. నిరుక్తమతివాదాశ్చ సామగాన్ధర్వశోభితాః
వారు నిఘంటువు, వాదంలో నిపుణులు, సామగానం చేయడంలో అందంగా మెరిసేవారు.
తత్ర చైవ మయా దృష్టా ఋషయః పితరస్తథా
అక్కడ నేను ఋషులను, అలాగే పితృదేవతలను కూడా చూశాను.
తస్య పార్శ్వే మయా దృష్టః కృష్ణవర్ణో మహాహనుః
అతని పక్కన నేను ఒక నల్లని వర్ణంతో, పెద్ద నోటితో ఉన్నవాడిని చూశాను.
వామబాహుశ్చ దణ్డేన ప్రవరేణ సమన్వితః
వాడు ఎడమ చేతిలో దండాన్ని పట్టుకుని, ప్రతిష్టాత్మకుడిగా కనిపించాడు.
శిక్షార్థే ధర్మరాజేన సన్దిష్టః స పునః పునః
పాఠం చెప్పేందుకు ధర్మరాజు వాడిని మళ్లీ మళ్లీ ఆదేశించాడు.
తథాన్యే చాపరే తత్ర శాసనేషు సమాహితాః
అక్కడ మరికొందరు కూడా తమ తమ పనుల్లో నిమగ్నంగా ఉన్నారు.
యమేన పూజ్యమానా సా దివ్యగన్ధానులేపనైః 197.
యముడు ఆమెను గౌరవిస్తూ, దివ్యమైన సుగంధ ద్రవ్యాలతో అలంకరించాడు.
అతః పరం న కర్త్తవ్యం సాధనం కథితం బుధైః
ఇదికంటే మించి ఇంకేమీ చేయాల్సిన అవసరం లేదు అని పండితులు చెప్పారు.
అసురాశ్చ సురాశ్చైవ యోగినశ్చ మహౌజసః
అసురులు, దేవతలు, గొప్ప శక్తి కలిగిన యోగులు కూడా,
తస్యాఙ్గేభ్యః సముద్భూతా వ్యాధయః క్లేశసమ్భవాః
ఆమె అవయవాల నుండి బాధల వల్ల కలిగే వ్యాధులు పుట్టాయి.
పౌరుషేణ సమాయుక్తాః సర్వలోకనయాయతాః
వీటికి పురుషత్వం కలిగి, అన్ని లోకాలను బాధించగల శక్తి ఉంది.
మహాసత్త్వో మహాతేజాః జరామరణవర్జితః
అతడు గొప్ప బలముతో, గొప్ప తేజస్సుతో, వృద్ధాప్యమూ మరణమూ లేని వాడు.
గాయకా హాసకాశ్చైవ సర్వజీవప్రబోధకాః
అక్కడ గాయకులు, నవ్వించే వారు, అన్ని జీవులను మేల్కొలిపేవారు ఉన్నారు.
దివ్యాభరణశోభాభిః శోభమానాః సుతేజసః
వారు దివ్యాభరణాలతో మెరిసిపోతూ, అపూర్వ తేజస్సుతో ప్రకాశించారు.
పర్యాస్తరణసంఛన్నేష్వాసనేషు తథా పరే
ఇంకొన్ని చోట్ల, వివిధ రకాల వస్త్రాలతో కప్పిన ఆసనాలు ఉన్నాయి.
అనేకాశ్చ నరాస్తత్ర వేదనాశ్చ సుదారుణాః
అక్కడ అనేక మంది మనుషులు ఉండగా, తీవ్రమైన బాధలు కూడా కనిపించాయి.
కామక్రోధవిచారిణ్యో నానారూపధరాః స్త్రియః 197.
కామం, కోపానికి లోనై, అనేక రూపాల్లో ఉన్న స్త్రీలు అక్కడ కనిపించారు.
తాసాం హలహలాశబ్దః సర్వాసాం చ సమన్తతః
ఆ స్త్రీలందరి గొంతుల శబ్దం చుట్టూ ప్రతిధ్వనించేది.
కూష్మాణ్డా యాతుధానాశ్చ రాక్షసాః పిశితాశనాః
అక్కడ కూష్మాండులు, యాతుధానులు, మాంసం తినే రాక్షసులు కూడా ఉన్నారు.
ఏకబాహుర్ద్విబాహుశ్చ త్రిబాహుర్బహుబాహుకః
కొంతమందికి ఒక చేయి, మరికొంతమందికి రెండు, ఇంకొంతమందికి మూడు, మరికొందరికి అనేక చేతులు ఉన్నాయి.
కేచిత్తు తత్ర పురుషాః సర్వశోభావిశోభితాః
అక్కడ కొన్ని చోట్ల అన్ని రకాల అందాలతో అలంకరించబడిన పురుషులు కూడా ఉన్నారు.
స్రగ్విణో బద్ధపాదాశ్చ సర్వాభరణభూషితాః
వారు పూలహారాలు ధరించి, కాళ్లు కట్టబడి, అన్ని రకాల ఆభరణాలతో అలంకరించబడ్డారు.
సశక్తితోమరాః కేచిత్సధనుష్కా దురాసదాః
కొంతమంది చేతిలో కత్తులు, తోమరాలు పట్టుకుని, మరికొందరు విల్లు ధరించి, దగ్గరగా వెళ్లలేనంత భయంకరంగా ఉన్నారు.
సజ్జితా దధిహస్తాశ్చ గన్ధహస్తా హ్యనేకశః
కొంతమంది చేతిలో పెరుగు పట్టుకుని, మరికొందరు సుగంధ ద్రవ్యాలు పట్టుకుని సిద్ధంగా నిలబడి ఉన్నారు.
ధూపాన్ప్రగృహ్య వివిధాన్వాసాంసి శుభదర్శనాః
వారు వివిధ రకాల ధూపాలు పట్టుకుని, మంగళకరమైన వస్త్రాలు ధరించి ఉన్నారు.
వాజికుఞ్జరయుక్తాని హంసయుక్తాని చాపరే
కొంతమందికి గుర్రాలు, ఏనుగులు లాగే వాహనాలు ఉండగా, మరికొందరికి హంసలు లాగే వాహనాలు ఉన్నాయి.
మయూరైః సారసైశ్చైవ చక్రవాకైశ్చ వాజిభిః 197.
ఇంకొందరికి నెమళ్లు, సారసాలు, చక్రవాక పక్షులు లాంటి జంతువులు వాహనాలుగా ఉన్నాయి.
ఉజ్జ్వలా మలినాశ్చైవ జీర్ణవస్త్రా నవాంశుకాః
వారిలో కొందరు ప్రకాశవంతంగా, మరికొందరు మురికిగా, ఇంకొందరు పాతబట్టలు, మరికొందరు కొత్త పట్టు వస్త్రాలు ధరించారు.
సమార్జారీ కాచవర్ణా కృష్ణా చైవ కలిస్తథా
అక్కడ పిల్లిలా, అద్దంలా, నల్లగా కనిపించే వారు, ఇంకా కలియుగ రూపం కూడా ఉంది.
ఏతే పురోగమాస్తత్ర కృతాన్తస్య మహాత్మనః
ఇవే అక్కడ మహాత్ముడైన మృత్యువు ముందుగా పంపిన వారు.