వరాహపురాణమ్

ఏవం యమవచః శ్రుత్వా సా ఛాయా క్రోధమూర్చ్ఛితా । శశాప ప్రేతరాజస్త్వం భవిష్యస్యచిరాదివ ।। ౨౦.

యముని మాటలు విని, ఛాయా కోపంతో ఊగిపోయి, "నీవు వెంటనే ప్రేతల రాజవు అవుతావు" అని శపించింది.

ఏవం శ్రుత్వాఽథ మార్త్తణ్డస్తదా పుత్రహితైషయా । ఉవాచ మధ్యవర్తీ త్వం భవితా ధర్మపాపయోః । లోకపాలశ్చ భవితా త్వం పుత్ర దివి శోభసే ।। ౨౦.

అలా విని, మార్థండుడు తన కుమారుని మేలు కోరుతూ ఇలా అన్నాడు: "నీవు ధర్మం, పాపానికి మధ్యన నిలిచి, లోకాలకు రక్షకుడవై, పరలోకంలో ప్రకాశించే వాడవవు కుమారా."

శనిం శశాప మార్త్తణ్డశ్ఛాయాకోపప్రధర్షితః । త్వం క్రూరదృష్టిర్భవితా మాతృదోషేణ పుత్రక ।। ౨౦.

ఛాయా కోపానికి గురైన మార్థండుడు శనిని శపించాడు: "నీ తల్లి తప్పు వల్ల, నీవు క్రూరమైన చూపు కలవాడవవు కుమారా."

ఏవముక్త్వా సముత్థాయ యోగం భానుర్దిదృక్షయా । తామపశ్యత్త్వసౌ సాశ్వీ ఉత్తరేషు కురుష్వథ ।। ౨౦.

ఇలా చెప్పి, భాను యోగబలంతో ఆమెను చూడాలని ప్రయత్నించాడు. కానీ ఆమెను చూడలేకపోయాడు. ఎందుకంటే, ఆమె అశ్వరూపంలో ఉత్తర కురువుల దగ్గర ఉంది.

తతోఽశ్వరూపం కృత్వా స గత్వా తత్రోత్తరాన్ కురూన్ । ప్రాజాపత్యేన మార్గేణ యుయోజాత్మానమాత్మనా ।। ౨౦.

అప్పుడతడు కూడా గుర్రపు రూపం ధరించి, ఉత్తర కురువుల దగ్గరకు వెళ్లి, ప్రాజాపతుల మార్గాన్ని అనుసరించి, తనను తాను ఆమెతో కలిపాడు.

తస్యాం త్వాష్ట్ర్యామశ్వరూప్యాం మార్త్తణ్డస్తీవ్రతేజసః । బీజం నిర్వాపయామాస తజ్జ్వలన్తం ద్విధాఽపతత్ ।। ౨౦.

ఆ త్వష్టృ కుమార్తె అయిన అశ్వరూపిణిలో మార్థండుడు తన తేజస్సుతో బీజాన్ని ఉంచాడు. ఆ మండే బీజం రెండు భాగాలుగా పడింది.

తత్ర ప్రాణస్త్వపానశ్చ యోనౌ చాత్మజితౌ పురా । వరదానేన చ పునర్మూర్త్తిమన్తౌ బభూవతుః ।। ౨౦.

అక్కడ ప్రాణం, అపానమనే రెండు శక్తులు, గతంలో స్వయంగా విజేతలై, వరప్రభావంతో మళ్లీ రూపాన్ని పొందాయి.

తౌ త్వాష్ట్ర్యామశ్వరూపిణ్యాం జాతౌ యేన నరోత్తమౌ । తతస్తావశ్వినౌ దేవౌ కీర్త్త్యేతే రవినన్దనౌ ।। ౨౦.

ఆ ఇద్దరూ త్వష్టృ కుమార్తె అయిన అశ్వరూపిణిలో జన్మించి, ఉత్తమ పురుషులయ్యారు. అందుకే వారిని అశ్వినీ దేవతలు, రవిపుత్రులు అని ప్రసిద్ధి.

ప్రజాపతిః స్వయం భానుస్త్వాష్ట్రీ శక్తిః పరాపరా । తస్యాః ప్రాగ్వచ్ఛరీరస్థావమూర్త్తౌ మూర్తిమాశ్రితౌ ।। ౨౦.

భాను స్వయంగా ప్రాజాపతి, త్వష్ట్రీ పరాశక్తి, ప్రబలమైనది. ఆమె శరీరంలో, మునుపటిలానే, నిరాకారులు మూర్తిగా అవతరించారు.

తతస్తావశ్వినౌ దేవౌ మార్త్తణ్డముపతస్థతుః । ఊచతుః స్వరుచిం తావత్ కిం కర్త్తవ్యమథావయోః ।। ౨౦.

ఆ తరువాత అశ్వినీ దేవతలు మార్థండుని దగ్గరకు వెళ్లి, "ప్రభా వంతుడా, మేము ఇప్పుడు ఏం చేయాలి?" అని అడిగారు.

మార్త్తణ్డ ఉవాచ । పుత్రౌ ప్రజాపతిం దేవం భక్త్యారాధయతాం వరమ్ । నారాయణం స వో దాతా వరం నూనం భవిష్యతి ।। ౨౦.

మార్థండుడు ఇలా అన్నాడు: "కుమారులారా, మీరు భక్తితో ప్రాజాపతిని ఆరాధించండి. నారాయణుడు మీకు కావాల్సిన వరం తప్పకుండా ఇస్తాడు."

ఏవం తావశ్వినౌ ప్రోక్తౌ మార్త్తణ్డేన మహాత్మనా । తేపతుస్తీవ్రతపసౌ తపః పరమదుశ్చరమ్ । బ్రహ్మపారమయం స్తోత్రం జపన్తౌ తు సమాహితౌ ।। ౨౦.

మహాత్ముడైన మార్థండుడు చెప్పినట్లు, అశ్వినీ దేవతలు కఠినమైన తపస్సు చేసి, అత్యంత దుర్లభమైన తపస్సు ఆచరించుతూ, పరబ్రహ్మను స్తుతిస్తూ ధ్యానంతో మునిగిపోయారు.

తయోః కాలేన మహతా బ్రహ్మా నారాయణాత్మకః । తుతోష పరమప్రీత్యా వరం చైతం దదౌ తయోః ।। ౨౦.

కాలక్రమంలో, నారాయణ స్వరూపుడైన బ్రహ్మా, వారి తపస్సుతో పరమ సంతోషం పొందాడు. వారికి కోరిన వరాన్ని ఇచ్చాడు.

ప్రజాపాల ఉవాచ । అశ్విభ్యామీరితం స్తోత్రం బ్రహ్మణోఽవ్యక్తజన్మనః । శ్రోతుమిచ్ఛామ్యహం బ్రహ్మంస్త్వత్ప్రసాదాన్మహామునే ।। ౨౦.

ప్రజాపాలుడు ఇలా అన్నాడు: "అశ్వినీ దేవతలు బ్రహ్మను స్తుతించిన స్తోత్రాన్ని వినాలని నాకు ఆసక్తి ఉంది మహామునివరా, మీ అనుగ్రహంతో దయచేసి చెప్పండి."

మహాతపా ఉవాచ । శ్రృణు రాజన్ యథా స్తోత్రమశ్విభ్యాం బ్రహ్మణః కృతమ్ । ఈదృశం చ ఫలం ప్రాప్తం తయోః స్తోత్రస్య చానఘ ।। ౨౦.

మహాతపస్వి ఇలా అన్నాడు: "ఓ రాజా, అశ్వినీ దేవతలు బ్రహ్మను ఎలా స్తుతించారు, ఆ స్తోత్రం వల్ల వారికి ఏ ఫలం లభించింది, విను పాపరహితుడా."

వరం వరయతాం శీఘ్రం దేవైః పరమదుర్లభమ్ । యేన మే వరదానేన చరతస్త్రిదివం సుఖమ్ ।। ౨౦.

మీరు కోరిన వరాన్ని అడగండి. దేవతలకు కూడా దొరకని దుర్లభమైన వరాన్ని నేను ఇస్తాను. దాని వలన మీరు మూడు లోకాలలో సుఖంగా సంచరించగలుగుతారు.

అశ్వినావూచతుః । ఆవయోర్యజ్ఞభాగం తు దేహి దేవ ప్రజాపతే । సోమపత్వం చ దేవానాం సామాన్యత్వం చ శాశ్వతమ్ ।। ౨౦.

అశ్వినులు ఇలా అన్నారు: ప్రభూ, ప్రజాపతీ, మాకు యజ్ఞంలో భాగం ఇవ్వండి. దేవతలందరితో సమానంగా సోమపానం చేసే హక్కు, ఎప్పటికీ వారితో సమానత్వం మాకు కలుగజేయండి.

బ్రహ్మోవాచ । రూపం కాన్తిరనౌపమ్యం భిషక్త్వం సర్వవస్తుషు । సోమపత్వం చ లోకేషు సర్వమేతద్ భవిష్యతి ।। ౨౦.

బ్రహ్మ ఇలా అన్నాడు: మీకు అపూర్వమైన రూపం, అందం, అన్ని వస్తువులకు వైద్యశక్తి, అన్ని లోకాల్లో సోమపానం చేసే హక్కు — ఇవన్నీ మీకు తప్పకుండా లభిస్తాయి.

ఏతత్ సర్వం ద్వితీయాయామశ్విభ్యాం బ్రహ్మణా పురా । దత్తం యస్మాదతస్తేషాం తిథీనాముత్తమా తిథిః ।। ౨౦.

ఇవి అన్నీ బ్రహ్మ昔కాలంలో అశ్వినులకు ఇచ్చాడు. అందుకే తిథుల్లో అశ్వినులది అత్యుత్తమమైన తిథి.

ఏతస్యాం రూపకామస్తు పుష్పాహారో భవేన్నరః । సంవత్సరం శుచిర్నిత్యం సుస్వరూపీ భవేన్నరః । అశ్విభ్యాం యే గుణాః ప్రోక్తాస్తే తస్యాపి భవన్తి చ ।। ౨౦.

ఆ తిథిలో ఎవరు మంచి రూపం కోరుకుంటారో వారు పుష్పాలు సమర్పించాలి. సంవత్సరం పొడవునా పవిత్రంగా ఉండి, ఎప్పుడూ సుందరమైన రూపంతో ఉంటారు. అశ్వినులకు చెప్పిన గుణాలు వారికి కూడా కలుగుతాయి.

య ఇదం శ్రృణుయాన్నిత్యమశ్విభ్యాం జన్మ చోత్తమమ్ । సర్వపాపవినిర్ముక్తః పుత్రవాన్ జాయతే నరః ।। ౨౦.

ఎవరైనా ఈ అశ్వినుల ఉత్తమ జన్మకథను ప్రతిరోజూ వినితే, వారు అన్ని పాపాల నుండి విముక్తి పొందుతారు, సంతానంతో జన్మిస్తారు.

మహాతపా ఉవాచ । పూర్వం ప్రజాపతిర్దేవః సిసృక్షుర్వివిధాః ప్రజాః । చిన్తయామాస ధర్మాత్మా యదా తా నాధ్యగచ్ఛత ।। ౨౧.

మహాతపా ఇలా అన్నాడు: మొదట ప్రజాపతి దేవుడు, విభిన్నమైన ప్రాణులను సృష్టించాలనే సంకల్పంతో, ధర్మబద్ధంగా ఆలోచించాడు. కానీ ఏ మార్గం కనబడలేదు.

తదాఽస్య కోపాత్ సంజజ్ఞే స చ రుద్రః ప్రతాపవాన్ । రోదనాత్ తస్య రుద్రత్వం సంజాతం పరమేష్ఠినః ।। ౨౧.

అప్పుడు ఆయన కోపంతో ప్రతాపశాలి రుద్రుడు జన్మించాడు. ఆయన ఏడుపు వల్ల, ఆ పరమేశ్వరునికి 'రుద్రుడు' అనే పేరు వచ్చింది.

తస్య బ్రహ్మా శుభాం కన్యాం భార్యార్థం మూర్త్తిసంభవామ్ । గౌరీ నామ్నా స్వయం దేవీ భారతీ తాం దదౌ పితా ।। ౨౧.

ఆ రుద్రునికి భార్యగా ఉండేందుకు, బ్రహ్మ ఒక శుభ్రమైన కన్యను రూపంలో సృష్టించాడు. ఆ దేవిని 'గౌరీ' అని పిలిచేవారు. ఆమెను తండ్రి స్వయంగా ఇచ్చాడు.

రుద్రాయామితదేహాయ స్వయం బ్రహ్మా ప్రజాపతిః । స తాం లబ్ధ్వా వరారోహాం ముదా పరమయా యుతః ।। ౨౧.

అద్వితీయమైన శరీరమున్న రుద్రునికి, ప్రజాపతి అయిన బ్రహ్మ స్వయంగా ఆ సుందరిను ఇచ్చాడు. ఆమెను పొందిన రుద్రుడు పరమానందంతో నిండిపోయాడు.

సర్గకాలేషు తం బ్రహ్మా తపసా ప్రత్యువాచ హ । రుద్ర ప్రజాః సృజస్వేతి పౌనఃపున్యేన చోదితః । అసమర్థోఽహమితి జలే నిమజ్జత మహాబలః ।। ౨౧.

సృష్టి సమయంలో బ్రహ్మ austerity ద్వారా రుద్రునితో ఇలా అన్నాడు: 'రుద్రా, ప్రాణులను సృష్టించు.' కానీ రుద్రుడు, 'నేను చేయలేను' అని చెప్పి, తన మహాశక్తితో నీటిలో మునిగిపోయాడు.

తపోర్థిత్వం తపోహీనః స్త్రష్టుం శక్నోతి న ప్రజాః । ఏవం చిన్త్య జలే మగ్నస్తతో రుద్రః ప్రతాపవాన్ ।। ౨౧.

తపస్సు లేకుండా ప్రాణులను సృష్టించలేరు. ఇలా ఆలోచిస్తూ, తపస్సు లేని రుద్రుడు నీటిలో మునిగిపోయాడు.

తస్మిన్ నిమగ్నే దేవేశే తాం బ్రహ్మా కన్యకాం పునః । అన్తఃశరీరగాం కృత్వా గౌరీం పరమశోభనామ్ ।। ౨౧.

ఆ దేవతాధిపతి నీటిలో మునిగినపుడు, బ్రహ్మ మళ్లీ ఆ గౌరీని అత్యంత సుందరంగా చేసి, ఆమెను రుద్రుని శరీరంలోకి ప్రవేశింపజేశాడు.