వరాహపురాణమ్

తామేవ శరణం గత్వా యావత్ పశ్యామి పార్థివ । తావద్ దివ్యః పుమాంస్తస్యాః శరీరే సమదృశ్యత ।। ౨.

ఆమెనే ఆశ్రయంగా తీసుకుని, ఓ రాజా, నేను ఆమెను చూస్తున్నప్పుడు, వెంటనే ఆమె శరీరంలో ఒక దివ్య పురుషుడు ప్రత్యక్షమయ్యాడు.

తస్యాపి పంసో హృదయే త్వపరస్తస్య చోరసి । అన్యో రక్తేక్షణః శ్రీమాన్ ద్వాదశాదిత్యసన్నిభః ।। ౨.

ఆమె హృదయంలో మరొకరు, అతని ఛాతీపై ఇంకొకరు — ఎర్ర కళ్లతో, కాంతివంతంగా, పన్నెండు సూర్యుల్లా ప్రకాశిస్తూ ఉన్నాడు.

ఏవం దృష్ట్వా పుమాంసోఽత్ర త్రయః కన్యాశరీరగాః । క్షణేన తత్ర కన్యైకా న తాన్ పశ్యామి సువ్రత ।। ౨.

అలా నేను ఆ కన్యకా శరీరంలో ముగ్గురు పురుషులను చూశాను. కానీ ఒక్క క్షణంలో అక్కడ కన్యక మాత్రమే మిగిలింది; వారిని నేను ఇక చూడలేకపోయాను, ఓ సువ్రత.

తతః పృష్టా మయా దేవీ సా కుమారీ కథం మమ । వేదా నష్టా మమాచక్ష్వ భద్రే తన్నాశకారణమ్ ।। ౨.

అంతట నేను ఆ దేవిని, ఆ కన్యకను అడిగాను: 'నా వేదాలు ఎలా పోయాయి? ఓ మంగళకరమైనవాడా, వాటి నశనం కారణం చెప్పు.'

కన్యోవాచ । మాతాఽహం సర్వవేదానాం సావిత్రీ నామ నామతః । మాం న జానాసి యేన త్వం తతో వేదా హృతాస్తవ ।। ౨.

ఆ కన్యక ఇలా చెప్పింది: 'నేనే అన్ని వేదాలకు తల్లి, నాకు సావిత్రీ అనే పేరు ఉంది. నువ్వు నన్ను గుర్తించకపోవడం వల్లే నీ వేదాలు పోయాయి.'

ఏవముక్తే తయా రాజన్ విస్మయేన తపోధన । పృష్టా క ఏతే పురుషా ఏతత్కథయ శోభనే

ఇలా ఆమె చెప్పిన తర్వాత, ఓ రాజా, తపస్సుతో నిండిన నేను ఆశ్చర్యంతో ఇలా అడిగాను: 'ఈ పురుషులు ఎవరు? చెప్పు, ఓ శోభాయమానురాలీ.'

కన్యోవాచ య ఏష మచ్ఛరీరస్థః సర్వాఙ్గైశ్చారులోచనః । ఏష ఋగ్వేదనామా తు దేవో నారాయణః స్వయమ్ । వహ్నిభూతో దహత్యాశు పాపాన్యుచ్చారణాదను ।। ౨.

ఆ కన్యక ఇలా చెప్పింది: 'నా శరీరంలో ఉన్నవాడు, అందమైన కళ్లతో, అన్ని అవయవాలతో ఉన్నవాడు, స్వయంగా నారాయణుడు, ఋగ్వేద రూపంలో ఉన్నాడు. ఆయన అగ్నిలా మారి, జపంతో పాపాలను వెంటనే కాల్చేస్తాడు.'

ఏతస్య హృదయే యోఽయం దృష్ట ఆసీత్ త్వయాత్మజః । స యజుర్వేదరూపేణ స్థితో బ్రహ్మా మహాబలః ।। ౨.

'అతని హృదయంలో నువ్వు చూసినవాడు, ఓ కుమారా, యజుర్వేద రూపంలో ఉన్న మహాబలుడు బ్రహ్మా.'

తస్యాప్యురసి సంవిష్టో య ఏష శుచిరుజ్జ్వలః । స సామవేదనామా తు రుద్రరూపీ వ్యవస్థితః । ఏష ఆదిత్యవత్ పాపాన్యాశు నాశయతే స్మృతః ।। ౨.

'అతని ఛాతీపై కూర్చున్నవాడు, నిర్మలంగా, ప్రకాశంగా ఉన్నవాడు, సామవేద రూపంలో ఉన్న రుద్రుడు. ఆయన సూర్యుడిలా పాపాలను త్వరగా నాశనం చేస్తాడని గుర్తించబడతాడు.'

ఏతే త్రయో మహావేదా బ్రహ్మన్ దేవాస్త్రయః స్మృతాః । ఏతే వర్ణా అకారాద్యాః సవనాన్యత్ర వై ద్విజ ।। ౨.

'ఈ ముగ్గురు మహావేదాలు, ఓ బ్రాహ్మణా, దేవతలుగా గుర్తించబడతారు. ఇవే 'అ' మొదలైన అక్షరాలు, యజ్ఞాల్లో జరిగే కర్మలు, ఓ ద్విజా.'

ఏతత్సర్వం సమాసేన కథితం తే ద్విజోత్తమ । గృహాణ వేదాన్ శాస్త్రాణి సర్వజ్ఞత్వం చ నారద ।। ౨.

'ఇది అంతా సంక్షిప్తంగా నీకు చెప్పాను, ఓ ఉత్తమ బ్రాహ్మణా. వేదాలు, శాస్త్రాలు, సమస్త జ్ఞానం నీవు స్వీకరించు, ఓ నారదా.'

ఏతస్మిన్ వేదసరసి స్నానం కురు మహావ్రత । కృతే స్నానేఽన్యజన్మీయం యేన స్మరసి సత్తమ ।। ౨.

'ఈ వేదసరోవరంలో స్నానం చేయు, ఓ మహావ్రతధారి. ఇక్కడ స్నానం చేస్తే, నీవు నీ గతజన్మలను గుర్తు చేసుకోగలవు, ఓ ఉత్తముడా.'

ఏవముక్త్వా తిరోభావం గతా కన్యా నరాధిప । అహం తత్ర కృతస్నానస్త్వాం దిదృక్షురిహాగతః ।। ౨.

ఇలా చెప్పి ఆ కన్యక అదృశ్యమైంది, ఓ రాజా. నేను అక్కడ స్నానం చేసి, నిన్ను చూడాలని ఇక్కడికి వచ్చాను.

ప్రియవ్రత ఉవాచ । అన్యస్మిన్ భగవన్ జన్మన్యాసీద్ యత్ తద్ విచేష్టితమ్ । సర్వం కథయ దేవర్షే మహత్ కౌతూహలం హి మే ।। ౩.

ప్రియవ్రతుడు ఇలా అడిగాడు: 'భగవంతుడా, నా గతజన్మలో ఏమి జరిగిందో నాకు అన్నీ చెప్పు. నాకు చాలా ఆసక్తి ఉంది, ఓ మునీశ్వరా.'

నాదరద ఉవాచ । స్నాతస్య మమ రాజేన్ద్ర తస్మిన్ వేదసరస్యథ । సావిత్ర్యాశ్చ వచః శ్రుత్వా తస్మిన్ జన్మసహస్త్రకమ్ । స్మరణం తత్క్షణాజ్జాతం శ్రృణు జన్మాన్తరం మమ ।। ౩.

నారదుడు ఇలా చెప్పాడు: 'ఓ రాజేంద్రా, ఆ వేదసరోవరంలో నేను స్నానం చేసి, సావిత్రీ మాటలు విన్న వెంటనే, ఆ క్షణంలోనే నాకు వెయ్యి జన్మలు గుర్తొచ్చాయి. నా గతజన్మ కథ విను.'

అస్త్యవన్తీపురం రాజంస్తత్రాహం ప్రాగ్ ద్విజోత్తమః । నామ్నా సారస్వతః పూర్వం వేదవేదాఙ్గపారగః ।। ౩.

'అవంతీ అనే నగరం ఉంది, ఓ రాజా. అక్కడ నేను పూర్వం సారస్వతుడు అనే పేరుతో, వేదాలు, వాటి శాఖల్లో నిపుణుడిగా ఉన్న ఉత్తమ బ్రాహ్మణుడిని.'

బహుభృత్యపరీవారో బహుధాన్యశ్చ పార్థివ । అన్యస్మిన్ కృతసంజ్ఞే తు యుగే పరమబుద్ధిమాన్ ।। ౩.

'చాలా సేవకులతో, విస్తారంగా ధాన్యంతో కూడినవాడిని, ఓ రాజా. క్రుతయుగంలో, అత్యున్నత జ్ఞానం కలవాడిగా జీవించాను.'

తతో ధ్యాతం మయైకాన్తే కిమనేన కరోమ్యహమ్ । ద్వన్ద్వేన సర్వమేతద్ధి న్యస్త్వా పుత్రేషు యామ్యహమ్ । తపసే ధృతసంకల్పః సరః సారస్వతం ద్రుతమ్ ।। ౩.

తర్వాత నేను ఒంటరిగా ధ్యానం చేసి, 'ఇంతటి సొమ్ము నాకు ఎందుకు?' అని ఆలోచించాను. అందరినీ నా కుమారులకు అప్పగించి, తపస్సు చేయాలనే దృఢ సంకల్పంతో, వేగంగా సారస్వత సరస్సు వైపు బయలుదేరాను.

ఏవం చిన్త్య మయా ఇష్టః కర్మకాణ్డేన కేశవః । శ్రాద్ధైశ్చ పితరో దేవా యజ్ఞైశ్చాన్యే తథా జనాః ।। ౩.

అలా ఆలోచించి, నేను కర్మకాండ ద్వారా కేశవుడిని పూజించాను. పితృదేవతలకు శ్రద్ధలు, దేవతలకు హోమాలు, ఇతరులకు కూడా యజ్ఞాలు సమర్పించాను.

తతోఽహం నిర్గతో రాజంస్తపసే ధృతమానసః । సారస్వతం నామ సరో యదేతత్ పుష్కరం స్మృతమ్ ।। ౩.

అప్పుడే రాజా! తపస్సు చేయాలనే ధృఢమనస్సుతో నేను బయలుదేరి, పుష్కరంగా పిలవబడే సారస్వత సరస్సు వద్దకు చేరుకున్నాను.

తత్ర గత్వా మయా విష్ణుః పురాణః పురుషః శివః । ఆరాధితో మయా భక్త్యా జపం నారాయణాత్మకమ్ ।। ౩.

అక్కడ నేను పురాతనుడు, ఆదిపురుషుడు, శుభుడైన విష్ణువును భక్తితో నారాయణ మంత్రాన్ని జపిస్తూ ఆరాధించాను.

బ్రహ్మపారమయం రాజన్ జపతా పరమం స్తవమ్ । తతో మే భగవాంస్తుష్టః ప్రత్యక్షత్వం జగామ హ ।। ౩.

రాజా! పరమ బ్రహ్మను చేరే గొప్ప స్తోత్రాన్ని జపించగా, భగవంతుడు సంతోషించి నన్ను ప్రత్యక్షంగా దర్శించాడు.

ప్రియవ్రత ఉవాచ । కీదృశం బ్రహ్మపారం తు శ్రోతుమిచ్ఛామి సత్తమ । కథయస్వ ప్రసాదేన దేవర్షే సుప్రసన్నధీః ।। ౩.

ప్రియవ్రతుడు ఇలా అడిగాడు: 'ఆ బ్రహ్మపారమైన స్తోత్రం ఏమిటో వినాలని నాకు ఆసక్తి ఉంది. దేవర్షీ! మీ కృపతో దయచేసి చెప్పండి.'

నారద ఉవాచ । పరం పరాణామమృతం పురాణం పారం పరం విష్ణుమనన్తవీర్యమ్ । నమామి నిత్యం పురుషం పురాణం పరాయణం పారగతం పరాణామ్ ।। ౩.

నారదుడు ఇలా అన్నాడు: 'పరమమైన, అమృత స్వరూపుడైన, పురాతనుడైన, అపార శక్తిగల విష్ణువుకు నేను ఎప్పుడూ నమస్కరిస్తున్నాను. ఆయన అనంతుడు, శాశ్వతుడు, పరమాశ్రయుడు, అందరికీ అధికుడైన పురుషుడు.'

పురాతనం త్వప్రతిమం పురాణం పరాపరం పారగముగ్రతేజసమ్ । గమ్భీరగమ్భీరధియాం ప్రధానం నతోఽస్మి దేవం హరిమీశితారమ్ ।। ౩.

పురాతనుడు, అప్రమేయుడు, పురాణుడు, పరముడు, అపార తేజస్సుతో ఉన్నవాడు, లోతైన ధ్యానంలో ఉన్నవారిలో శ్రేష్ఠుడు అయిన హరిదేవుడికి నేను నమస్కరిస్తున్నాను.

పరాత్పరం చాపరమం ప్రధానం పరాస్పదం శుద్ధపదం విశాలమ్ । పరాత్పరేశం పురుషం పురాణం నారాయణం స్తౌమి విశుద్ధభావః ।। ౩.

పరములలో పరముడు, శుద్ధమైన స్థానం, విస్తారమైనవాడు, పరమేశ్వరుడు, పురాతనుడు అయిన నారాయణుడిని నేను పవిత్రమైన హృదయంతో స్తుతిస్తున్నాను.

పురా పురం శూన్యమిదం ససర్జ్జ తదా స్థితత్వాత్ పురుషః ప్రధానః । జనే ప్రసిద్ధః శరణం మమాస్తు నారాయణో వీతమలః పురాణః ।। ౩.

ఈ లోకం ఖాళీగా ఉన్నప్పుడు, ఆయన సృష్టించాడు. ఆ తరువాత, ప్రధాన పురుషుడిగా నిలిచాడు. ప్రజల్లో ప్రసిద్ధుడైన, కలుషరహితుడైన పురాతన నారాయణుడు నాకు శరణు కావాలి.

పారం పరం విష్ణుమపారరూపం పురాతనం నీతిమతాం ప్రధానమ్ । ధృతక్షమం శాన్తిధరం క్షితీశం శుభం సదా స్తౌమి మహానుభావమ్ ।। ౩.

పరముడు, అపార రూపుడు, పురాతనుడు, జ్ఞానులలో శ్రేష్ఠుడు, సహనంతో ఉన్నవాడు, శాంతిని నిలిపే భూమిపతి, ఎప్పుడూ మంగళకరుడైన మహిమాన్వితుడైన విష్ణువును నేను ఎల్లప్పుడూ స్తుతిస్తున్నాను.

సహస్త్రమూర్ధానమనన్తపాద- మనేకబాహుం శశిసూర్యనేత్రమ్ । క్షరాక్షరం క్షీరసముద్రనిద్రం నారాయణం స్తౌమ్యమృతం పరేశమ్ ।। ౩.

వెయ్యి తలలు, అనంత పాదాలు, అనేక భుజాలు, చంద్రుడు సూర్యుడు కన్నులుగా ఉన్నవాడు, క్షరాక్షర స్వరూపుడు, పాల సముద్రంపై నిద్రించే అమృత స్వరూపుడైన పరేశ్వరుడైన నారాయణుడిని నేను స్తుతిస్తున్నాను.