తత్ర చాన్నం న విద్యేత యేన తృప్తిర్భవిష్యతి
అక్కడ తృప్తి కలిగించే ఆహారం ఎక్కడా దొరకదు.
తేషాం తు వచనం శ్రుత్వా మేధాతిథిరగాద్గృహమ్
వార మాటలు విని మేధాతిథి తన ఇంటికి వెళ్లాడు.
మేధాతిథిరువాచ ఆహూయన్తాం ద్విజాః సర్వే కుణ్డగోలకవర్జితాః
మేధాతిథి ఇలా అన్నాడు: 'కుండ, గోళక అనే లోపాలు లేని బ్రాహ్మణులందరినీ పిలవండి.'
ఇత్యుక్తమాత్రే వచనే చన్ద్రశర్మా పురోహితః
అలా అన్న వెంటనే పురోహితుడైన చంద్రశర్మ
సాధూన్క్షాంతాన్కులీనాంశ్చ సుశీలాన్మానవర్జితాన్
ధర్మవంతులు, ఓర్పు గలవారు, మంచి వంశస్థులు, మంచిగా ప్రవర్తించే వారు, అపవాదం లేని వారిని కూడగట్టాడు.
కృతే శ్రాద్ధే తతః పశ్చాత్పిణ్డాన్నిర్వాప్య యత్నతః
శ్రాద్ధం పూర్తయ్యాక, అతడు జాగ్రత్తగా పిండాలను సమర్పించాడు.
హృష్టాన్పుష్టాన్బలైర్యుక్తాన్రాజా తు ముముదే భృశమ్ 189.
వారు ఆనందంగా, బలంగా, ఆరోగ్యంగా ఉండటాన్ని చూసి రాజు ఎంతో సంతోషించాడు.
ఊచుర్వినయసమ్పన్నాః ప్రీతిపూర్వమిదం వచః
వినయంతో ఉన్న వారు ప్రీతి తో ఇలా అన్నారు:
ఇదానీం చ త్వయా కార్యమస్మద్ధితమనుఽత్తమమ్
ఇప్పుడు నువ్వు మాకు ఈ గొప్ప మేలు చేయాలి.
తయోర్దత్తం తు యచ్ఛ్రాద్ధం నిష్ఫలం తత్స్మృతం బుధైః
వారిద్దరికి ఇచ్చిన శ్రాద్ధం ఫలితం లేనిదిగా పండితులు చెబుతారు.
సఙ్కల్పయిత్వా చాన్నం తు గోభ్యో దేయం యథావిధి
మనసులో నిర్ణయించి, ఆహారాన్ని గోవులకు నియమం ప్రకారం ఇవ్వాలి.
అపాత్రాయ న దాతవ్యం నాస్తికాయ గురుద్రుహే
అర్హత లేనివారికి, నాస్తికులకు, గురువుకు వ్యతిరేకంగా ఉన్నవారికి ఇవ్వకూడదు.
ఇత్యుక్త్వా పితరః సర్వే గతాః స్వర్గాయ భామిని
ఇలా చెప్పి పితృదేవతలు అందరూ స్వర్గానికి వెళ్లారు, ఓ సుందరిని.
యదుక్తం పితృభిః సర్వం తచ్చకార ముదాయుతః
పితృదేవతలు చెప్పినదంతా అతడు ఆనందంతో చేసాడు.
సన్తారయతి దుర్గేభ్యో విషమేభ్యో న సంశయః
అతడు కష్టాలనుండి, ప్రమాదాలనుండి రక్షిస్తాడు — దీనిలో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
తస్మాద్దానం ప్రదాతవ్యం బ్రాహ్మణాయ వసున్ధరే
కాబట్టి, ఓ భూమిదేవి, బ్రాహ్మణుడికి దానం చేయాలి.
సర్వే శ్రాద్ధం కరిష్యన్తి నిమిప్రభృతయో ధరే 189.
నిమి మొదలైనవారు అందరూ శ్రాద్ధం చేస్తారు, ఓ భూమిదేవి.
ఇతి శ్రీవరాహపురాణే భగవచ్ఛాస్త్రే పిణ్డకల్పోత్పత్తిర్నామేకోననవత్యధికశతతమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీవరాహపురాణంలో భగవద్గ్రంథమైన పిండకల్పోత్పత్తి అనే నూరతొంభిదవ అధ్యాయం పూర్తయ్యింది.
అథ శ్రాద్ధపితృయజ్ఞనిశ్చయప్రకరణమ్ దేవమానుషతిర్యక్షు ప్రేతేషు నరకేషు చ
ఇప్పుడు శ్రాద్ధం, పితృయజ్ఞానికి సంబంధించిన నిర్ణయాన్ని వివరించే భాగం. దేవతలు, మనుషులు, జంతువులు, మరణించినవారు, నరకంలో ఉన్నవారు — వీరిలో శ్రాద్ధం ఎలా చేయాలో చెప్పబడుతుంది.
స్వప్నోపమమిమం లోకం హ్యాత్మకర్మ శుభాశుభమ్
ఈ లోకం కలలాంటిది. మనకు మనమే చేసిన మంచి, చెడు పనులే దీనిని నిర్మిస్తాయి.
క ఏతే పితరో దేవ శ్రాద్ధం భోక్ష్యన్తి యోగతః
దేవా! యోగబలంతో శ్రాద్ధాన్ని స్వీకరించే ఆ పితృదేవతలు ఎవరు?
కథం తం పిణ్డసఙ్కల్పం మాసే మాసే నియోజయేత్
ప్రతి నెలా పిండప్రదానానికి సంకల్పాన్ని ఎలా చేయాలి?
నిశ్చయం శ్రోతుమిచ్ఛామి పరం కౌతూహలం హి మే
నిజమైన నిర్ణయం వినాలని నాకు చాలా ఆసక్తి ఉంది.
వరాహరూపీ భగవాన్ప్రత్యువాచ వసున్ధరామ్ సాధు భూమే వరారోహే సర్వధర్మవ్యవస్థితే
వరాహమూర్తిగా భగవంతుడు వసుంధరను ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు: 'భూమీ, నీ ప్రశ్న చాలా మంచిది. నీవు ధర్మంలో స్థిరంగా ఉన్నవాడివి.'
కథయిష్యామి తే దేవి యన్మాం త్వం పరిపృచ్ఛసి
దేవీ! నువ్వు అడిగినదాన్ని నేను నీకు వివరంగా చెబుతాను.
పితా పితామహశ్చైవ తథైవ ప్రపితామహః
తండ్రి, తండ్రి తండ్రి, అలాగే తండ్రి తండ్రి తండ్రి — వీరే పితృదేవతలు.
జ్ఞాత్వా నక్షత్రసంయోగం పితృపక్షే హ్యుపాగతే
నక్షత్రాల సంయోగాన్ని తెలుసుకొని, పితృపక్షం వచ్చినప్పుడు —
కరిష్యన్తి చ యే శ్రాద్ధం శ్రద్ధయా జ్ఞానినో జనాః ౧౯౦.
ఎవరైతే శ్రద్ధతో శ్రాద్ధాన్ని నిర్వహిస్తారో, ఆ జ్ఞానులు నిజంగా శ్రాద్ధాన్ని చేస్తారు.
కేచిద్యజన్తి యజ్ఞం వై బ్రహ్మయజ్ఞం ద్విజాతయః
కొంతమంది ద్విజులు యజ్ఞాన్ని, బ్రహ్మయజ్ఞాన్ని నిర్వహిస్తారు.
కేచిచ్చ భూతయజ్ఞేన వర్త్తయన్తి సుమధ్యమే
మరికొందరు, సన్నని నడుము కలదేవీ, భూతయజ్ఞం ద్వారా జీవనం కొనసాగిస్తారు.