వరాహపురాణమ్

ఏవం వ్యవస్థితే సోమే షోడశాత్మన్యథాక్షరే । ప్రాగ్వత్ తత్ర గుణోపేతం క్షేత్రముత్థాయ బభ్రమ ।। ౧౭.

అలా, పదహారు భాగాలతో ఉన్న సోముడు, నశించని దైవత్వంలో స్థిరంగా ఉన్నప్పుడు, మునుపటిలాగే, ఆ శరీరం గుణాలతో కూడి లేచి తిరుగుతూ ఉండిపోయింది.

ప్రాగవస్థం శరీరం తు దృష్ట్వా సర్వజ్ఞపాలితమ్ । తాః క్షేత్రదేవతాః సర్వా వైలక్షం భావమాశ్రితాః ।। ౧౭.

మునుపటిలా ఉన్న శరీరాన్ని, సర్వజ్ఞుడు కాపాడుతున్నాడని చూసి, ఆ శరీర దేవతలు అన్నీ వేరుపడిన భావాన్ని స్వీకరించాయి.

తమేవం తుష్టువుః సర్వాస్తం దేవం పరమేశ్వరమ్ । స్వస్థానమీయిషుః సర్వాస్తదా నృపతిసత్తమ ।। ౧౭.

అప్పుడు ఆ దేవతలు అన్నీ పరమేశ్వరుడైన ఆ దేవుని స్తుతించి, తాము తాము తమ తమ స్థానాలకు వెళ్లిపోయాయి, ఓ రాజశ్రేష్ఠ.

త్వమగ్నిస్త్వం తథా ప్రాణస్త్వమపానః సరస్వతీ । త్వమాకాశం ధనాధ్యక్షస్త్వం శరీరస్య ధాతవః ।। ౧౭.

నీవే అగ్ని, నీవే ప్రాణము, నీవే అపానము, నీవే సరస్వతీ, నీవే ఆకాశం, నీవే ధనాధికారి, నీవే శరీరంలోని భూతాలు.

అహంకారో భవాన్ దేవ త్వమాదిత్యోఽష్టకో గణః । త్వం మాయా పృథివీ దుర్గా త్వం దిశస్త్వం మరుత్పతిః ।। ౧౭.

దేవా! నీవే అహంకారం, నీవే సూర్యుడు, ఎనిమిది దేవతల సమూహం, నీవే మాయ, నీవే భూమి, నీవే దుర్గ, నీవే దిక్కులు, నీవే గాలిపతి.

త్వం విష్ణుస్త్వం తథా ధర్మస్త్వం జిష్ణుస్త్వం పరాజితః । అక్షరార్థస్వరూపేణ పరమేశ్వరసంజ్ఞితః ।। ౧౭.

నీవే విష్ణువు, నీవే ధర్ముడు, నీవే జయుడు, నీవే ఓడించలేనివాడు; నశించని అర్థ స్వరూపంగా, నీవే పరమేశ్వరుడని పిలవబడతావు.

అస్మాభిరపయాతైస్తు కథమేతద్భవిష్యతి । ఏవమత్ర శరీరం తు త్యక్తమస్మాభిరేవ చ ।। ౧౭.

మేము వెళ్లిపోయిన తర్వాత ఇది ఎలా ఉంటుంది? అందుకే ఈ శరీరాన్ని మేమే వదిలేశాము.

తత్ పరం భవతా దేవ తదవస్థం ప్రపాల్యతే । స్థానభఙ్గో న నః కార్యః స్వయం సృష్ట్వా ప్రజాపతే ।। ౧౭.

దేవా! ఆ పరమ స్థితిని నీవే కాపాడుతున్నావు. మేము ఈ స్థలాన్ని భంగం చేయకూడదు, ఎందుకంటే నీవే సృష్టికర్తగా దీనిని ఏర్పరిచావు.

ఏవం స్తుతస్తతో దేవస్తేషాం తోషం పరం యయౌ । ఉవాచ చైతాన్ క్రీడార్థం భవన్తోత్పాదితా మయా ।। ౧౭.

ఇలా స్తుతించబడిన ఆ దేవుడు వారందరితో ఎంతో సంతోషపడి, "క్రీడ కోసం మిమ్మల్ని నేను సృష్టించాను" అని అన్నాడు.

కృతకృత్యస్య మే కిం ను భవద్భిర్విప్రయోజనమ్ । తథాపి దద్మి వో రూపే ద్వే ద్వే ప్రత్యేకశోఽధునా ।। ౧౭.

"నా పని పూర్తయిన తర్వాత మీతో నాకు వేరుపాటు ఏముంటుంది? అయినా, ఇప్పుడు మీ అందరికీ ఒక్కొక్కరికి రెండు రూపాలు ఇస్తాను."

భూతకార్యేష్వమూర్తేన దేవలోకే తు మూర్తినా । తిష్ఠధ్వమపి కాలాన్తే లయం త్వావిశత ద్రుతమ్ ।। ౧౭.

"భూతాల కార్యాలలో రూపరహితంగా ఉండండి; దేవలోకంలో రూపంతో ఉండండి. కాలాంతంలో త్వరగా లయలో కలిసిపోండి."

శరీరాణి పునర్నైవం కర్త్తవ్యోఽహమితి క్వచిత్ । మూర్త్తీనాం చ తథా తుభ్యం దద్మి నామాని వోఽధునా ।। ౧౭.

"ఇంకా నేను ఎప్పుడూ శరీరాలను సృష్టించకూడదు; అలాగే, ఇప్పుడు మీ రూపాలకు పేర్లు కూడా ఇస్తున్నాను."

అగ్నేర్వైశ్వానరో నామ ప్రాణాపానౌ తథాశ్వినౌ । భవిష్యతి తథా గౌరీ హిమశైలసుతా తథా ।। ౧౭.

"అగ్నికి వైశ్వానరుడు అనే పేరు వస్తుంది; ప్రాణ, అపానాలు అశ్వినులు అవుతారు; గౌరీ, హిమశైల కుమార్తె కూడా అలాగే ఉంటారు."

పృథివ్యాదిగణస్త్వేష గజవక్త్రో భవిష్యతి । శరీరధాతవశ్చేమే నానాభూతాని ఏవ తు । అహంకారస్తథా స్కన్దః కార్త్తికేయో భవిష్యతి ।। ౧౭.

"భూమి మొదలైన సమూహం గజవక్త్రుడు అవుతాడు; ఈ శరీర భూతాలు వేర్వేరు జీవులుగా అవుతాయి; అహంకారం స్కందుడు, కార్తికేయుడు అవుతాడు."

భానుశ్చాదిత్యరూపోఽసౌ మూర్త్తామూర్త్త చ చక్షుషీ । కామాద్యోఽయం గణో భూయో మాతృరూపో భవిష్యతి ।। ౧౭.

"భాను సూర్యుని రూపంలో, రూపంతో కూడినవాడిగా, రూపరహితంగా కూడా కళ్ళుగా ఉంటాడు; కోరిక మొదలైన సమూహం మళ్లీ మాతృకలుగా అవుతుంది."

శరీరమాయా దుర్గైషా కారణాన్తే భవిష్యతి । దశ కన్యా భవిష్యన్తి కాష్ఠాస్త్వేతాస్తు వారుణాః ।। ౧౭.

ఈ శరీరం మాయతో ఏర్పడిన కోటలా ఉంటుంది; సృష్టి అంతంలో ఇది మిగిలిపోతుంది. పది కన్యలు ఉంటారు; వీరి రూపాలు 모두 వరుణుని స్వరూపాలే.

అయం వాయుర్ధనేశస్తు కారణాన్తే భవిష్యతి । అయం మనో విష్ణునామా భవిష్యతి న సంశయః ।। ౧౭.

ఇతడు వాయువు, ధనాధిపతి కూడా; సృష్టి అంతంలో ఇతడు మిగిలిపోతాడు. ఇతడే మనస్సు, విష్ణువు అని పిలవబడతాడు — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

ధర్మోఽపి యమనామా చ భవిష్యతి న సంశయః । మహత్తత్త్వం చ భగవాన్ మహాదేవో భవిష్యతి ।। ౧౭.

ధర్ముడు కూడా యముడిగా మారతాడు — ఇందులో సందేహం లేదు. మహత్తత్త్వం మహాదేవుడిగా అవతరిస్తాడు.

ఇన్ద్రియార్థాశ్చ పితరో భవిష్యన్తి న సంశయః । అయం సోమః స్వయం భూత్వా యామిత్రం సర్వదామరాః ।। ౧౭.

ఇంద్రియాలకు సంబంధించిన విషయాలు పితృదేవతలుగా మారతాయి — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. ఈ సోముడు తన స్వరూపంతో ఎప్పుడూ అమరులందరికీ తోడుగా ఉంటాడు.

ఏవం వేదాన్తపురుషః ప్రోక్తో నారాయణాత్మకః । స్వస్థానే దేవతాః సర్వా దేవస్తు విరరామ హ ।। ౧౭.

ఇలా వేదాంతంలో చెప్పిన పురుషుడు, నారాయణ స్వరూపుడని ప్రకటించబడాడు. అన్ని దేవతలు తమ తమ స్థానాల్లో నిలిచిపోయారు; ఆ దేవుడు విశ్రాంతి తీసుకున్నాడు.

ఏవం ప్రభావో దేవోఽసౌ వేదవేద్యో జనార్దనః । కథితో నృపతే తుభ్యం కిమన్యచ్ఛ్రోతుమిచ్ఛసి ।। ౧౭.

ఓ రాజా! వేదాల ద్వారా తెలిసే జనార్దనుని మహిమను నీకు వివరించాను. ఇంకా ఏది వినాలని కోరుకుంటున్నావు?

thumb|పఞ్చమహాభూతాః ప్రజాపాల ఉవాచ । కథమగ్నేః సముత్పత్తిరశ్వినోర్వా మహామునే । గౌర్యా గణపతేర్వాఽపి నాగానాం వా గుహస్య చ ।। ౧౮.

ప్రజాపాలుడు ఇలా అడిగాడు: మహామునీ! అగ్ని ఎలా పుట్టాడు? అశ్వినులు ఎలా పుట్టారు? గౌరీ, గణపతి, నాగులు, గుహుడు ఎలా పుట్టారు?

ఆదిత్యచన్ద్రమాతౄణాం దుర్గాయా వా దిశాం తథా । ధనదస్య చ విష్ణోర్వా ధర్మస్య పరమేష్ఠినః ।। ౧౮.

ఆదిత్యులు, మాతృదేవతలు, దుర్గా, దిక్కులు, ధనదుడు, విష్ణువు, ధర్ముడు, పరమేశ్వరుడు — వీరు ఎలా పుట్టారు?

శమ్భోర్వాపి పితౄణాం చ తథా చన్ద్రమసో మునే । శరీరదేవతా హ్యేతాః కథం మూర్త్తిత్వమాగతాః ।। ౧౮.

శంభుడు, పితృదేవతలు, చంద్రుడు — వీరు ఎలా శరీరాన్ని ధరించి దేవతలుగా మారారు, ఓ మునీ!

కిం చ తాసాం మునే భోజ్యం కా వా సంజ్ఞా తిథిశ్చ కా । యస్యాం యష్టాస్త్వమీ పుంసాం ఫలం యచ్ఛన్త్యనామయమ్ । ఏతన్మే సరహస్యం తు మునే త్వం వక్తుమర్హసి ।। ౧౮.

మునీ! వీరి భోజనం ఏమిటి? పేర్లు ఏమిటి? ఏ తిథిలో వీరిని పూజిస్తే, మనుషులకు ఎలాంటి ఫలం లభిస్తుంది? ఈ రహస్యాన్ని నాకు పూర్తిగా చెప్పాలి.

మహాతపా ఉవాచ । యోగసాధ్యః స్వరూపేణ ఆత్మా నారాయణాత్మకః । సర్వజ్ఞః క్రీడతస్తస్య భోగేచ్ఛా చాత్మనాత్మని । క్షోభితేఽభూన్మహాభూతే ఏతచ్ఛబ్దం తదద్భుతమ్ ।। ౧౮.

మహాతపా ఇలా అన్నాడు: యోగంతో పొందదగిన ఆత్మ, నారాయణ స్వరూపుడు, అన్నీ తెలిసినవాడు. ఆయన ఆటలో మునిగి ఉన్నప్పుడు, తనలో తానే అనుభవించాలనే కోరిక కలిగింది. ఆ మహాభూతం కదిలినప్పుడు, ఒక అద్భుతమైన శబ్దం పుట్టింది.

తమప్యప్రీతిమత్తోయం వికారం సమరోచయత్ । వికుర్వతస్తస్య తదా మహానగ్నిః సముత్థితః । కోటిజ్వాలాపరీవారః శబ్దవాన్ దహనాత్మకః ।। ౧౮.

ఆ శబ్దం వల్ల, నీరు అసంతృప్తితో కదిలింది; ఆ మార్పు జరుగుతున్నప్పుడు, కోట్ల జ్వాలలతో చుట్టుముట్టిన, శబ్దంతో కూడిన, దహన స్వరూపమైన గొప్ప అగ్ని పుట్టింది.

అసావప్యతితేజస్వీ వికారం సమరోచయత్ । వికుర్వతో బభౌ వహ్నేర్వాయుః పరమదారుణః । తస్మాదపి వికారస్థాదాకాశం సమపద్యత ।। ౧౮.

ఆ అపారమైన తేజస్సుతో ఉన్న అగ్నికి కూడా మార్పు వచ్చింది. ఆ మార్పుతో అగ్నిలోంచి భయంకరమైన వాయువు పుట్టింది; ఆ వాయువు మార్పుతో ఆకాశం ఏర్పడింది.

తచ్ఛబ్దలక్షణం వ్యోమ స చ వాయుః ప్రతాపవాన్ । తచ్చ తేజోఽమ్భసా యుక్తం శ్లిష్టమన్యోన్యతస్తదా ।। ౧౮.

ఆకాశం శబ్ద లక్షణంతో, వాయువు బలంగా, అగ్ని నీటితో కలిసినప్పుడు, అవన్నీ పరస్పరం కలిసిపోయాయి.