వరాహపురాణమ్

అథ సృష్టిపితృయజ్ఞౌ ఏవం నారాయణాచ్ఛ్రుత్వా సా మహీ సంశితవ్రతా

ఇలా నారాయణుని మాటలు వినిన భూమిదేవి, తన వ్రతాన్ని కట్టుబట్టుకుని, మాట్లాడింది.

ధరణ్యువాచ ఏకం మే పరమం గుహ్యం తద్భవాన్వక్తుమర్హతి

భూమి దేవి ఇలా అంది — నాకు ఒక గొప్ప రహస్యాన్ని తెలుసుకోవాలనుంది; దయచేసి మీరు అది చెప్పాలి.

పితృయజ్ఞస్య మాహాత్మ్యం సోమదత్తో నరాధిపః

పితృయజ్ఞానికి ఉన్న గొప్పతనం ఏమిటో, ఓ సోమదత్త మహారాజా, చెప్పండి.

కో గుణః పితృయజ్ఞస్య కథమేవ ప్రయుజ్యతే

పితృయజ్ఞానికి ఉన్న లాభం ఏమిటి? అది ఎలా చేయాలి?

ఏతదిచ్ఛామ్యహం శ్రోతుం విస్తరేణ వదస్వ మే సాధు భూమే మహాభాగే యన్మాం త్వం పరిపృచ్ఛసి

ఇవి నేను పూర్తిగా వినాలని కోరుకుంటున్నాను; దయచేసి వివరంగా చెప్పండి. ఓ భాగ్యశాలిని భూమిదేవి, నీవు అడిగినది చాలా మంచిదే.

మోహితాసి వరారోహే భారాక్రాన్తా వసున్ధరే

ఓ సుందరిగా ఉన్న భూమిదేవి, నీవు మాయలో పడిపోయావు, భారంతో నిండిపోయావు.

కథయిష్యామి తే హ్యేవం శ్రాద్ధోత్పత్తివినిశ్చయమ్

ఇప్పుడు నేను నీకు శ్రాద్ధం ఎలా పుట్టిందో, దాని నిజమైన తత్వాన్ని వివరంగా చెబుతాను.

నిష్ప్రభేఽస్మిన్నిరాలోకే సర్వతస్తమసావృతే

అప్పుడు ఎక్కడా వెలుతురు లేక, చుట్టూ చీకటితో నిండిపోయి, ప్రపంచం వెలిసిపోయింది.

సోఽహం చ శేషపర్యఙ్కే ఏకశ్చైవ పరాఙ్ముఖః

ఆ సమయంలో నేను ఒంటరిగా శేషుని మీద పడుకుని, ముఖం తిప్పుకుని ఉండిపోయాను.

నిద్రాం మాయామయీం కృత్వా జాగర్మి చ స్వపామి వా 187.

మాయతో కూడిన నిద్రను ధరించి, నేను కొన్నిసార్లు మేలుకుని, కొన్నిసార్లు నిద్రించేవాడిని.

యుగం యుగసహస్రాణి యాస్యన్తి చ గతాని చ

ఒక్కో యుగంలో వెయ్యి యుగాలు గడిచిపోతూ ఉంటాయి, అలాగే గడిచిపోయాయి కూడా.

ధారితం మమ సుశ్రోణి దివా పంచశతాని చ

ఓ సుందర నితంబాల భూమిదేవి, నేను నిన్ను ఐదు వందల రోజులు మోయడం చేశాను.

యన్మాం పృచ్ఛసి వై జ్ఞాతుమాత్మానం చ యశస్విని

నీవు నన్ను అడిగింది, అలాగే నువ్వు తెలుసుకోవాలనుకున్నది కూడా, ఓ కీర్తిశాలిని.

క్రోధహేతోర్మయా సృష్ట ఈశ్వరోఽసురనాశనః

కోపంతో నేను అసురులను నాశనం చేసే పరమేశ్వరుని సృష్టించాను.

ఏవం త్రయో వయం దేవాః కృత్వా హ్యేకార్ణవాం మహీమ్

అలా మేము ముగ్గురు దేవతలు, భూమిని ఒక్క సముద్రంలా మార్చాము.

సర్వం తజ్జలపూర్ణం తు న చాజ్ఞాయత కిఞ్చన

అంతా నీటితో నిండిపోయింది, వేరే ఏదీ కనిపించలేదు.

తిష్ఠామ వటవృక్షేఽహం మాయయా బాలరూపధృక్

అప్పుడు నేను వటవృక్షం కింద, మాయతో బాలరూపంలో ఉండిపోయాను.

వారయామి వరారోహే జానాసి త్వం ధరే శుభే

ఓ సుందరివై, నేనిన్ను ఆపుతున్నాను. ఈ విషయం నీకు తెలుసు, ఓ మంగళకరమైన భూమిదేవీ.

వినిస్సృతం జలం తత్ర మాయయా తదనన్తరమ్

ఆ వెంటనే, అక్కడ నీరు మాయతో ఉద్భవించింది.

ముహూర్త్తం ధ్యానమాస్థాయ భాషితో వచనం మయా 187.

ఒక క్షణం ధ్యానం చేసి, నేను ఈ మాటలు చెప్పాను.

ఏవముక్తో మయా దేవి గృహ్య తత్ర కమణ్డలుమ్

ఓ దేవీ, నేను ఇలా పలికిన తరువాత, ఆమె అక్కడ కమండలాన్ని తీసుకుంది.

ఆదిత్యా వసవో రుద్రా అశ్వినౌ చ మరుద్గణాః

ఆదిత్యులు, వసువులు, రుద్రులు, అశ్వినులు, మరుద్గణాలు—

బాహుభ్యాం క్షత్రముత్పన్నం వైశ్యా ఊరువినిఃస్సృతాః

బాహువుల నుండి క్షత్రియులు పుట్టారు; తొడల నుండి వైశ్యులు ఉద్భవించారు.

దేవతాశ్చాసురా దేవి జాతాస్తే బ్రహ్మణస్తథా

ఓ దేవీ, దేవతలు, అసురులు కూడా బ్రహ్మ నుండి పుట్టారు.

ఆదిత్యా వసవో రుద్రా అశ్వినౌ చ మరుద్గణాః

ఆదిత్యులు, వసువులు, రుద్రులు, అశ్వినులు, మరుద్గణాలు—

దిత్యాం చ జనితాః పుత్రా అసురాః సురశత్రవః

దితికి పుట్టిన కుమారులు, దేవతలకు శత్రువులైన అసురులు.

తేజసా భాస్కరాకారాః సర్వే శాస్త్రవిదో ద్విజాః

ఆ ద్విజులు అందరూ సూర్యునిలా ప్రకాశిస్తూ, శాస్త్రజ్ఞానం కలవారు.

నిమేస్తు వంశసమ్భూతో ఆత్రేయ ఇతి విశ్రుతః

వంశంలో పుట్టిన నిమి, ఆత్రేయుడిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు.

శీర్ణపర్ణామ్బుభక్షశ్చ శిశిరే చ జలేశయః 187.

ఎండిపోయిన ఆకులు, నీరు తినేవారు, శిశిరంలో నీటిలో నివసించేవారు—