వరాహపురాణమ్

తయా వినాపి తత్క్షేత్రం వాగూనం వ్యవతిష్ఠత । తతో గణపతిర్వాక్యమాకాశాఖ్యోఽబ్రవీత్ తదా ।। ౧౭.

ఆమె లేనప్పటికీ, ఆ స్థలం వాగ్దేవతల వల్ల అలాగే నిలిచింది. అప్పుడే ఆకాశమనే గణపతి మాట్లాడాడు.

న మయా రహితం కిఞ్చిచ్ఛరీరం స్థాయి దూరతః । కాలాన్తరేత్యేవముక్త్వా సోఽపి నిష్క్రమ్య దేహతః ।। ౧౭.

'నేను లేనిదే ఏదీ శరీరంలో దూరంగా ఉండదు.' అని చెప్పి, కొంతసేపటి తరువాత అతడూ శరీరాన్ని విడిచి వెళ్లిపోయాడు.

పృథగ్భూతస్తథాప్యేతచ్ఛరీరం నాప్యనీనశత్ । వినాకాశాఖ్యతత్త్వేన తథాపి న విశీర్యతే ।। ౧౭.

వేరుపడినప్పటికీ, ఆ శరీరం నాశనం కాలేదు; ఆకాశతత్వం లేకపోయినా, అది చెదరలేదు.

సుషిరైస్తు విహీనం తు దృష్ట్వా క్షేత్రం వ్యవస్థితమ్ । శరీరధాతవః సర్వే తే బ్రూయుర్వాక్యమేవ హి ।। ౧౭.

శరీరంలో రంధ్రాలు లేకుండా నిలిచిన ఆ స్థలాన్ని చూసి, అన్ని శరీరధాతువులు ఇలా మాట్లాడాయి.

అస్మాభిర్వ్యతిరిక్తస్య న శరీరస్య ధారణమ్ । భవతీత్యేవముక్త్వా తే జహుః సర్వే శరీరిణః ।। ౧౭.

'మేము లేకుండా శరీరం నిలవదు.' అని చెప్పి, అన్ని శరీరధాతువులు అక్కడినుంచి వెళ్లిపోయాయి.

తైర్వ్యపేతమపి క్షేత్రం పురుషేణ ప్రపాల్యతే । తం దృష్ట్వా త్వబ్రవీత్ స్కన్దః సోఽహంకారః ప్రకీర్తితః ।। ౧౭.

వాటిలేకపోయినా, ఆ స్థలం పురుషుని ద్వారా కాపాడబడింది. అతన్ని చూసి, అహంకారమనే స్కందుడు ఇలా అన్నాడు.

మయా వినా శరీరస్య సంభూతిరపి నేష్యతే । ఏవముక్త్వా శరీరాత్ తు సోఽభ్యపేతః పృథక్ స్థితః ।। ౧౭.

'నేను లేకుండా శరీరం పుట్టకూడదు.' అని చెప్పి, అతడూ శరీరాన్ని విడిచి వేరుగా నిలిచాడు.

తేనాక్షతేన తత్క్షేత్రం వినా ముక్తవదాస్థితమ్ । తం దృష్ట్వా కుపితో భానుః స ఆదిత్యః ప్రకీర్తితః ।। ౧౭.

అతడు లేనప్పుడు, ఆ స్థలం విముక్తిలా నిలిచింది. ఇది చూసి, ఆదిత్యుడైన భాను కోపంగా మారాడు.

మయా వినా కథం క్షేత్రమిమం క్షణమపీష్యతే । ఏవముక్త్వా ప్రయాతః స తచ్ఛరీరం న శీర్యతే ।। ౧౭.

'నేను లేకుండా ఈ స్థలం క్షణమైనా ఉండగలదా?' అని చెప్పి, అతడూ వెళ్లిపోయాడు. అయినా శరీరం చెడిపోలేదు.

తతః కామాదిరుత్థాయ గణో మాతృవిసంజ్ఞితః । న మయా వ్యతిరిక్తస్య శరీరస్య వ్యవస్థితిః । ఏవముక్త్వా స యాతస్తు శరీరం తన్న శీర్యతే ।। ౧౭.

తర్వాత కాముడు మొదలైన మాతృగణం వచ్చారు. 'నేను లేకుండా శరీరం ఉండదు.' అని చెప్పి, అతడూ వెళ్లిపోయాడు. అయినా శరీరం చెదరలేదు.

తతో మాయాఽబ్రవీత్కోపాత్ సా చ దుర్గా ప్రకీర్తితా । న మయాఽస్య వినా భూతిరిత్యుక్త్వాఽన్తర్దధే పునః ।। ౧౭.

తరువాత మాయ, దుర్గగా ప్రసిద్ధురాలు, కోపంతో ఇలా చెప్పింది: 'నేను లేకుండా దీనికి స్థిరత ఉండదు.' అని చెప్పి, మళ్లీ అదృశ్యమైంది.

తతో దిశః సముత్తస్థురూచుశ్చేదం వచో మహత్ । నాస్మాభీ రహితం కార్యం భవతీతి న సంశయః । చతస్ర ఆగతాః కాష్ఠా అపయాతాః క్షణాత్ తదా ।। ౧౭.

తర్వాత దిక్కులు వచ్చి, 'మేము లేకుండా ఏ పని జరగదు, ఇది నిస్సందేహం.' అని గొప్పగా చెప్పారు. ఆ నాలుగు దిక్కులు ఒక్క క్షణంలో వచ్చి వెళ్లిపోయాయి.

తతో ధనపతిర్వాయుర్మయ్యపేతే క్వ సంభవః । శరీరస్యేతి సోప్యేవముక్త్వా మూర్ధానగోఽభవత్ ।। ౧౭.

తర్వాత వాయువు, ధనపతి ఇలా అన్నాడు: 'నేను వెళ్లిపోతే శరీరానికి ఎలాంటి జీవితం ఉంటుంది?' అని చెప్పి, తలలోంచి తొలగిపోయాడు.

తతో విష్ణుర్మనో బ్రూయాన్నాయం దేహో మయా వినా । క్షణమప్యుత్సహేత్ స్థాతుమిత్యుక్త్వాఽన్తర్దధే పునః ।। ౧౭.

తర్వాత మనస్సుగా ఉన్న విష్ణువు ఇలా అన్నాడు: 'నేను లేకుండా ఈ శరీరం క్షణమైనా నిలవదు.' అని చెప్పి, మళ్లీ అదృశ్యమయ్యాడు.

తతో ధర్మోఽబ్రవీత్ సర్వమిదం పాలితవానహమ్ । ఇదానీమప్యుపగతే కథమేతద్భవిష్యతి ।। ౧౭.

తర్వాత ధర్ముడు ఇలా అన్నాడు: 'ఇది అంతా నేను కాపాడాను. ఇప్పుడు నేను వెళ్లిపోతే, ఇది ఎలా ఉంటుంది?'

ఏవముక్త్వా గతో ధర్మస్తచ్ఛరీరం న శీర్యతే । తతోబ్రవీన్మహాదేవః అవ్యక్తో భూతనాయకః ।। ౧౭.

అలా చెప్పి ధర్ముడు వెళ్లిపోయాడు, అయినా శరీరం చెదరలేదు. తరువాత అవ్యక్తుడైన మహాదేవుడు, భూతనాయకుడు మాట్లాడాడు.

మహత్సంజ్ఞో మయా హీనం శరీరం నో భవేద్ యథా । ఏవముక్త్వా గతః శమ్భుస్తచ్ఛరీరం న శీర్యతే ।। ౧౭.

'మహత్తత్త్వమైన నన్ను లేకుండా శరీరం ఉండదు.' అని చెప్పి, శంభుడు వెళ్లిపోయాడు. అయినా శరీరం చెదరలేదు.

తం దృష్ట్వా పితరశ్చోచుస్తన్మాత్రా యావదస్మభిః । ప్రగతైరేభిరేతచ్చ శరీరం శీర్యతే ధ్రువమ్ । ఏవముక్త్వా తు తే దేహం త్యక్త్వాఽన్తర్ద్ధానమాగతాః ।। ౧౭.

అతని చూసిన తండ్రులు, తల్లులు ఇలా అన్నారు: "మేము ఇక్కడ ఉన్నంత కాలం ఈ శరీరం మెల్లగా మన వల్లే క్షీణించిపోయింది." ఇలా చెప్పి వారు తమ శరీరాలను వదిలేసి, కనబడకుండా పోయారు.

అగ్నిః ప్రాణో అపానశ్చ ఆకాశం సర్వధాతవః । క్షేత్రం తద్వదహంకారో భానుః కామాదయో మయా । కాష్ఠా వాయుర్విష్ణుర్ధర్మ శమ్భుస్తథేన్ద్రియార్థకాః ।। ౧౭.

అగ్ని ప్రాణమూ, అపానము కిందకు పోయే ఊపిరి, ఆకాశం, అన్ని భూతాలు, ఈ శరీరము, అహంకారం, సూర్యుడు, కోరికలు అన్నీ నా వల్లే ఉన్నాయి. కలప, గాలి, విష్ణువు, ధర్ముడు, శంభుడు, ఇంద్రియాలకు సంబంధించిన విషయాలు కూడా నా వల్లే ఉన్నాయి.

ఏతైర్ముక్తం తు తత్క్షేత్రం తత్ తథైవ వ్యవస్థితమ్ । సోమేన పాల్యమానం తు పురుషేణేన్దురూపిణా ।। ౧౭.

ఇవి విడిచిపెట్టిన తర్వాత ఆ శరీరం అలాగే ఉండిపోయింది. దాన్ని సోముడు, చంద్రుని రూపంలో ఉన్న పురుషుడు, కాపాడుతూ ఉండిపోయాడు.

ఏవం వ్యవస్థితే సోమే షోడశాత్మన్యథాక్షరే । ప్రాగ్వత్ తత్ర గుణోపేతం క్షేత్రముత్థాయ బభ్రమ ।। ౧౭.

అలా, పదహారు భాగాలతో ఉన్న సోముడు, నశించని దైవత్వంలో స్థిరంగా ఉన్నప్పుడు, మునుపటిలాగే, ఆ శరీరం గుణాలతో కూడి లేచి తిరుగుతూ ఉండిపోయింది.

ప్రాగవస్థం శరీరం తు దృష్ట్వా సర్వజ్ఞపాలితమ్ । తాః క్షేత్రదేవతాః సర్వా వైలక్షం భావమాశ్రితాః ।। ౧౭.

మునుపటిలా ఉన్న శరీరాన్ని, సర్వజ్ఞుడు కాపాడుతున్నాడని చూసి, ఆ శరీర దేవతలు అన్నీ వేరుపడిన భావాన్ని స్వీకరించాయి.

తమేవం తుష్టువుః సర్వాస్తం దేవం పరమేశ్వరమ్ । స్వస్థానమీయిషుః సర్వాస్తదా నృపతిసత్తమ ।। ౧౭.

అప్పుడు ఆ దేవతలు అన్నీ పరమేశ్వరుడైన ఆ దేవుని స్తుతించి, తాము తాము తమ తమ స్థానాలకు వెళ్లిపోయాయి, ఓ రాజశ్రేష్ఠ.

త్వమగ్నిస్త్వం తథా ప్రాణస్త్వమపానః సరస్వతీ । త్వమాకాశం ధనాధ్యక్షస్త్వం శరీరస్య ధాతవః ।। ౧౭.

నీవే అగ్ని, నీవే ప్రాణము, నీవే అపానము, నీవే సరస్వతీ, నీవే ఆకాశం, నీవే ధనాధికారి, నీవే శరీరంలోని భూతాలు.

అహంకారో భవాన్ దేవ త్వమాదిత్యోఽష్టకో గణః । త్వం మాయా పృథివీ దుర్గా త్వం దిశస్త్వం మరుత్పతిః ।। ౧౭.

దేవా! నీవే అహంకారం, నీవే సూర్యుడు, ఎనిమిది దేవతల సమూహం, నీవే మాయ, నీవే భూమి, నీవే దుర్గ, నీవే దిక్కులు, నీవే గాలిపతి.

త్వం విష్ణుస్త్వం తథా ధర్మస్త్వం జిష్ణుస్త్వం పరాజితః । అక్షరార్థస్వరూపేణ పరమేశ్వరసంజ్ఞితః ।। ౧౭.

నీవే విష్ణువు, నీవే ధర్ముడు, నీవే జయుడు, నీవే ఓడించలేనివాడు; నశించని అర్థ స్వరూపంగా, నీవే పరమేశ్వరుడని పిలవబడతావు.

అస్మాభిరపయాతైస్తు కథమేతద్భవిష్యతి । ఏవమత్ర శరీరం తు త్యక్తమస్మాభిరేవ చ ।। ౧౭.

మేము వెళ్లిపోయిన తర్వాత ఇది ఎలా ఉంటుంది? అందుకే ఈ శరీరాన్ని మేమే వదిలేశాము.

తత్ పరం భవతా దేవ తదవస్థం ప్రపాల్యతే । స్థానభఙ్గో న నః కార్యః స్వయం సృష్ట్వా ప్రజాపతే ।। ౧౭.

దేవా! ఆ పరమ స్థితిని నీవే కాపాడుతున్నావు. మేము ఈ స్థలాన్ని భంగం చేయకూడదు, ఎందుకంటే నీవే సృష్టికర్తగా దీనిని ఏర్పరిచావు.

ఏవం స్తుతస్తతో దేవస్తేషాం తోషం పరం యయౌ । ఉవాచ చైతాన్ క్రీడార్థం భవన్తోత్పాదితా మయా ।। ౧౭.

ఇలా స్తుతించబడిన ఆ దేవుడు వారందరితో ఎంతో సంతోషపడి, "క్రీడ కోసం మిమ్మల్ని నేను సృష్టించాను" అని అన్నాడు.