వరాహపురాణమ్

తతో మాయాఽబ్రవీత్కోపాత్ సా చ దుర్గా ప్రకీర్తితా । న మయాఽస్య వినా భూతిరిత్యుక్త్వాఽన్తర్దధే పునః ।। ౧౭.

తరువాత మాయ, దుర్గగా ప్రసిద్ధురాలు, కోపంతో ఇలా చెప్పింది: 'నేను లేకుండా దీనికి స్థిరత ఉండదు.' అని చెప్పి, మళ్లీ అదృశ్యమైంది.

తతో దిశః సముత్తస్థురూచుశ్చేదం వచో మహత్ । నాస్మాభీ రహితం కార్యం భవతీతి న సంశయః । చతస్ర ఆగతాః కాష్ఠా అపయాతాః క్షణాత్ తదా ।। ౧౭.

తర్వాత దిక్కులు వచ్చి, 'మేము లేకుండా ఏ పని జరగదు, ఇది నిస్సందేహం.' అని గొప్పగా చెప్పారు. ఆ నాలుగు దిక్కులు ఒక్క క్షణంలో వచ్చి వెళ్లిపోయాయి.

తతో ధనపతిర్వాయుర్మయ్యపేతే క్వ సంభవః । శరీరస్యేతి సోప్యేవముక్త్వా మూర్ధానగోఽభవత్ ।। ౧౭.

తర్వాత వాయువు, ధనపతి ఇలా అన్నాడు: 'నేను వెళ్లిపోతే శరీరానికి ఎలాంటి జీవితం ఉంటుంది?' అని చెప్పి, తలలోంచి తొలగిపోయాడు.

తతో విష్ణుర్మనో బ్రూయాన్నాయం దేహో మయా వినా । క్షణమప్యుత్సహేత్ స్థాతుమిత్యుక్త్వాఽన్తర్దధే పునః ।। ౧౭.

తర్వాత మనస్సుగా ఉన్న విష్ణువు ఇలా అన్నాడు: 'నేను లేకుండా ఈ శరీరం క్షణమైనా నిలవదు.' అని చెప్పి, మళ్లీ అదృశ్యమయ్యాడు.

తతో ధర్మోఽబ్రవీత్ సర్వమిదం పాలితవానహమ్ । ఇదానీమప్యుపగతే కథమేతద్భవిష్యతి ।। ౧౭.

తర్వాత ధర్ముడు ఇలా అన్నాడు: 'ఇది అంతా నేను కాపాడాను. ఇప్పుడు నేను వెళ్లిపోతే, ఇది ఎలా ఉంటుంది?'

ఏవముక్త్వా గతో ధర్మస్తచ్ఛరీరం న శీర్యతే । తతోబ్రవీన్మహాదేవః అవ్యక్తో భూతనాయకః ।। ౧౭.

అలా చెప్పి ధర్ముడు వెళ్లిపోయాడు, అయినా శరీరం చెదరలేదు. తరువాత అవ్యక్తుడైన మహాదేవుడు, భూతనాయకుడు మాట్లాడాడు.

మహత్సంజ్ఞో మయా హీనం శరీరం నో భవేద్ యథా । ఏవముక్త్వా గతః శమ్భుస్తచ్ఛరీరం న శీర్యతే ।। ౧౭.

'మహత్తత్త్వమైన నన్ను లేకుండా శరీరం ఉండదు.' అని చెప్పి, శంభుడు వెళ్లిపోయాడు. అయినా శరీరం చెదరలేదు.

తం దృష్ట్వా పితరశ్చోచుస్తన్మాత్రా యావదస్మభిః । ప్రగతైరేభిరేతచ్చ శరీరం శీర్యతే ధ్రువమ్ । ఏవముక్త్వా తు తే దేహం త్యక్త్వాఽన్తర్ద్ధానమాగతాః ।। ౧౭.

అతని చూసిన తండ్రులు, తల్లులు ఇలా అన్నారు: "మేము ఇక్కడ ఉన్నంత కాలం ఈ శరీరం మెల్లగా మన వల్లే క్షీణించిపోయింది." ఇలా చెప్పి వారు తమ శరీరాలను వదిలేసి, కనబడకుండా పోయారు.

అగ్నిః ప్రాణో అపానశ్చ ఆకాశం సర్వధాతవః । క్షేత్రం తద్వదహంకారో భానుః కామాదయో మయా । కాష్ఠా వాయుర్విష్ణుర్ధర్మ శమ్భుస్తథేన్ద్రియార్థకాః ।। ౧౭.

అగ్ని ప్రాణమూ, అపానము కిందకు పోయే ఊపిరి, ఆకాశం, అన్ని భూతాలు, ఈ శరీరము, అహంకారం, సూర్యుడు, కోరికలు అన్నీ నా వల్లే ఉన్నాయి. కలప, గాలి, విష్ణువు, ధర్ముడు, శంభుడు, ఇంద్రియాలకు సంబంధించిన విషయాలు కూడా నా వల్లే ఉన్నాయి.

ఏతైర్ముక్తం తు తత్క్షేత్రం తత్ తథైవ వ్యవస్థితమ్ । సోమేన పాల్యమానం తు పురుషేణేన్దురూపిణా ।। ౧౭.

ఇవి విడిచిపెట్టిన తర్వాత ఆ శరీరం అలాగే ఉండిపోయింది. దాన్ని సోముడు, చంద్రుని రూపంలో ఉన్న పురుషుడు, కాపాడుతూ ఉండిపోయాడు.

ఏవం వ్యవస్థితే సోమే షోడశాత్మన్యథాక్షరే । ప్రాగ్వత్ తత్ర గుణోపేతం క్షేత్రముత్థాయ బభ్రమ ।। ౧౭.

అలా, పదహారు భాగాలతో ఉన్న సోముడు, నశించని దైవత్వంలో స్థిరంగా ఉన్నప్పుడు, మునుపటిలాగే, ఆ శరీరం గుణాలతో కూడి లేచి తిరుగుతూ ఉండిపోయింది.

ప్రాగవస్థం శరీరం తు దృష్ట్వా సర్వజ్ఞపాలితమ్ । తాః క్షేత్రదేవతాః సర్వా వైలక్షం భావమాశ్రితాః ।। ౧౭.

మునుపటిలా ఉన్న శరీరాన్ని, సర్వజ్ఞుడు కాపాడుతున్నాడని చూసి, ఆ శరీర దేవతలు అన్నీ వేరుపడిన భావాన్ని స్వీకరించాయి.

తమేవం తుష్టువుః సర్వాస్తం దేవం పరమేశ్వరమ్ । స్వస్థానమీయిషుః సర్వాస్తదా నృపతిసత్తమ ।। ౧౭.

అప్పుడు ఆ దేవతలు అన్నీ పరమేశ్వరుడైన ఆ దేవుని స్తుతించి, తాము తాము తమ తమ స్థానాలకు వెళ్లిపోయాయి, ఓ రాజశ్రేష్ఠ.

త్వమగ్నిస్త్వం తథా ప్రాణస్త్వమపానః సరస్వతీ । త్వమాకాశం ధనాధ్యక్షస్త్వం శరీరస్య ధాతవః ।। ౧౭.

నీవే అగ్ని, నీవే ప్రాణము, నీవే అపానము, నీవే సరస్వతీ, నీవే ఆకాశం, నీవే ధనాధికారి, నీవే శరీరంలోని భూతాలు.

అహంకారో భవాన్ దేవ త్వమాదిత్యోఽష్టకో గణః । త్వం మాయా పృథివీ దుర్గా త్వం దిశస్త్వం మరుత్పతిః ।। ౧౭.

దేవా! నీవే అహంకారం, నీవే సూర్యుడు, ఎనిమిది దేవతల సమూహం, నీవే మాయ, నీవే భూమి, నీవే దుర్గ, నీవే దిక్కులు, నీవే గాలిపతి.

త్వం విష్ణుస్త్వం తథా ధర్మస్త్వం జిష్ణుస్త్వం పరాజితః । అక్షరార్థస్వరూపేణ పరమేశ్వరసంజ్ఞితః ।। ౧౭.

నీవే విష్ణువు, నీవే ధర్ముడు, నీవే జయుడు, నీవే ఓడించలేనివాడు; నశించని అర్థ స్వరూపంగా, నీవే పరమేశ్వరుడని పిలవబడతావు.

అస్మాభిరపయాతైస్తు కథమేతద్భవిష్యతి । ఏవమత్ర శరీరం తు త్యక్తమస్మాభిరేవ చ ।। ౧౭.

మేము వెళ్లిపోయిన తర్వాత ఇది ఎలా ఉంటుంది? అందుకే ఈ శరీరాన్ని మేమే వదిలేశాము.

తత్ పరం భవతా దేవ తదవస్థం ప్రపాల్యతే । స్థానభఙ్గో న నః కార్యః స్వయం సృష్ట్వా ప్రజాపతే ।। ౧౭.

దేవా! ఆ పరమ స్థితిని నీవే కాపాడుతున్నావు. మేము ఈ స్థలాన్ని భంగం చేయకూడదు, ఎందుకంటే నీవే సృష్టికర్తగా దీనిని ఏర్పరిచావు.

ఏవం స్తుతస్తతో దేవస్తేషాం తోషం పరం యయౌ । ఉవాచ చైతాన్ క్రీడార్థం భవన్తోత్పాదితా మయా ।। ౧౭.

ఇలా స్తుతించబడిన ఆ దేవుడు వారందరితో ఎంతో సంతోషపడి, "క్రీడ కోసం మిమ్మల్ని నేను సృష్టించాను" అని అన్నాడు.

కృతకృత్యస్య మే కిం ను భవద్భిర్విప్రయోజనమ్ । తథాపి దద్మి వో రూపే ద్వే ద్వే ప్రత్యేకశోఽధునా ।। ౧౭.

"నా పని పూర్తయిన తర్వాత మీతో నాకు వేరుపాటు ఏముంటుంది? అయినా, ఇప్పుడు మీ అందరికీ ఒక్కొక్కరికి రెండు రూపాలు ఇస్తాను."

భూతకార్యేష్వమూర్తేన దేవలోకే తు మూర్తినా । తిష్ఠధ్వమపి కాలాన్తే లయం త్వావిశత ద్రుతమ్ ।। ౧౭.

"భూతాల కార్యాలలో రూపరహితంగా ఉండండి; దేవలోకంలో రూపంతో ఉండండి. కాలాంతంలో త్వరగా లయలో కలిసిపోండి."

శరీరాణి పునర్నైవం కర్త్తవ్యోఽహమితి క్వచిత్ । మూర్త్తీనాం చ తథా తుభ్యం దద్మి నామాని వోఽధునా ।। ౧౭.

"ఇంకా నేను ఎప్పుడూ శరీరాలను సృష్టించకూడదు; అలాగే, ఇప్పుడు మీ రూపాలకు పేర్లు కూడా ఇస్తున్నాను."

అగ్నేర్వైశ్వానరో నామ ప్రాణాపానౌ తథాశ్వినౌ । భవిష్యతి తథా గౌరీ హిమశైలసుతా తథా ।। ౧౭.

"అగ్నికి వైశ్వానరుడు అనే పేరు వస్తుంది; ప్రాణ, అపానాలు అశ్వినులు అవుతారు; గౌరీ, హిమశైల కుమార్తె కూడా అలాగే ఉంటారు."

పృథివ్యాదిగణస్త్వేష గజవక్త్రో భవిష్యతి । శరీరధాతవశ్చేమే నానాభూతాని ఏవ తు । అహంకారస్తథా స్కన్దః కార్త్తికేయో భవిష్యతి ।। ౧౭.

"భూమి మొదలైన సమూహం గజవక్త్రుడు అవుతాడు; ఈ శరీర భూతాలు వేర్వేరు జీవులుగా అవుతాయి; అహంకారం స్కందుడు, కార్తికేయుడు అవుతాడు."

భానుశ్చాదిత్యరూపోఽసౌ మూర్త్తామూర్త్త చ చక్షుషీ । కామాద్యోఽయం గణో భూయో మాతృరూపో భవిష్యతి ।। ౧౭.

"భాను సూర్యుని రూపంలో, రూపంతో కూడినవాడిగా, రూపరహితంగా కూడా కళ్ళుగా ఉంటాడు; కోరిక మొదలైన సమూహం మళ్లీ మాతృకలుగా అవుతుంది."

శరీరమాయా దుర్గైషా కారణాన్తే భవిష్యతి । దశ కన్యా భవిష్యన్తి కాష్ఠాస్త్వేతాస్తు వారుణాః ।। ౧౭.

ఈ శరీరం మాయతో ఏర్పడిన కోటలా ఉంటుంది; సృష్టి అంతంలో ఇది మిగిలిపోతుంది. పది కన్యలు ఉంటారు; వీరి రూపాలు 모두 వరుణుని స్వరూపాలే.

అయం వాయుర్ధనేశస్తు కారణాన్తే భవిష్యతి । అయం మనో విష్ణునామా భవిష్యతి న సంశయః ।। ౧౭.

ఇతడు వాయువు, ధనాధిపతి కూడా; సృష్టి అంతంలో ఇతడు మిగిలిపోతాడు. ఇతడే మనస్సు, విష్ణువు అని పిలవబడతాడు — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.

ధర్మోఽపి యమనామా చ భవిష్యతి న సంశయః । మహత్తత్త్వం చ భగవాన్ మహాదేవో భవిష్యతి ।। ౧౭.

ధర్ముడు కూడా యముడిగా మారతాడు — ఇందులో సందేహం లేదు. మహత్తత్త్వం మహాదేవుడిగా అవతరిస్తాడు.

ఇన్ద్రియార్థాశ్చ పితరో భవిష్యన్తి న సంశయః । అయం సోమః స్వయం భూత్వా యామిత్రం సర్వదామరాః ।। ౧౭.

ఇంద్రియాలకు సంబంధించిన విషయాలు పితృదేవతలుగా మారతాయి — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. ఈ సోముడు తన స్వరూపంతో ఎప్పుడూ అమరులందరికీ తోడుగా ఉంటాడు.