క ఏతే పితరో దేవ శ్రాద్ధం భోక్ష్యన్తి యోగతః
దేవా! యోగబలంతో శ్రాద్ధాన్ని స్వీకరించే ఆ పితృదేవతలు ఎవరు?
కథం తం పిణ్డసఙ్కల్పం మాసే మాసే నియోజయేత్
ప్రతి నెలా పిండప్రదానానికి సంకల్పాన్ని ఎలా చేయాలి?
నిశ్చయం శ్రోతుమిచ్ఛామి పరం కౌతూహలం హి మే
నిజమైన నిర్ణయం వినాలని నాకు చాలా ఆసక్తి ఉంది.
వరాహరూపీ భగవాన్ప్రత్యువాచ వసున్ధరామ్ సాధు భూమే వరారోహే సర్వధర్మవ్యవస్థితే
వరాహమూర్తిగా భగవంతుడు వసుంధరను ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు: 'భూమీ, నీ ప్రశ్న చాలా మంచిది. నీవు ధర్మంలో స్థిరంగా ఉన్నవాడివి.'
కథయిష్యామి తే దేవి యన్మాం త్వం పరిపృచ్ఛసి
దేవీ! నువ్వు అడిగినదాన్ని నేను నీకు వివరంగా చెబుతాను.
పితా పితామహశ్చైవ తథైవ ప్రపితామహః
తండ్రి, తండ్రి తండ్రి, అలాగే తండ్రి తండ్రి తండ్రి — వీరే పితృదేవతలు.
జ్ఞాత్వా నక్షత్రసంయోగం పితృపక్షే హ్యుపాగతే
నక్షత్రాల సంయోగాన్ని తెలుసుకొని, పితృపక్షం వచ్చినప్పుడు —
కరిష్యన్తి చ యే శ్రాద్ధం శ్రద్ధయా జ్ఞానినో జనాః ౧౯౦.
ఎవరైతే శ్రద్ధతో శ్రాద్ధాన్ని నిర్వహిస్తారో, ఆ జ్ఞానులు నిజంగా శ్రాద్ధాన్ని చేస్తారు.
కేచిద్యజన్తి యజ్ఞం వై బ్రహ్మయజ్ఞం ద్విజాతయః
కొంతమంది ద్విజులు యజ్ఞాన్ని, బ్రహ్మయజ్ఞాన్ని నిర్వహిస్తారు.
కేచిచ్చ భూతయజ్ఞేన వర్త్తయన్తి సుమధ్యమే
మరికొందరు, సన్నని నడుము కలదేవీ, భూతయజ్ఞం ద్వారా జీవనం కొనసాగిస్తారు.
పితృయజ్ఞం చ భో దేవి శృణు వక్ష్యామి నిశ్చయమ్
దేవీ! పితృయజ్ఞం గురించి కూడా నేను నిజమైన విధానాన్ని చెబుతాను, విను.
సర్వే తే మయి వర్త్తన్తే సత్యమేతద్బ్రవీమి తే
వీళ్లందరూ నాలోనే ఉన్నారు. నేను చెప్పేది నిజమే.
ఉత్తరోఽగ్నిరహం చైవ దక్షిణాగ్నిరహం తథా
ఉత్తరాగ్ని కూడా నేనే, దక్షిణాగ్ని కూడా నేనే.
పావనః పావకశ్చైవ అహమేవ వ్యవస్థితః
పవిత్రతను కలిగించేవాడిని, అగ్నిని కూడా నేనే.
వైశ్వదేవే నియుఞ్జీత బ్రహ్మచారీ శుచిః సదా
వైశ్వదేవంలో ఎప్పుడూ పవిత్రంగా ఉండే బ్రహ్మచారిని నియమించాలి.
ఏతాన్న భోజయేచ్ఛ్రాద్ధే దేవతీర్థేషు పూజయేత్
వారిని శ్రాద్ధంలో భోజనం పెట్టకూడదు, కానీ దేవతా తీర్థాల్లో పూజించాలి.
ఉత్తమో గృహసన్తుష్టః క్షాన్తో దాన్తో జితేన్ద్రియః
ఇల్లులో సంతృప్తిగా ఉండి, సహనంగా, మనస్సు, ఇంద్రియాలను అదుపులో ఉంచుకున్నవాడు అత్యుత్తముడు.
వేదవిద్యావ్రతస్నాతో సువిమృష్టాన్నభోజకః ౧౯౦.
వేదాలు నేర్చుకుని, వ్రతాలు పాటించి, పవిత్ర స్నానం చేసి, శుభ్రంగా తయారైన అన్నం తినేవాడు.
దత్త్వా హుతాశనాయాదౌ దేవతీర్థేషు సున్దరి
ముందుగా అగ్నికి, దైవతీర్థాలలో అర్పణ చేసి, ఓ సుందరీ!
చతుర్ణామేవ వర్ణానాం యద్యథా శ్రాద్ధమర్హతి
నాలుగు వర్ణాలకు యోగ్యంగా శ్రాద్ధం చేయాలి.
యన్న పశ్యన్తి తే భోజ్యం శ్వానః కుక్కుటసూకరాః
ఆ భోజనం కుక్కలు, కోళ్లు, పందులు చూడని విధంగా ఉండాలి.
సర్వకర్మకరా యే చ సర్వభక్షాశ్చ యే నరాః
అన్ని పనులు చేసే వారు, అన్నీ తినే మనుషులు కూడా చూడకూడదు.
ఏతే పశ్యన్తి యచ్ఛ్రాద్ధం తచ్ఛ్రాద్ధం రాక్షసం విదుః
ఇవాళ్లు చూసిన శ్రాద్ధాన్ని రాక్షస శ్రాద్ధంగా భావించాలి.
హృతం యదా తు త్రైలోక్యం శక్రస్యార్థే త్రివిక్రమే
త్రివిక్రముడు ఇంద్రుని కోసం మూడు లోకాలను స్వాధీనం చేసుకున్నప్పుడు,
వర్జనీయా బుధైరేతే పితృయజ్ఞేషు సున్దరి
పితృయజ్ఞాలలో వీటన్నింటినీ జ్ఞానులు తప్పించుకోవాలి, ఓ సుందరీ!
పితౄంస్తత్రాహ్వయేద్భూమే మన్త్రేణ విధిపూర్వకమ్
అక్కడ భూమిపై మంత్రంతో, విధి ప్రకారం పితృదేవతలను ఆహ్వానించాలి.
పితా పితామహశ్చైవ తథైవ ప్రపితామహః
తండ్రి, తాత, అలాగే పరతాతను కూడా ఆహ్వానించాలి.
ప్రణమ్య శిరసా దేవీర్నిర్వాపస్య చ ధారిణీః ౧౯౦.
తలవంచి దేవతలకు, నివేదనను స్వీకరించే వారికి నమస్కరించాలి.
ఏవం దత్తేన ప్రీయన్తే పితరశ్చ న సంశయః
ఇలా సమర్పించిన దానితో పితృదేవతలు సంతుష్టి చెందుతారు; దీనిలో సందేహం లేదు.
త్రయస్తత్ర వరారోహే దేవగాత్రాద్వినిస్సృతాః
అక్కడ ముగ్గురు, ఓ సుందరీ, దేవతల శరీరంలో నుంచి ఉద్భవించారు.