ఉపవిష్టాస్తథా చాన్యే స్థితాశ్చాన్యే సుయన్త్రితాః 194.
కొంతమంది కూర్చుని ఉండగా, మరికొందరు నిలబడి ఉన్నారు, ఇంకొందరు తమను తాము బాగా నియంత్రించుకున్నారు.
తం నాచికేతసం దృష్ట్వా యమలోకాదిహాగతమ్
యమలోకంలో నుంచి వచ్చిన నాచికేతుని చూసి,
కేచిద్విమనసశ్చైవ కేచిత్సంశయవాదినః
కొంతమందికి మనస్సు దిగులుగా అయింది, మరికొందరు సందేహంగా మాట్లాడటం ప్రారంభించారు.
ఋషయ ఊచుః నాచికేతః సుత ప్రాజ్ఞ స్వధర్మపరిపాలక
ఋషులు ఇలా అన్నారు: 'ఓ జ్ఞానవంతుడైన నాచికేతా! నీవు నీ ధర్మాన్ని పాటించే కుమారుడవు.'
బ్రూహి సత్యం త్వయా దృష్టం శ్రుతం చ సవిశేషకమ్
నీవు అక్కడ చూసింది, వినింది నిజంగా ఏదో వివరంగా మాకు చెప్పు.
అపి గుహ్యం చ వక్తవ్యం పృష్టే సతి విశేషతః
ప్రత్యేకంగా ఏదైనా రహస్యాన్ని అడిగితే, అది కూడా చెప్పాలి.
మృతం నైవ పరం తాత దృశ్యతే కాలమాయయా
ప్రియమైనవాడా! కాలమాయ వల్ల మరణించినవారిని నిజంగా ఎవరూ చూడలేరు.
ఇహ చైవ కృతం యత్తు తత్పరత్రోపభుజ్యతే
ఇక్కడ చేసిన పనులు, అక్కడ ఫలితంగా అనుభవించబడతాయి.
తథాఽత్ర దృశ్యతే కాలే కాలస్యైవ తు మాయయా
అలాగే, ఇక్కడ కూడా కాలానికి అనుగుణంగా అన్నీ కనిపిస్తాయి, కానీ అది కాలమాయ వల్లే.
తస్య పారం న గచ్ఛన్తి బహవః పారచిన్తకాః
అపారాన్ని ఆలోచించే వారు చాలామంది ఉన్నా, వారు ఆపారాన్ని చేరుకోలేరు.
చిన్తయేత న చిన్తాఽత్ర మృగయన్తి చ యద్ధితమ్ 194.
ఇక్కడ అనవసరంగా ఆందోళన పడకూడదు; వారు నిజమైన మేలును వెతుకుతారు.
ధర్మరాజస్య కిం రూపం కాలో వా కీదృశో మునే
ధర్మరాజు రూపం ఎలా ఉంటుంది? మునీశ్వరా, కాలం ఎలా ఉంటుంది?
కించ కుర్వన్ప్రముచ్యేత కిం వా కర్మ సమాచరేత్
ఏం చేస్తే బంధనాల నుంచి విముక్తి లభిస్తుంది? ఏ కార్యం చేయాలి?
క్రోధబన్ధనజం క్లేశం కర్షణం ఛేదనం తథా
కోపబంధనాల వల్ల కలిగే బాధ, హింస, క్షతాలను ఎలా జయించాలి?
జితాత్మానః కథం యాన్తి కథం గచ్ఛతి పాపకృత్
తమను తాము జయించినవారు ఎలా వెళ్తారు? పాపకార్యాలు చేసినవాడు ఎలా పోతాడు?
ప్ రణయాత్సౌహృదాత్స్నేహాదస్మాభిరభిపృచ్ఛితమ్
ప్రేమ, స్నేహం, మమకారం వల్ల మేము నిన్ను అడుగుతున్నాము.
వైశమ్పాయన ఉవాచ యదువాచ మహారాజ శృణు తజ్జనమేజయ
వైశంపాయనుడు ఇలా చెప్పాడు — ఓ మహారాజా! యదు మాట్లాడాడు. జనమేజయా! ఇది విను.
ఇతి శ్రీవరాహపురాణే సంసారచక్రే నచికేతాగమనం నామ చతుర్నవత్యధికశతతమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీవరాహపురాణంలో 'సంసారచక్రంలో నచికేతుడు వచ్చినది' అనే శతాన్నలభయ్య నాలుగవ అధ్యాయం ముగిసింది.
అథ యమలోకస్థపాపివర్ణనమ్ కథ్యమానం మయా విప్రాః శృణ్వన్తు తపసి స్థితాః
ఇప్పుడు యమలోకంలో పాపుల గురించి చెప్పబోతున్నాను. తపస్సులో ఉన్న మునులారా! నేను చెప్పేది మీరు వినండి.
సంసారం తు యథాశక్తి కథ్యమానం నిబోధత
సంసార చక్రం గురించి నాకు తెలిసినంతవరకు నేను వివరించబోతున్నాను. మీరు శ్రద్ధగా వినండి.
తథా బ్రహ్మహణః పాపా యే చ విశ్వాసఘాతకాః
బ్రాహ్మణ హత్యచేసేవారు, విశ్వాసాన్ని ద్రోహించేవారు కూడా పాపులు.
కన్యానాం దూషకా యే చ యే చ పాపరతా నరాః
కన్యలను అపవిత్రం చేసేవారు, దుష్టకార్యాల్లో మునిగిపోయిన వారు కూడా పాపులు.
శూద్రాణాం యాజకాశ్చైవ హాహాభూతా ద్విజాతయః
శూద్రులకు యజ్ఞం చేసే వారు, సత్కార్యం మరిచిన ద్విజులు కూడా నిందార్హులు.
సురాపో బ్రహ్మహా చైవ యో ద్విజో వీరఘాతకః
మద్యం సేవించేవాడు, బ్రాహ్మణ హంతకుడు, లేదా వీరుణ్ణి హత్యచేసిన ద్విజుడు కూడా పాపి.
మాతృత్యాగీ పితృత్యాగీ యః స్వసాధ్వీం పరిత్యజేత్
తల్లి లేదా తండ్రిని వదిలేసేవాడు, లేదా తన సతీ స్వభావం ఉన్న భార్యను విడిచిపెట్టేవాడు కూడా పాపి.
గృహక్షేత్రహరా యే చ సేతుబన్ధవినాశకాః
ఇల్లు లేదా పొలాన్ని దొంగిలించేవారు, వంతెనలు కూల్చేవారు కూడా పాపులు.
అశౌచా నిర్దయాః పాపా హింసకా వ్రతభఞ్జకాః
శౌచం లేని వారు, దయలేని వారు, పాపకార్యాలు చేసే వారు, హింసకులు, వ్రతాన్ని ఉల్లంఘించేవారు కూడా పాపులు.
భూమ్యామనృతవాదీ చ వేదజీవీ చ యో ద్విజః 195.౧
భూమి విషయంలో అబద్ధం చెప్పేవాడు, లేదా వేదాన్ని ఆధారంగా జీవించే ద్విజుడు కూడా పాపి.
సర్వపాపసుసఙ్గాశ్చ చిన్తకా యేఽతివైరిణః
ప్రతి రకమైన పాపులతో స్నేహం చేసే వారు, తీవ్రమైన శత్రుత్వాన్ని కలిగి ఉండేవారు కూడా పాపులు.
పరవిత్తాపహారీ చ రాజఘాతీ చ యో నరః
ఇతరుల ధనాన్ని దొంగిలించేవాడు, రాజును హత్యచేసే మనిషి కూడా పాపి.