Vayu Purana

भालुकिः कामहानिश्च जैमिनिर्लोमगायिनः। कण्डश्च कोलहश्चैव षडेते लाङ्गलाः स्मृताः। एते लाङ्गलिनः शिष्याः संहिता यैः प्रसाधिताः ।। ६१.

Bhāluki, Kāmahāni, Jaimini, Lomagāyin, Kaṇḍa, and Kolaha—these six are known as the Lāṅgalas. These disciples of Lāṅgali established the Saṃhitās.

ततो हिरण्यनाभस्य कृतशिष्यो नृपात्मजः । सोऽकरोच्च चतुर्विंशत्संहिता द्विपदां वरः । प्रोवाच चैव शिष्येभ्यो येभ्यस्तांश्च निबोधत ।। ६१.

Then Kṛta, son of Hiraṇyanābha and prince, composed twenty-four Saṃhitās, O best of men, and taught them to his disciples—now hear their names.

राडश्च महवीर्यश्च पञ्चमो वाहनस्तथा। तालकः पाण्डकश्चैष कालिको राजिकस्तथा। गौतमश्चाजबस्तश्च सोमराजापतत्ततः ।। ६१.

Rāḍa, Mahavīrya, Pañcama, Vāhana, Tālaka, Pāṇḍaka, Kālikā, Rājika, Gautama, Ajabasta, and Somarāja—these are his disciples in order.

पृष्ठग्नः परिकृष्टश्च उलूखलक एव च। यवीयसश्च वैशालो अंगुलीयश्च कौशिकः ।। ६१.

Pṛṣṭhagna, Parikṛṣṭa, Ulūkhalaka, Yavīyasa, Vaiśāla, Aṃgulīya, and Kauśika—

सालिमञ्जरिसत्यश्च कापीयः कानिकश्च यः। पराशरश्च धर्मात्मा इति क्रान्तास्तु सामगाः ।। ६१.

Sālimañjarisatya, Kāpīya, Kānīka, and Parāśara the righteous—these are the Sāmagas who have passed on.

सामगानान्तु सर्वेषां श्रेष्ठौ द्वौ तु प्रकीर्त्तितौ। पौष्यञ्जिश्च कृतिश्चैव संहितानां विकल्पकौ ।। ६१.

But among all the Sāmagas, two are said to be the foremost: Pauṣyañji and Kṛti, who are the arrangers of the Saṃhitās.

अथर्वाणं द्विधा कृत्वा सुमन्तुरददद् द्विजाः । कबन्धाय पुनः कृत्स्रं स च विद्याद्यथाक्रमम् ।। ६१.

Sumantu divided the Atharva Veda into two parts and gave them to the twice-born; then he gave the entire text again to Kabandha, along with the knowledge in proper order.

कबन्धस्तु द्विदा कृत्वा पथ्यायैकं पुनर्ददौ। द्वितीयं वेदस्पर्शाय स चतुर्द्धाकरोत् पुनः ।। ६१.

Kabandha, having divided it into two, gave one part again to Pathya; the second, for the study of the Veda, he divided once more into four parts.

मोदो ब्रह्मबलश्चैव पिप्पलादस्तथैव च। शौकायनिश्च धर्मज्ञश्चतुर्थस्तपनः स्मृतः।? वेदस्पर्शस्य चत्वारः शिष्यास्त्वेते दृढव्रताः ।। ६१.

Modo, Brahmabala, Pippalāda, Śaukāyani the knower of dharma, and the fourth, Tapana—these four steadfast disciples are known as the students of Vedasparśa.

पुनश्च त्रिविधं विद्धि पथ्यानां भेदमुत्तमम्। जाजलिः कुमुदादिश्च तृतीयः शौनकः स्मृतः ।। ६१.

Again, know that the division of Pathya’s tradition is threefold: Jājali, Kumuda and others, and the third is remembered as Śaunaka.

शौनकस्तु द्विधा कृत्वा ददावेकन्तु बभ्रवे। द्वितीयां संहितां धीमान्सैन्धवायनसंज्ञिते ।। ६१.

Śaunaka, dividing it into two, gave one part to Babhrava; the wise one gave the second Saṃhitā to Saindhavāyana.

सैन्धवो मुञ्जकेशाय भिन्ना सा च द्विधा पुनः। नक्षत्र कल्पो वैतानस्तृतीयः संहितानिधिः। चतुर्थोऽङ्गिरसः कल्पः शान्तिकल्पश्च पञ्चमः ।। ६१.

Saindhava gave it to Muñjakeśa, and that was again divided into two; Nakṣatrakalpa, Vaitāna, the third Saṃhitānidhi, the fourth is the Kalpa of Aṅgiras, and the fifth is Śāntikalpa.

श्रेष्ठस्त्वथर्वणो ह्येते संहितानां विकल्पनाः। षट्शः कृत्वा मयाप्युक्तं पुराणमृषिसत्तमाः ।। ६१.

These are the foremost Atharvaṇa divisions of the Saṃhitās; having made sixfold arrangements, I have also spoken of the Purāṇa, O best of sages.

आत्रेयः सुमतिर्धीमान्काश्यपो ह्यकृतव्रणः। भारद्वाजोऽग्निवर्चाश्च वसिष्ठो मित्रयुश्च यः । सावर्णिः सोमदत्तिस्तु सुशर्मा शांशपायनः ।। ६१.

Ātreya, the wise Sumati, Kāśyapa, Akṛtavraṇa, Bhāradvāja, Agnivarcā, Vasiṣṭha, Mitrayu, Sāvarṇi, Somadatta, Suśarmā, and Śāṃśapāyana—

एते शिष्या मम ब्रह्मन् पुराणेषु दृढव्रताः। त्रिभिस्तिस्रः कृतास्तिस्रः संहिताः पुनरेव हि ।। ६१.

These steadfast disciples of mine, O Brāhmaṇa, in the Purāṇas, each made three Saṃhitās from three.

काश्यपः संहिताकर्त्ता सावर्णिः शांशपायनः। सामिका च चतुर्थीस्यात्सा चैषा पूर्वसंहिता ।। ६१.

Kāśyapa, Sāvarṇi, Śāṃśapāyana, and Sāmikā are the compilers of the Saṃhitās; this is the earlier Saṃhitā.

सर्वास्ता हि चतुष्पादाः सर्वाश्चैकार्थवाचिकाः। पाठान्तरे पृथग्भूता वेदशाखा यथा तथा। चतुःसाहस्रिकाः सर्वाः शांशपायनिकामृते ।। ६१.

All these are in four sections and express a single meaning; in different recensions they are distinct, just as the branches of the Veda; all are of four thousand verses, except the Śāṃśapāyanika.

लोमहर्षणिका मूलास्ततः काश्यपिकाः पराः। सावर्णिकास्तृतीयास्ता यजुर्वाक्यार्थपण्डिताः ।। ६१.

The Lomaharṣaṇika is the root, then come the Kāśyapika, and the third is Sāvarṇika, who are learned in the meaning of Yajur Veda sentences.

शांशपायनिकाश्चान्या नोदनार्थविभूषिताः । सहस्राणि ऋचामष्टौ षट्शतानि तथैव च ।। ६१.

Other Śāṃśapāyanikas are adorned with the meaning of injunctions; there are eight thousand and six hundred Ṛk verses.

एताः पञचदशान्याश्च दशान्या दशभिस्तथा। वालखिल्याः समप्रैखाः (षाः) ससावर्णाः प्रकीर्तिताः ।। ६१.

These are fifteen others, and ten more in addition; the Vālakhilyas, Samapraikhas, and those with Sāvarṇa are mentioned.

अष्टौ सामसहस्राणि सामानि च चतुर्द्दश। आरण्यकं सहोमञ्च एताद्गायन्ति सामगाः ।। ६१.

There are eight thousand Sāman hymns and fourteen Sāmans; the Āraṇyaka and the Homānca—these are sung by the Sāmagas.

द्वादशैव सहस्राणि छन्द आध्वर्यवं स्मृतम्। यजुषां ब्राह्मणानाञ्च यथा व्यासो व्यकल्पयत् ।। ६१.

Twelve thousand is remembered as the number of verses in the Ādhvaryava (Yajur Veda), as established by Vyāsa for the Yajur Veda Brāhmaṇas.

सग्राम्यारण्यकन्तत्स्यात्समन्त्रकरणं तथा। अतः परं कथानान्तु पूर्वा इति विशेषणम् ।। ६१.

This includes those with village and forest recensions, as well as those with mantras and ritual instructions; beyond this, the earlier narratives are specifically distinguished.

ग्राम्यारण्यं समन्त्रञ्च ऋग्ब्राह्मणयजुः स्मृतम्। तथा हारिद्रवीयाणां खिलान्युपखिलानि च। तथैव तैत्तिरीयाणां परक्षुद्रा इति स्मृतम् ।। ६१.

The village, forest, and mantra portions are recognized for the Ṛg, Brāhmaṇa, and Yajur Vedas; likewise, the Khilas and Upakhilas of the Hāridravīyas, and the minor sections of the Taittirīyas are also acknowledged.

द्वे सहस्रे शतन्यूने वेदे वाजसनेयके। ऋग्गणः परि संख्यातो ब्राह्मणन्तु चतुर्गुणम् ।। ६१.

In the Vājasaneyi Veda, there are two thousand minus one hundred; the Ṛg collection is thus counted, and the Brāhmaṇa is four times that.

अष्टौ सहस्राणि शतानि चाष्टौ अशीतिरन्यान्यधिकश्च पादः। एतत्प्रमाणं यजुषामृचाञ्च सशुक्रियं साखिल याज्ञवल्क्यम् ।। ६१.

There are eight thousand and eight hundred, plus an additional fraction, and this is the measure of the Yajur and Ṛg verses, including the Śukriya and all the Yājñavalkya branches.

तथा चरणविद्यानां प्रमाणं संहितां श्रृणु। षट्साहस्रमृचामुक्तमृचः षड्विंशतिः पुनः । एतावदधिकं तेषां यजुः कामं विवक्षति ।। ६१.

Now hear the measure of the Saṃhitās of the various schools: six thousand Ṛg verses are declared, and again twenty-six more; this is the excess that the Yajur desires to express.

एकादश सहस्राणि दश चान्या दशोत्तराः । ऋचान्दश सहस्राणि अशीतित्रिशतानि च ।। ६१.

Eleven thousand, and then ten more, and ten in addition; and ten thousand Ṛg verses, with three hundred and eighty as well.

सहस्रमेकं मन्त्राणामृचामुक्तं प्रमाणतः। एतावद्भृगुविस्तारमन्यच्चाथर्विकं बहु ।। ६१.

A thousand mantras of the Ṛg are declared as the standard; such is the extent of the Bhṛgu tradition, and the Atharvan is even more.