కేచిత్తు తత్ర పురుషాః సర్వశోభావిశోభితాః
అక్కడ కొన్ని చోట్ల అన్ని రకాల అందాలతో అలంకరించబడిన పురుషులు కూడా ఉన్నారు.
స్రగ్విణో బద్ధపాదాశ్చ సర్వాభరణభూషితాః
వారు పూలహారాలు ధరించి, కాళ్లు కట్టబడి, అన్ని రకాల ఆభరణాలతో అలంకరించబడ్డారు.
సశక్తితోమరాః కేచిత్సధనుష్కా దురాసదాః
కొంతమంది చేతిలో కత్తులు, తోమరాలు పట్టుకుని, మరికొందరు విల్లు ధరించి, దగ్గరగా వెళ్లలేనంత భయంకరంగా ఉన్నారు.
సజ్జితా దధిహస్తాశ్చ గన్ధహస్తా హ్యనేకశః
కొంతమంది చేతిలో పెరుగు పట్టుకుని, మరికొందరు సుగంధ ద్రవ్యాలు పట్టుకుని సిద్ధంగా నిలబడి ఉన్నారు.
ధూపాన్ప్రగృహ్య వివిధాన్వాసాంసి శుభదర్శనాః
వారు వివిధ రకాల ధూపాలు పట్టుకుని, మంగళకరమైన వస్త్రాలు ధరించి ఉన్నారు.
వాజికుఞ్జరయుక్తాని హంసయుక్తాని చాపరే
కొంతమందికి గుర్రాలు, ఏనుగులు లాగే వాహనాలు ఉండగా, మరికొందరికి హంసలు లాగే వాహనాలు ఉన్నాయి.
మయూరైః సారసైశ్చైవ చక్రవాకైశ్చ వాజిభిః 197.
ఇంకొందరికి నెమళ్లు, సారసాలు, చక్రవాక పక్షులు లాంటి జంతువులు వాహనాలుగా ఉన్నాయి.
ఉజ్జ్వలా మలినాశ్చైవ జీర్ణవస్త్రా నవాంశుకాః
వారిలో కొందరు ప్రకాశవంతంగా, మరికొందరు మురికిగా, ఇంకొందరు పాతబట్టలు, మరికొందరు కొత్త పట్టు వస్త్రాలు ధరించారు.
సమార్జారీ కాచవర్ణా కృష్ణా చైవ కలిస్తథా
అక్కడ పిల్లిలా, అద్దంలా, నల్లగా కనిపించే వారు, ఇంకా కలియుగ రూపం కూడా ఉంది.
ఏతే పురోగమాస్తత్ర కృతాన్తస్య మహాత్మనః
ఇవే అక్కడ మహాత్ముడైన మృత్యువు ముందుగా పంపిన వారు.
నమస్కార్యాశ్చ పూజ్యాశ్చ ఆపన్నేన హి నిత్యశః
బాధపడే వాడెవడైనా వీరిని ఎప్పుడూ నమస్కరించి, గౌరవించాలి.
ఇతి శ్రీవరాహపురాణే సంసారచక్రే కృతాన్తకాలమృత్యుకిఙ్కరవర్ణనం నామ సప్తనవత్యధికశతతమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీవరాహపురాణంలో సంసారచక్రంలో కృతాంతుడు, కాలమృత్యువు సేవకుల వర్ణన అనే తొంభై ఏడు అధ్యాయం ముగిసింది.
అథ సంసారచక్రయాతనాస్వరూపవర్ణనమ్ మామేకమృషభం తత్ర దర్శనం చ దదౌ యమః
ఇప్పుడు సంసార చక్రంలో ఉన్న బాధల అసలైన స్వరూపాన్ని వివరించబోతున్నాను. అక్కడ యముడు నాకు ఒకే ఒక్క ఎద్దును చూపించాడు.
యాథాతథ్యేన మే పూజా కార్యేణ విధినాఽకరోత్
ఆయన నన్ను యథావిధిగా, శాస్త్రోక్తంగా పూజించాడు.
అబ్రవీచ్చ పునర్హృష్టో హ్యాస్యతాం చ వరాసనే
తర్వాత ఆనందంతో మళ్లీ ఇలా అన్నాడు: 'మర్యాదా ఆసనంలో కూర్చో.'
తస్య వక్త్రం మహారౌద్రం నిత్యమేవ భయానకమ్
ఆ ఎద్దు ముఖం చాలా భయంకరంగా, ఎప్పుడూ భయపెట్టేలా కనిపించేది.
లోహితే తస్య వై నేత్రే జల్పతశ్చ పునఃపునః
అతని కళ్లూ ఎర్రగా మెరుస్తూ, మళ్లీ మళ్లీ మాట్లాడుతూనే ఉండేవాడు.
తతోఽహం తస్య భావేన భావితశ్చ పునఃపునః
అతని ఆవేశం వల్ల నేను పదే పదే ఉల్లాసంతో నిండిపోయాను.
తస్య ప్రీతికరం సద్యః సర్వదోషవినాశనమ్
వెంటనే అతనికి ఇష్టపడే, అన్ని దోషాలను తొలగించే ఒక స్తోత్రాన్ని పఠించాను.
కాలవృద్ధికరం స్తోత్రం క్షిప్రం తత్ర ఉదీరయన్
ఆ స్తోత్రం ఆయుష్షు పెంచే, కాల ప్రభావాన్ని త్వరగా పోగొట్టే శక్తి కలిగినది. అక్కడనే నేను దాన్ని ఉచ్చరించాను.
ఋషిపుత్ర ఉవాచ పితౄణాం పరమో దేవశ్చతుష్పాద నమోఽస్తు తే
ఋషిపుత్రుడు ఇలా అన్నాడు: 'పితృదేవతలకు పరమేశ్వరుడవైన నీవు, నలుగురు కాళ్లపై నిలబడి ఉన్నవాడా, నీకు నమస్కారం.'
కాలజ్ఞశ్చ కృతజ్ఞశ్చ సత్యవాదీ దృఢవ్రతః 198.
నీవు కాలాన్ని తెలిసినవాడవు, కర్మలను తెలిసినవాడవు, సత్యం చెప్పేవాడవు, దృఢమైన వ్రతాన్ని పాటించేవాడవు.
కర్మ కారయితా చైవ భూతభవ్య భవత్ప్రభో
పూర్వ, భవిష్యత్, వర్తమాన కాలాల్లోని ప్రాణులకు ప్రభువా, నీవే అందరిని కర్మ చేయించేవాడవు.
దణ్డపాణే విరూపాక్ష పాశహస్త నమోఽస్తు తే
దండాన్ని పట్టుకున్నవాడా, వక్రమైన కళ్లతో ఉన్నవాడా, పాశాన్ని చేతిలో పట్టుకున్నవాడా, నీకు నమస్కారం.
కృష్ణవర్ణ దురాధర్ష తైలరూప నమోఽస్తు తే
నీవు నల్లని వర్ణంతో, చేరుకోలేని వాడవు, నూనె రూపంలో ఉన్నవాడవు, నీకు నమస్కారం.
హవ్యకవ్యవహస్త్వం హి ప్రభవిష్ణో నమోఽస్తు తే
దేవతలకు, పితృదేవతలకు హవిస్సును స్వీకరించేవాడవు, ప్రభావంతుడవు, నీకు నమస్కారం.
ఏకదృగ్బహుదృగ్భూత్వా కాల మృత్యో నమోఽస్తు తే
ఒక్క కంటితో, ఎన్నో కళ్లతో కనిపించే కాలమూర్తీ, మృత్యువా, నీకు నమస్కారం.
క్వచిద్బాలః క్వచిద్వృద్ధః క్వచిద్రౌద్రో నమోఽస్తు తే
ఎప్పుడో చిన్నవాడిగా, ఎప్పుడో వృద్ధుడిగా, ఎప్పుడో ఉగ్రరూపంగా కనిపించే వాడవు, నీకు నమస్కారం.
ప్రత్యక్ష్యం దృశ్యతే దేవ త్వాం వినా న చ సిధ్యతి
దేవా, నీవు ప్రత్యక్షంగా కనిపించేవాడవు. నిన్ను లేకుండా ఏ పని పూర్తికాదు.
జపానాం పరమం జప్యం త్వత్తశ్చాన్యో న దృశ్యతే
జపాలలో నీ జపమే శ్రేష్ఠమైనది. నిన్ను తప్ప మరొకరు కనిపించరు.