పౌరుషేణ సమాయుక్తాః సర్వలోకనయాయతాః
వీటికి పురుషత్వం కలిగి, అన్ని లోకాలను బాధించగల శక్తి ఉంది.
మహాసత్త్వో మహాతేజాః జరామరణవర్జితః
అతడు గొప్ప బలముతో, గొప్ప తేజస్సుతో, వృద్ధాప్యమూ మరణమూ లేని వాడు.
గాయకా హాసకాశ్చైవ సర్వజీవప్రబోధకాః
అక్కడ గాయకులు, నవ్వించే వారు, అన్ని జీవులను మేల్కొలిపేవారు ఉన్నారు.
దివ్యాభరణశోభాభిః శోభమానాః సుతేజసః
వారు దివ్యాభరణాలతో మెరిసిపోతూ, అపూర్వ తేజస్సుతో ప్రకాశించారు.
పర్యాస్తరణసంఛన్నేష్వాసనేషు తథా పరే
ఇంకొన్ని చోట్ల, వివిధ రకాల వస్త్రాలతో కప్పిన ఆసనాలు ఉన్నాయి.
అనేకాశ్చ నరాస్తత్ర వేదనాశ్చ సుదారుణాః
అక్కడ అనేక మంది మనుషులు ఉండగా, తీవ్రమైన బాధలు కూడా కనిపించాయి.
కామక్రోధవిచారిణ్యో నానారూపధరాః స్త్రియః 197.
కామం, కోపానికి లోనై, అనేక రూపాల్లో ఉన్న స్త్రీలు అక్కడ కనిపించారు.
తాసాం హలహలాశబ్దః సర్వాసాం చ సమన్తతః
ఆ స్త్రీలందరి గొంతుల శబ్దం చుట్టూ ప్రతిధ్వనించేది.
కూష్మాణ్డా యాతుధానాశ్చ రాక్షసాః పిశితాశనాః
అక్కడ కూష్మాండులు, యాతుధానులు, మాంసం తినే రాక్షసులు కూడా ఉన్నారు.
ఏకబాహుర్ద్విబాహుశ్చ త్రిబాహుర్బహుబాహుకః
కొంతమందికి ఒక చేయి, మరికొంతమందికి రెండు, ఇంకొంతమందికి మూడు, మరికొందరికి అనేక చేతులు ఉన్నాయి.
కేచిత్తు తత్ర పురుషాః సర్వశోభావిశోభితాః
అక్కడ కొన్ని చోట్ల అన్ని రకాల అందాలతో అలంకరించబడిన పురుషులు కూడా ఉన్నారు.
స్రగ్విణో బద్ధపాదాశ్చ సర్వాభరణభూషితాః
వారు పూలహారాలు ధరించి, కాళ్లు కట్టబడి, అన్ని రకాల ఆభరణాలతో అలంకరించబడ్డారు.
సశక్తితోమరాః కేచిత్సధనుష్కా దురాసదాః
కొంతమంది చేతిలో కత్తులు, తోమరాలు పట్టుకుని, మరికొందరు విల్లు ధరించి, దగ్గరగా వెళ్లలేనంత భయంకరంగా ఉన్నారు.
సజ్జితా దధిహస్తాశ్చ గన్ధహస్తా హ్యనేకశః
కొంతమంది చేతిలో పెరుగు పట్టుకుని, మరికొందరు సుగంధ ద్రవ్యాలు పట్టుకుని సిద్ధంగా నిలబడి ఉన్నారు.
ధూపాన్ప్రగృహ్య వివిధాన్వాసాంసి శుభదర్శనాః
వారు వివిధ రకాల ధూపాలు పట్టుకుని, మంగళకరమైన వస్త్రాలు ధరించి ఉన్నారు.
వాజికుఞ్జరయుక్తాని హంసయుక్తాని చాపరే
కొంతమందికి గుర్రాలు, ఏనుగులు లాగే వాహనాలు ఉండగా, మరికొందరికి హంసలు లాగే వాహనాలు ఉన్నాయి.
మయూరైః సారసైశ్చైవ చక్రవాకైశ్చ వాజిభిః 197.
ఇంకొందరికి నెమళ్లు, సారసాలు, చక్రవాక పక్షులు లాంటి జంతువులు వాహనాలుగా ఉన్నాయి.
ఉజ్జ్వలా మలినాశ్చైవ జీర్ణవస్త్రా నవాంశుకాః
వారిలో కొందరు ప్రకాశవంతంగా, మరికొందరు మురికిగా, ఇంకొందరు పాతబట్టలు, మరికొందరు కొత్త పట్టు వస్త్రాలు ధరించారు.
సమార్జారీ కాచవర్ణా కృష్ణా చైవ కలిస్తథా
అక్కడ పిల్లిలా, అద్దంలా, నల్లగా కనిపించే వారు, ఇంకా కలియుగ రూపం కూడా ఉంది.
ఏతే పురోగమాస్తత్ర కృతాన్తస్య మహాత్మనః
ఇవే అక్కడ మహాత్ముడైన మృత్యువు ముందుగా పంపిన వారు.
నమస్కార్యాశ్చ పూజ్యాశ్చ ఆపన్నేన హి నిత్యశః
బాధపడే వాడెవడైనా వీరిని ఎప్పుడూ నమస్కరించి, గౌరవించాలి.
ఇతి శ్రీవరాహపురాణే సంసారచక్రే కృతాన్తకాలమృత్యుకిఙ్కరవర్ణనం నామ సప్తనవత్యధికశతతమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీవరాహపురాణంలో సంసారచక్రంలో కృతాంతుడు, కాలమృత్యువు సేవకుల వర్ణన అనే తొంభై ఏడు అధ్యాయం ముగిసింది.
అథ సంసారచక్రయాతనాస్వరూపవర్ణనమ్ మామేకమృషభం తత్ర దర్శనం చ దదౌ యమః
ఇప్పుడు సంసార చక్రంలో ఉన్న బాధల అసలైన స్వరూపాన్ని వివరించబోతున్నాను. అక్కడ యముడు నాకు ఒకే ఒక్క ఎద్దును చూపించాడు.
యాథాతథ్యేన మే పూజా కార్యేణ విధినాఽకరోత్
ఆయన నన్ను యథావిధిగా, శాస్త్రోక్తంగా పూజించాడు.
అబ్రవీచ్చ పునర్హృష్టో హ్యాస్యతాం చ వరాసనే
తర్వాత ఆనందంతో మళ్లీ ఇలా అన్నాడు: 'మర్యాదా ఆసనంలో కూర్చో.'
తస్య వక్త్రం మహారౌద్రం నిత్యమేవ భయానకమ్
ఆ ఎద్దు ముఖం చాలా భయంకరంగా, ఎప్పుడూ భయపెట్టేలా కనిపించేది.
లోహితే తస్య వై నేత్రే జల్పతశ్చ పునఃపునః
అతని కళ్లూ ఎర్రగా మెరుస్తూ, మళ్లీ మళ్లీ మాట్లాడుతూనే ఉండేవాడు.
తతోఽహం తస్య భావేన భావితశ్చ పునఃపునః
అతని ఆవేశం వల్ల నేను పదే పదే ఉల్లాసంతో నిండిపోయాను.
తస్య ప్రీతికరం సద్యః సర్వదోషవినాశనమ్
వెంటనే అతనికి ఇష్టపడే, అన్ని దోషాలను తొలగించే ఒక స్తోత్రాన్ని పఠించాను.
కాలవృద్ధికరం స్తోత్రం క్షిప్రం తత్ర ఉదీరయన్
ఆ స్తోత్రం ఆయుష్షు పెంచే, కాల ప్రభావాన్ని త్వరగా పోగొట్టే శక్తి కలిగినది. అక్కడనే నేను దాన్ని ఉచ్చరించాను.