కథముత్తర గోకర్ణం దక్షిణం చ కథం విభో
'ప్రభూ, ఉత్తర గోకర్ణం ఎలా ఉంది? దక్షిణ గోకర్ణం ఎలా ఉంది?'
క్షేత్రస్య కి ప్రమాణం స్యాత్కిఞ్చ తీర్థఫలం స్మృతమ్
'ఆ క్షేత్రానికి పరిమాణం ఎంత? అక్కడ ఉన్న తీర్థ జలాలకు ఎలాంటి ఫలం ఉంది?'
సర్వైస్త్వత్ప్రముఖైర్దేవైః కథమాసాదితం పునః
'మీరు ముందుండి, మిగతా దేవతలందరూ కలిసి, దాన్ని మళ్లీ ఎలా పొందారు?'
యథా యత్ర చ యస్తత్ర విధిః సమ్యగనుష్ఠితః 213.
'అక్కడ ఎక్కడ, ఎవరు, ఎలా, యథావిధిగా ఆ కర్మను నిర్వహించారు?'
ఏవముక్తః స భగవాన్బ్రహ్మా బ్రహ్మవిదాం వరః
ఇలా అడిగినప్పుడు, బ్రహ్మదేవుడు, బ్రహ్మజ్ఞులందరిలో శ్రేష్ఠుడు, ఆనందంగా మాట్లాడాడు.
బ్రహ్మోవాచ పురాణమేతద్బ్రహ్మర్షే సరహస్యం యథాశ్రుతమ్
బ్రహ్మదేవుడు ఇలా అన్నాడు: 'ఓ బ్రహ్మర్షీ! ఈ పురాణం చాలా గోప్యమైనది, నేను ఎలా విన్నానో అచ్చం అలాగే చెప్పుతున్నాను.'
అస్తి భూధరరాజస్య మన్దరస్యోత్తరే శుచౌ
పర్వతాలలో రాజైన పవిత్రమైన మందరాచలానికి ఉత్తరంగా,
వజ్రస్ఫటికపాషాణః ప్రవాలాంకురశర్క్కరః
వజ్రంలా దృఢమైన స్ఫటిక శిలలు, పగడపు మొగ్గలు, చిన్న రాళ్లతో కూడిన ఒక ప్రాంతం ఉంది.
విచిత్రకుసుమోపేతైర్లతామఞ్జీరధారిభిః
అక్కడ రంగురంగుల పువ్వులతో అలంకరించబడిన వల్లి లతలు, పుష్ప గుచ్ఛాలను మోస్తూ ఉన్నాయి.
దర్యస్తత్రాధికం రేజుర్నానాధాతుపరిస్రవైః
అక్కడ లోయలు రకరకాల లోహాల ప్రవాహాలతో మరింత ప్రకాశంగా మెరిసిపోతున్నాయి.
తేఽత్ర కేతకిఖణ్డాశ్చ కుందఖండాశ్చ పుష్పితాః
అక్కడ కేతకీ, కుంద పుష్పాల గుచ్ఛాలు విరజిల్లుతున్నాయి.
భిన్నేన్ద్రనీలవిమలైర్ధౌతైః ప్రస్రవణామ్బుభిః
విచ్ఛిన్నమైన వజ్రనీలం వలె నిర్మలమైన, శుభ్రమైన ప్రవాహ జలాలతో,
శక్రచాపనిభై రమ్యైః కుబేరభవనద్యుతౌ
ఇంద్రధనస్సు లా ఆకర్షణీయంగా, కుబేరుని మహల్లు లా ప్రకాశంగా,
క్రీడద్భిర్దేవమిథునేర్నృత్యద్భిశ్చాప్సరోగణైః 213.
అక్కడ దేవతా జంటలు ఆడుకుంటూ, అప్సరసల గుంపులు నాట్యం చేస్తూ ఉంటారు.
కల్హారకుసుమోపేతే హంససారససేవితే
కల్హార పువ్వులతో అలంకరించబడిన, హంసలు, సారస పక్షులు సంచరించే ఆ ప్రదేశంలో,
గజయూథానుకీర్ణాభిర్జుష్టాభిర్మృగపక్షిభిః
ఏనుగుల గుంపులతో చుట్టుముట్టబడి, మృగాలు, పక్షులతో నిండినది.
కిన్నరోద్గీతకుహరే పరపుష్టనినాదితే
అక్కడ గుహల్లో కిన్నరుల గానం, ఇతర జంతువుల ధ్వనులతో ప్రతిధ్వనిస్తుంది.
ధారాపాతైశ్చ తోయానాం విస్ఫులిఙ్గైః సహస్రశః
అక్కడ నీటి జలపాతాలు ఉప్పొంగిపడుతూ, వేలాది మెరుపులతో మెరిసిపోతున్నాయి.
సర్వర్తుకవనోద్యానే పుష్పాకరసుశోభితే
అన్ని ఋతువులలో అందంగా ఉండే అడవి తోటలో, పుష్ప గుచ్ఛాలతో అలంకరించబడినది.
తస్మిన్గిరివరే రమ్యే సేవితవ్యే సుశోభనే
ఆ అందమైన, శోభాయమానమైన, సేవించదగ్గ గొప్ప పర్వతంపై,
వరదస్తత్ర భగవాన్స్థాణుర్నామ మహేశ్వరః
అక్కడ వరాలిచ్చే మహేశ్వరుడు, స్థాణు అనే పేరుతో ప్రసిద్ధుడు, వెలుగొందుతున్నాడు.
భక్తానుకమ్పీ స శ్రీమాన్గిరీన్ద్రసుతయా సహ
ఆయన భక్తులపై దయ చూపించేవాడు, మహిమాన్వితుడు, పర్వతరాజు కుమార్తెతో కలిసి అక్కడ ఉన్నాడు.
విమానయాయినః సర్వే తం దేవమజమవ్యయమ్
విమానాలలో ప్రయాణించే వారు అందరూ ఆ జన్మలేని, నశించని దేవుని దగ్గరకు చేరతారు.
అన్యే దేవనికాయాశ్చ సేవితుం ప్రపతన్తి తమ్ 213.
ఇంకా ఇతర దేవతా గణాలు కూడా ఆయన సేవ చేయడానికి దిగివస్తారు.
ఆరిరాధయిషుః శర్వం తపస్తేపే సుదారుణమ్
శర్వుని ప్రసన్నం చేసుకోవాలని ఆశించి, అతడు తీవ్రమైన తపస్సు ఆచరించాడు.
ఊర్ధ్వబాహుర్నిరాలమ్బస్తోయాఽనిలహుతాశనైః
చేతులు పైకి ఎత్తి, ఎలాంటి ఆధారమూ లేకుండా, నీరు, గాలి, అగ్ని మాత్రమే ఆధారంగా జీవించాడు.
జపపుష్పోపహారైశ్చ కాలేకాలే మునిః సదా
ఆ ముని యోగ్యమైన సమయాల్లో జపం, పుష్పాలు అర్పిస్తూ ఎప్పుడూ ఆరాధన చేశాడు.
ఉగ్రేణ తపసాత్మానం యోజయామాస సువ్రతః
దృఢ సంకల్పంతో, అతడు భయంకరమైన తపస్సులో తనను తాను నిమగ్నం చేశాడు.
క్షామోఽభూత్కృష్ణవర్ణశ్చ తతః ప్రీతశ్చ శఙ్కరః
ఆయన క్షీణించి, నలుపు రంగులో మారిపోయాడు. అప్పుడు శంకరుడు సంతోషించాడు.
అదృశ్యం పశ్య మే రూపం వత్స ప్రీతోఽస్మి తే మునే
బాలా! మునీంద్రా! నేను నీపై సంతోషపడ్డాను. నా కనబడని రూపాన్ని చూడు.