వరాహపురాణమ్

ప్రదీప్తస్తేజసా వహ్నిః సర్వభక్షో హుతాశనః

ప్రకాశవంతమైన తేజస్సుతో ఉన్న అగ్ని, అన్నింటిని భక్షించే హోతా,

బ్రహ్మాగ్నిం భాషతే తత్ర శృణుష్వ చ హుతాశన

అక్కడ బ్రహ్మదేవుడు అగ్నిని ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు: 'హోతా విను.'

త్వయా భుక్తేతి భోక్ష్యన్తి దేవతాః సమరుద్గణాః

నీవు భోజనం చేసిన తరువాత, దేవతలు మరుద్గణాలతో కలిసి భుజిస్తారు.

పశ్చాద్దత్తం తు తం పిణ్డం సహ సోమేన భుఞ్జతే

తర్వాత, ఆ పిండాన్ని సోమునితో కలిసి భుజిస్తారు.

ప్రస్థితాః సహ సోమేన దేవతాస్తా వసున్ధరే

అంతటితో దేవతలు సోమునితో కలిసి బయలుదేరారు, భూమాతా.

ఏవం తు ప్రథమం శ్రాద్ధం దద్యాదగ్నేర్వసున్ధరే ౧౯౦.

అందువల్ల, భూమాతా, మొదటి శ్రాద్ధాన్ని అగ్నికి ఇవ్వాలి.

పశ్చాత్పిణ్డాన్ప్రదద్యాచ్చ దర్భానాస్తీర్య భూతలే

తర్వాత, భూమిపై దర్భ గడ్డి పరచి, పిండాలను సమర్పించాలి.

పితామహాయ రుద్రాంశసంభూతాయ తు మధ్యమమ్

పితామహునికీ, రుద్రుని భాగంగా జనించిన మధ్యవయస్కునికీ,

విధినా మన్త్రపూర్వేణ శ్రాద్ధం కుర్వన్తి యే నరాః

పూర్వంగా చెప్పిన మంత్రాలతో, నిబంధనల ప్రకారం, మనుషులు శ్రాద్ధాన్ని నిర్వహిస్తారు.

మమ మాయాబలేనైవ కృతం శ్రాద్ధం ద్విజాతిభిః

ద్విజాతులు చేసే శ్రాద్ధం, నా మాయాశక్తితోనే పూర్తవుతుంది.

నపుంసకాశ్చిత్రకారా వసుపాలవినిన్దకాః

హిజ్రాలు, చిత్రకారులు, ధనాన్ని కాపాడే వారిని నిందించే వారు,

నర్త్తకా గాయనాశ్చైవ తథా రఙ్గోపజీవినః

నర్తకులు, గాయకులు, అలాగే రంగస్థలంపై జీవనం సాగించే వారు,

రాజోపసేవకాశ్చైవ వాణిజ్యక్రయవిక్రయాః

రాజును సేవించే వారు, వ్యాపారంలో కొనుగోలు, అమ్మకాలు చేసే వారు,

అసంస్కారప్రవృత్తాశ్చ శూద్రకర్మోపజీవినః

విధిగా సంస్కారాలు చేయని వారు, శూద్రుల పనులు చేసి జీవించే వారు,

దీక్షితః క్రోడపృష్ఠశ్చ యశ్చ వార్ధుషికో ద్విజః

దీక్ష తీసుకున్నవాడు, పంది మోసే వాడు, క్షౌరకర్మ చేసే ద్విజుడు,

తస్కరా లేఖకారాశ్చ యాజకా రఙ్గకారకాః ౧౯౦.

దొంగలు, లేఖనకారులు, పారితోషిక పూజారులు, రంగస్థల పనివారు,

సర్వకర్మకరా యే చ సర్వవిక్రయిణస్తథా

ప్రతి రకమైన పనివారు, అలాగే అన్ని వస్తువులు అమ్మే వారు,

దూరాధ్వానం గతా యే చ తత్ర కర్మోపజీవినః

దూర ప్రయాణం చేసిన వారు, అలాంటి పనులతో జీవించే వారు,

శ్రాద్ధకాలమనుప్రాప్తం రాజసం తం విదుర్బుధాః

శ్రాద్ధ సమయం వచ్చినప్పుడు, జ్ఞానులు దానిని రాజసమని తెలుసుకుంటారు.

ఏతాన్న పశ్యేచ్ఛ్రాద్ధేషు పితృపిణ్డేషు మాధవి

హే మాధవి! శ్రాద్ధంలో పితృదేవతలకు నైవేద్యం ఇస్తున్నప్పుడు వీరిని చూడకూడదు.

పితరస్తస్య షణ్మాసం దుఃఖమృచ్ఛన్తి దారుణమ్

అలాంటి వ్యక్తి పితృదేవతలు ఆరు నెలలు తీవ్రమైన బాధను అనుభవిస్తారు.

ధృతం తు జుహుయాదగ్నావాదిత్యం చావలోకయేత్

తీసుకున్న దానిని అగ్నిలో సమర్పించి, సూర్యునిని దర్శించాలి.

గంధపుష్పం చ ధూపం చ దద్యాదర్ఘ్యం తిలోదకమ్

సుగంధం, పువ్వులు, ధూపం, అర్ఘ్యం, నువ్వుల నీళ్లు ఇవ్వాలి.

పునశ్చాన్యత్ప్రవక్ష్యామి శృణు తత్త్వేన సున్దరి

మరొకటి కూడా నిజంగా చెబుతాను, హే సుందరి! నీవు శ్రద్ధగా విను.

మృతాన్నం యే న భుఞ్జంతి కదాచిదపి మాధవి

హే మాధవి! ఎప్పుడూ పితృదేవతలకు సమర్పించిన అన్నాన్ని తినని వారు,

ప్రేతాన్నం భుఞ్జమానాస్తు శ్రాద్ధమర్హన్తి యే ద్విజాః ౧౯౦.

పితృదేవతలకు అర్పించిన ఆహారం తినే ద్విజులు శ్రాద్ధానికి యోగ్యులు.

దమ్భకార కృతోచ్ఛిష్టం కృత్వా తు నరకం వ్రజేత్

కపటంతో తిన్న తరువాత మిగిలినదాన్ని ఉంచేవాడు తప్పక నరకానికి పోతాడు.

మాఘమాసే తు ద్వాదశ్యాం సర్పిర్యుక్తం తు పాయసమ్

మాఘమాసంలో ద్వాదశి రోజున నెయ్యితో చేసిన పాయసం సమర్పించాలి.

సవత్సాం కపిలాం దద్యాదాత్మనః శుద్ధికాముకః

తనకు పవిత్రత కావాలనుకునే వాడు, దూడతో కూడిన గోధుమ రంగు ఆవును దానం చేయాలి.