups of Haris appeared.

पुलस्त्यपुत्रस्तु शीर्ष्यण्यास्तमश्चैवाष्टमस्तथा । इन्द्रियाणि तदा देवा मनोस्तस्यान्तरे स्मृताः

Pulastya's son was Śīrṣyaṇya, and Tama was the eighth; at that time, the gods known as the senses were remembered within the interval of that Manu.

इन्द्रियाणां शतं यद्धिमुनयः प्रतिजानते । सत्यप्राणास्तु शीर्ष्यण्यास्तमश्चैवाष्टमस्तथा । इन्द्रियाणि तदा देवा मनोस्तस्यान्तरे स्मृताः

The sages declare that there are a hundred senses; the Satyaprāṇas were of Śīrṣyaṇya, and Tama was the eighth; at that time, the gods known as the senses were remembered within the interval of that Manu.

तेषां च प्रभुदेवानां शिविरिन्द्रः प्रतापवान् । सप्तर्षयोऽन्तरे चैव तान्निबोधत सत्तमाः ॥२.१.

Among those lordly gods, Śivi was the powerful Indra; and within that interval, the seven sages—learn of them, O noble ones.

६२.४० काव्यो हर्षस्तथा चैव काश्यपः पृथुरेव च । आत्रेयश्चाग्निरित्येव ज्योतिर्धामा च भार्गवः

Kāvya, Harṣa, Kāśyapa, Pṛthu, Ātreya, Agni, Jyotirdhāmā, and Bhārgava—these were the sages.

पौलहो वनपीठश्च गोत्रे वासिष्ठ एव च । चैत्रस्तथापि पौलस्त्य ऋषयस्तामसेऽन्तरे

Paulaha, Vanapīṭha, and Gotra Vāsiṣṭha, as well as Caitra and Paulastya—these were the sages in the Tāmasa interval.

जनुवण्डस्तथा शान्तिर्नरः ख्यातिर्भयस्तथा । प्रियभृत्यो ह्यवक्षिश्च पृष्टलोढो दृढोद्यतः । ऋतश्च ऋतबन्धुश्च तामसस्य मनोः सुताः

Januvaṇḍa, Śānti, Nara, Khyāti, Bhaya, Priyabhṛtya, Avakṣi, Pṛṣṭaloḍha, Dṛḍhodyata, Ṛta, and Ṛtabandhu—these were the sons of Tāmasa Manu.

पञ्चमेत्वथ पर्याये मनोश्चारिष्णवेऽन्तरे । गणास्तु सुसमाख्याता देवतानां निबोधत

Now, in the fifth cycle, within the interval of Cāriṣṇava Manu, the groups of deities are well described—listen to them.

अमृता भाभूतरजोविकुण्ठाः ससुमेधसः । चरिष्णोस्तु शुभाः पुत्रा वसिष्ठस्य प्रजापतेः । चतुर्दश च चत्वारो गणास्तेषान्तु भास्वराः

The Amṛtās, Bhābhūtarajas, Vikuṇṭhas, and Sasumedhas—these were the auspicious sons of Cariṣṇu, son of Vasiṣṭha, the lord of creatures; and among them, there were fourteen and four shining groups.

स्वत्रविप्रेग्निभासस्व प्रत्येतिष्ठामृतस्तथा । सुमतिर्वाविरावश्च वाचिनोदः स्रवस्तथा

Svatra, Vipregni, Bhāsa, Sva, Pratyeti, Sṭhāmṛta, Sumati, Vāvirāva, Vācinoda, and Sravas—these are named.

प्रविराशी च वादश्च प्राशश्चेति चतुर्दश । अमृताभाः स्मृता ह्येते देवाश्चारिष्णवेऽन्तरे

Pravirāśī, Vāda, Prāśa—these make fourteen; these gods, known as Amṛtābhās, are remembered in the interval of Cāriṣṇava.

मतिश्च सुमतिश्चैव ऋतसत्यौ तथैव च । आवृतिर्विवृतिश्चैव मदो विनय एव च

Mati, Sumati, Ṛta, Satya, Āvṛti, Vivṛti, Mada, and Vinaya—these are also named.

जेता जिष्णुः सहश्चैव द्युतिमान् स्रवसस्तथा । इत्येतानीह नामानि आभूतरजसां विदुः

Jetā, Jiṣṇu, Saha, Dyutimān, and Sravas—these are the names known among the Bhābhūtarajas.

वृषभेत्ता जयो भीमः शुचिर्दान्तो यशो दमः । नाथो विद्वानजेयश्च कृशो गौरो ध्रुवस्तथा । कीर्तितास्तु विकुण्ठा वै सुमेधास्तु निबोधत ॥२.१.

Vṛṣabhettā, Jaya, Bhīma, Śuci, Dānta, Yaśo, Dama, Nātha, Vidvān, Ajeya, Kṛśa, Gaura, and Dhruva—these are the Vikuṇṭhas; now listen to the Sumedhas.