వరాహపురాణమ్

మార్త్తణ్డ ఉవాచ । పుత్రౌ ప్రజాపతిం దేవం భక్త్యారాధయతాం వరమ్ । నారాయణం స వో దాతా వరం నూనం భవిష్యతి ।। ౨౦.

మార్థండుడు ఇలా అన్నాడు: "కుమారులారా, మీరు భక్తితో ప్రాజాపతిని ఆరాధించండి. నారాయణుడు మీకు కావాల్సిన వరం తప్పకుండా ఇస్తాడు."

ఏవం తావశ్వినౌ ప్రోక్తౌ మార్త్తణ్డేన మహాత్మనా । తేపతుస్తీవ్రతపసౌ తపః పరమదుశ్చరమ్ । బ్రహ్మపారమయం స్తోత్రం జపన్తౌ తు సమాహితౌ ।। ౨౦.

మహాత్ముడైన మార్థండుడు చెప్పినట్లు, అశ్వినీ దేవతలు కఠినమైన తపస్సు చేసి, అత్యంత దుర్లభమైన తపస్సు ఆచరించుతూ, పరబ్రహ్మను స్తుతిస్తూ ధ్యానంతో మునిగిపోయారు.

తయోః కాలేన మహతా బ్రహ్మా నారాయణాత్మకః । తుతోష పరమప్రీత్యా వరం చైతం దదౌ తయోః ।। ౨౦.

కాలక్రమంలో, నారాయణ స్వరూపుడైన బ్రహ్మా, వారి తపస్సుతో పరమ సంతోషం పొందాడు. వారికి కోరిన వరాన్ని ఇచ్చాడు.

ప్రజాపాల ఉవాచ । అశ్విభ్యామీరితం స్తోత్రం బ్రహ్మణోఽవ్యక్తజన్మనః । శ్రోతుమిచ్ఛామ్యహం బ్రహ్మంస్త్వత్ప్రసాదాన్మహామునే ।। ౨౦.

ప్రజాపాలుడు ఇలా అన్నాడు: "అశ్వినీ దేవతలు బ్రహ్మను స్తుతించిన స్తోత్రాన్ని వినాలని నాకు ఆసక్తి ఉంది మహామునివరా, మీ అనుగ్రహంతో దయచేసి చెప్పండి."

మహాతపా ఉవాచ । శ్రృణు రాజన్ యథా స్తోత్రమశ్విభ్యాం బ్రహ్మణః కృతమ్ । ఈదృశం చ ఫలం ప్రాప్తం తయోః స్తోత్రస్య చానఘ ।। ౨౦.

మహాతపస్వి ఇలా అన్నాడు: "ఓ రాజా, అశ్వినీ దేవతలు బ్రహ్మను ఎలా స్తుతించారు, ఆ స్తోత్రం వల్ల వారికి ఏ ఫలం లభించింది, విను పాపరహితుడా."

వరం వరయతాం శీఘ్రం దేవైః పరమదుర్లభమ్ । యేన మే వరదానేన చరతస్త్రిదివం సుఖమ్ ।। ౨౦.

మీరు కోరిన వరాన్ని అడగండి. దేవతలకు కూడా దొరకని దుర్లభమైన వరాన్ని నేను ఇస్తాను. దాని వలన మీరు మూడు లోకాలలో సుఖంగా సంచరించగలుగుతారు.

అశ్వినావూచతుః । ఆవయోర్యజ్ఞభాగం తు దేహి దేవ ప్రజాపతే । సోమపత్వం చ దేవానాం సామాన్యత్వం చ శాశ్వతమ్ ।। ౨౦.

అశ్వినులు ఇలా అన్నారు: ప్రభూ, ప్రజాపతీ, మాకు యజ్ఞంలో భాగం ఇవ్వండి. దేవతలందరితో సమానంగా సోమపానం చేసే హక్కు, ఎప్పటికీ వారితో సమానత్వం మాకు కలుగజేయండి.

బ్రహ్మోవాచ । రూపం కాన్తిరనౌపమ్యం భిషక్త్వం సర్వవస్తుషు । సోమపత్వం చ లోకేషు సర్వమేతద్ భవిష్యతి ।। ౨౦.

బ్రహ్మ ఇలా అన్నాడు: మీకు అపూర్వమైన రూపం, అందం, అన్ని వస్తువులకు వైద్యశక్తి, అన్ని లోకాల్లో సోమపానం చేసే హక్కు — ఇవన్నీ మీకు తప్పకుండా లభిస్తాయి.

ఏతత్ సర్వం ద్వితీయాయామశ్విభ్యాం బ్రహ్మణా పురా । దత్తం యస్మాదతస్తేషాం తిథీనాముత్తమా తిథిః ।। ౨౦.

ఇవి అన్నీ బ్రహ్మ昔కాలంలో అశ్వినులకు ఇచ్చాడు. అందుకే తిథుల్లో అశ్వినులది అత్యుత్తమమైన తిథి.

ఏతస్యాం రూపకామస్తు పుష్పాహారో భవేన్నరః । సంవత్సరం శుచిర్నిత్యం సుస్వరూపీ భవేన్నరః । అశ్విభ్యాం యే గుణాః ప్రోక్తాస్తే తస్యాపి భవన్తి చ ।। ౨౦.

ఆ తిథిలో ఎవరు మంచి రూపం కోరుకుంటారో వారు పుష్పాలు సమర్పించాలి. సంవత్సరం పొడవునా పవిత్రంగా ఉండి, ఎప్పుడూ సుందరమైన రూపంతో ఉంటారు. అశ్వినులకు చెప్పిన గుణాలు వారికి కూడా కలుగుతాయి.

య ఇదం శ్రృణుయాన్నిత్యమశ్విభ్యాం జన్మ చోత్తమమ్ । సర్వపాపవినిర్ముక్తః పుత్రవాన్ జాయతే నరః ।। ౨౦.

ఎవరైనా ఈ అశ్వినుల ఉత్తమ జన్మకథను ప్రతిరోజూ వినితే, వారు అన్ని పాపాల నుండి విముక్తి పొందుతారు, సంతానంతో జన్మిస్తారు.

మహాతపా ఉవాచ । పూర్వం ప్రజాపతిర్దేవః సిసృక్షుర్వివిధాః ప్రజాః । చిన్తయామాస ధర్మాత్మా యదా తా నాధ్యగచ్ఛత ।। ౨౧.

మహాతపా ఇలా అన్నాడు: మొదట ప్రజాపతి దేవుడు, విభిన్నమైన ప్రాణులను సృష్టించాలనే సంకల్పంతో, ధర్మబద్ధంగా ఆలోచించాడు. కానీ ఏ మార్గం కనబడలేదు.

తదాఽస్య కోపాత్ సంజజ్ఞే స చ రుద్రః ప్రతాపవాన్ । రోదనాత్ తస్య రుద్రత్వం సంజాతం పరమేష్ఠినః ।। ౨౧.

అప్పుడు ఆయన కోపంతో ప్రతాపశాలి రుద్రుడు జన్మించాడు. ఆయన ఏడుపు వల్ల, ఆ పరమేశ్వరునికి 'రుద్రుడు' అనే పేరు వచ్చింది.

తస్య బ్రహ్మా శుభాం కన్యాం భార్యార్థం మూర్త్తిసంభవామ్ । గౌరీ నామ్నా స్వయం దేవీ భారతీ తాం దదౌ పితా ।। ౨౧.

ఆ రుద్రునికి భార్యగా ఉండేందుకు, బ్రహ్మ ఒక శుభ్రమైన కన్యను రూపంలో సృష్టించాడు. ఆ దేవిని 'గౌరీ' అని పిలిచేవారు. ఆమెను తండ్రి స్వయంగా ఇచ్చాడు.

రుద్రాయామితదేహాయ స్వయం బ్రహ్మా ప్రజాపతిః । స తాం లబ్ధ్వా వరారోహాం ముదా పరమయా యుతః ।। ౨౧.

అద్వితీయమైన శరీరమున్న రుద్రునికి, ప్రజాపతి అయిన బ్రహ్మ స్వయంగా ఆ సుందరిను ఇచ్చాడు. ఆమెను పొందిన రుద్రుడు పరమానందంతో నిండిపోయాడు.

సర్గకాలేషు తం బ్రహ్మా తపసా ప్రత్యువాచ హ । రుద్ర ప్రజాః సృజస్వేతి పౌనఃపున్యేన చోదితః । అసమర్థోఽహమితి జలే నిమజ్జత మహాబలః ।। ౨౧.

సృష్టి సమయంలో బ్రహ్మ austerity ద్వారా రుద్రునితో ఇలా అన్నాడు: 'రుద్రా, ప్రాణులను సృష్టించు.' కానీ రుద్రుడు, 'నేను చేయలేను' అని చెప్పి, తన మహాశక్తితో నీటిలో మునిగిపోయాడు.

తపోర్థిత్వం తపోహీనః స్త్రష్టుం శక్నోతి న ప్రజాః । ఏవం చిన్త్య జలే మగ్నస్తతో రుద్రః ప్రతాపవాన్ ।। ౨౧.

తపస్సు లేకుండా ప్రాణులను సృష్టించలేరు. ఇలా ఆలోచిస్తూ, తపస్సు లేని రుద్రుడు నీటిలో మునిగిపోయాడు.

తస్మిన్ నిమగ్నే దేవేశే తాం బ్రహ్మా కన్యకాం పునః । అన్తఃశరీరగాం కృత్వా గౌరీం పరమశోభనామ్ ।। ౨౧.

ఆ దేవతాధిపతి నీటిలో మునిగినపుడు, బ్రహ్మ మళ్లీ ఆ గౌరీని అత్యంత సుందరంగా చేసి, ఆమెను రుద్రుని శరీరంలోకి ప్రవేశింపజేశాడు.

పునః సిసృక్షుర్భగవానసృజత్ సప్త మానసాన్ । దక్షం చ తేషామారభ్య ప్రజాః సమ్యగ్ వ్యవర్ద్ధితాః ।। ౨౧.

మళ్లీ సృష్టించాలనే కోరికతో, భగవంతుడు డక్షుడు మొదలైన ఏడుగురు మనసుపుట్టిన కుమారులను సృష్టించాడు. వారివల్ల ప్రాణులు విస్తరించాయి.

తత్ర దాక్షాయణీపుత్రాః సర్వే దేవాః సవాసవాః । వసవోఽష్టౌ చ రుద్రాశ్చ ఆదిత్యా మరుతస్తథా ।। ౨౧.

అక్కడ డక్షుని కుమారులందరూ, దేవతలు, ఇంద్రుడు, ఎనిమిది వసువులు, రుద్రులు, ఆదిత్యులు, మరుత్‌లు జన్మించారు.

సాఽపి దక్షాయ సుశ్రోణీ గౌరీ దత్తాథ బ్రహ్మణా । దుహితృత్వే పురా యా హి రుద్రేణోఢా మహాత్మనా ।। ౨౧.

సుందరమైన నడుము కలిగిన గౌరీని బ్రహ్మ డక్షునికి కుమార్తెగా ఇచ్చాడు. ఆమె ముందుగా మహాత్ముడైన రుద్రునికి భార్యగా ఉన్నది.

సా చ దాక్షాయణీ దేవీ పునర్భూతా నృపోత్తమ । తతో దక్షః ప్రహృష్టాత్మా దౌహిత్రాన్ స్వాన్ స వృద్ధికృత్ । దృష్ట్వా యజ్ఞమథారేభే ప్రీణనాయ ప్రజాపతిః ।। ౨౧.

ఆ దాక్షాయణి దేవి మళ్లీ జన్మించింది, ఓ రాజశ్రేష్ఠా. అప్పుడు డక్షుడు ఆనందంతో తన మనవళ్లను పెరిగినదాన్ని చూచి, ప్రజాపతి సంతోషానికి యజ్ఞాన్ని ప్రారంభించాడు.

తత్ర బ్రహ్మసుతాః సర్వే మరీచ్యాదయ ఏవ చ । చక్రురార్త్త్విజ్యకం కర్మ్మ స్వే స్వే మార్గే వ్యవస్థితాః ।। ౨౧.

అక్కడ బ్రహ్మ కుమారులందరూ, మరీచి మొదలై, తమ తమ విధుల్లో స్థిరంగా, యజ్ఞంలో ఆర్త్విజ్య కార్యాలను నిర్వహించారు.

బ్రహ్మా స్వయం మరీచ్యస్తు బభూవాఽన్యే తథాపరే । అత్రిస్తు యజ్ఞకర్మస్థ ఆగ్నీధ్రస్త్వఙ్గిరా భవత్ ।। ౨౧.

బ్రహ్మ స్వయంగా, మరీచి మరియు ఇతరులు తమ స్థానాలు స్వీకరించారు. అత్రి యజ్ఞకార్యంలో నిమగ్నమై, అగ్నీధ్రుడు అంగిరసుగా మారాడు.

హోతా పులస్త్యస్త్వభవదుద్గాతా పులహోఽభవత్ । క్రతౌ క్రతుస్తు ప్రస్తోతా తదా యజ్ఞే మహాతపాః ।। ౨౧.

ఆ యజ్ఞంలో హోతగా పులస్త్యుడు, ఉద్గాతగా పులహుడు, ప్రస్తోతగా మహాతపస్వి క్రముడు వ్యవహరించారు.

ప్రతిహర్తా ప్రచేతాస్తు తస్మిన్ క్రతువరే బభౌ । సుబ్రహ్మణ్యో వసిష్ఠస్తు సనకాద్యాః సభాసదః । తత్ర యాజ్యః స్వయం బ్రహ్మా స చ ఇజ్యస్తు పూజ్యతే ।। ౨౧.

ఆ మహాయజ్ఞంలో ప్రతిహర్తగా ప్రచేతసుడు ఉన్నాడు. సుభ్రహ్మణ్యుడు వశిష్ఠుడుగా, సనకాది మునులు సభాసభ్యులుగా ఉన్నారు. అక్కడ యజమానుడిగా స్వయంగా బ్రహ్మదేవుడు ఉండి, అందరి పూజలు అందుకున్నాడు.

పూజ్యా దక్షస్య దౌహిత్రా రుద్రాదిత్యాఙ్గిరాదయః । ప్రత్యక్షపితరస్తే హి తైః ప్రీతైః ప్రీయతే జగత్ ।। ౨౧.

దక్షుని మనవులు అయిన రుద్రులు, ఆదిత్యులు, అంగిరసులు మొదలైనవారు పూజించదగినవారు. వీరు ప్రత్యక్ష పితృదేవతలు. వీరిని సంతోషపరిచినప్పుడు ఈ లోకమంతా సంతోషంగా ఉంటుంది.

తత్ర భాగార్థినో దేవా ఆదిత్యా వసవస్తథా । విశ్వేదేవాః సపితరో గన్ధర్వాద్యా మరుద్గణాః ।। ౨౧.

అక్కడ తమ యజ్ఞభాగాల కోసం వచ్చిన దేవతలు ఆదిత్యులు, వసువులు, విశ్వదేవతలు, పితృదేవతలు, గంధర్వులు, మరుద్గణాలు మొదలైనవారు.