వరాహపురాణమ్

అగ్నిస్తథాశ్వినౌ గౌరీ గజవక్త్రభుజంగమాః । కార్తికేయస్తథాదిత్యో మాతరో దుర్గయా సహ ।। ౧౭.

అగ్ని, అశ్వినులు, గౌరీ, ఏనుగు ముఖుడు, సర్పాలు, కార్తికేయుడు, సూర్యుడు, మాతృదేవతలు, దుర్గాదేవి కూడా—

దిశో ధనపతిర్విష్ణుర్యమో రుద్రః శశీ తథా । పితరశ్చేతి సంభూతాః ప్రాధాన్యేన జగత్పతేః ।। ౧౭.

దిశలు, ధనపతి, విష్ణువు, యముడు, రుద్రుడు, చంద్రుడు, పితృదేవతలు— వీరందరూ జగత్పతిగా ఉన్నవాడి నుండి ప్రధానంగా ఉద్భవించారు.

హిరణ్యగర్భస్య తనౌ సర్వం ఏవ సముద్భవాః । పృథక్పృథక్ తతో గర్వం వహమానాః సమన్తతః ।। ౧౭.

హిరణ్యగర్భుని శరీరంలో నుండి అందరూ పుట్టారు. అయినా, ఒక్కొక్కరు గర్వంతో తాము తాము వేరుగా అన్ని దిక్కులకూ వెళ్లిపోయారు.

అహం యోగ్యస్త్వహం యాజ్య ఇతి తేషాం స్వనో మహాన్ । శ్రూయతే దేవసమితౌ సాగరక్షుబ్ధసన్నిభః ।। ౧౭.

వారందరి మధ్య, దేవతల సభలో సముద్రం అలలు మోగినట్టు, 'నేనే యోగ్యుడు, నన్నే పూజించాలి' అని గొప్ప శబ్దం వినిపించింది.

తేషాం వివదమానానాం వహ్నిరుత్థాయ పార్థివ । ఉవాచ మాం యజస్వేతి ధ్యాయధ్వం మామితి బ్రువన్ ।। ౧౭.

వారు వాదిస్తున్నప్పుడు, రాజా, అగ్ని లేచి, 'నన్ను యజ్ఞంలో పూజించండి, నన్ను ధ్యానించండి' అని అన్నాడు.

ప్రాజాపత్యమిదం నూనం శరీరం మద్వినాకృతమ్ । వినాశముపపద్యేత యతో నాహం మహానహమ్ ।। ౧౭.

'ఈ ప్రాజాపతి శరీరం నన్ను లేకుండా ఉండలేను, నేను లేకపోతే నశించిపోతుంది. ఎందుకంటే నేను గొప్పవాడిని,' అని అగ్ని చెప్పాడు.

ఏవముక్త్వా శరీరం తు త్యక్త్వా వహ్నిర్వినిర్యయౌ । నిర్గతేఽపి తతస్తస్మింస్తచ్ఛరీరం న శీర్యతే ।। ౧౭.

అలా చెప్పి, అగ్ని ఆ శరీరాన్ని వదిలి బయటకు వెళ్లిపోయాడు. అయినా, అతను వెళ్లిపోయిన తర్వాత కూడా ఆ శరీరం క్షీణించలేదు.

తతోఽశ్వినౌ మూర్తిమన్తౌ ప్రాణాపానౌ శరీరగౌ । ఆవాం ప్రధానావిత్యేవమూచతుర్యాజ్యసత్తమౌ ।। ౧౭.

తర్వాత, ప్రాణాపానమయమైన రూపాలు ధరించిన అశ్వినులు, 'మేమే ప్రధానులు, మేమే పూజకు అర్హులు' అని చెప్పారు.

ఏవముక్త్వా శరీరం తు విహాయ క్వచిదాస్థితౌ । తయోరపి క్షయం కృత్వా క్షేత్రీ తత్పురమాస్థితః ।। ౧౭.

అలా చెప్పి, వారు కూడా శరీరాన్ని వదిలి ఎక్కడికో వెళ్లిపోయారు. అయినా, వారు వెళ్లినా, ఆ శరీరం క్షేత్రజుడి వల్ల అలాగే నిలిచి ఉంది.

తతో వాగబ్రబీద్ గౌరీ ప్రాధాన్యం మయి సంస్థితమ్ । సాఽప్యేవముక్త్వా క్షేత్రాత్ తు నిశ్చక్రామ బహిః శుభా ।। ౧౭.

ఆ తరువాత గౌరీ ఇలా చెప్పింది: 'ప్రధానత నాకు ఉంది.' అంతే చెప్పి, ఆ శుభస్వరూపిణి ఆ స్థలాన్ని వదిలి బయటకు వెళ్లిపోయింది.

తయా వినాపి తత్క్షేత్రం వాగూనం వ్యవతిష్ఠత । తతో గణపతిర్వాక్యమాకాశాఖ్యోఽబ్రవీత్ తదా ।। ౧౭.

ఆమె లేనప్పటికీ, ఆ స్థలం వాగ్దేవతల వల్ల అలాగే నిలిచింది. అప్పుడే ఆకాశమనే గణపతి మాట్లాడాడు.

న మయా రహితం కిఞ్చిచ్ఛరీరం స్థాయి దూరతః । కాలాన్తరేత్యేవముక్త్వా సోఽపి నిష్క్రమ్య దేహతః ।। ౧౭.

'నేను లేనిదే ఏదీ శరీరంలో దూరంగా ఉండదు.' అని చెప్పి, కొంతసేపటి తరువాత అతడూ శరీరాన్ని విడిచి వెళ్లిపోయాడు.

పృథగ్భూతస్తథాప్యేతచ్ఛరీరం నాప్యనీనశత్ । వినాకాశాఖ్యతత్త్వేన తథాపి న విశీర్యతే ।। ౧౭.

వేరుపడినప్పటికీ, ఆ శరీరం నాశనం కాలేదు; ఆకాశతత్వం లేకపోయినా, అది చెదరలేదు.

సుషిరైస్తు విహీనం తు దృష్ట్వా క్షేత్రం వ్యవస్థితమ్ । శరీరధాతవః సర్వే తే బ్రూయుర్వాక్యమేవ హి ।। ౧౭.

శరీరంలో రంధ్రాలు లేకుండా నిలిచిన ఆ స్థలాన్ని చూసి, అన్ని శరీరధాతువులు ఇలా మాట్లాడాయి.

అస్మాభిర్వ్యతిరిక్తస్య న శరీరస్య ధారణమ్ । భవతీత్యేవముక్త్వా తే జహుః సర్వే శరీరిణః ।। ౧౭.

'మేము లేకుండా శరీరం నిలవదు.' అని చెప్పి, అన్ని శరీరధాతువులు అక్కడినుంచి వెళ్లిపోయాయి.

తైర్వ్యపేతమపి క్షేత్రం పురుషేణ ప్రపాల్యతే । తం దృష్ట్వా త్వబ్రవీత్ స్కన్దః సోఽహంకారః ప్రకీర్తితః ।। ౧౭.

వాటిలేకపోయినా, ఆ స్థలం పురుషుని ద్వారా కాపాడబడింది. అతన్ని చూసి, అహంకారమనే స్కందుడు ఇలా అన్నాడు.

మయా వినా శరీరస్య సంభూతిరపి నేష్యతే । ఏవముక్త్వా శరీరాత్ తు సోఽభ్యపేతః పృథక్ స్థితః ।। ౧౭.

'నేను లేకుండా శరీరం పుట్టకూడదు.' అని చెప్పి, అతడూ శరీరాన్ని విడిచి వేరుగా నిలిచాడు.

తేనాక్షతేన తత్క్షేత్రం వినా ముక్తవదాస్థితమ్ । తం దృష్ట్వా కుపితో భానుః స ఆదిత్యః ప్రకీర్తితః ।। ౧౭.

అతడు లేనప్పుడు, ఆ స్థలం విముక్తిలా నిలిచింది. ఇది చూసి, ఆదిత్యుడైన భాను కోపంగా మారాడు.

మయా వినా కథం క్షేత్రమిమం క్షణమపీష్యతే । ఏవముక్త్వా ప్రయాతః స తచ్ఛరీరం న శీర్యతే ।। ౧౭.

'నేను లేకుండా ఈ స్థలం క్షణమైనా ఉండగలదా?' అని చెప్పి, అతడూ వెళ్లిపోయాడు. అయినా శరీరం చెడిపోలేదు.

తతః కామాదిరుత్థాయ గణో మాతృవిసంజ్ఞితః । న మయా వ్యతిరిక్తస్య శరీరస్య వ్యవస్థితిః । ఏవముక్త్వా స యాతస్తు శరీరం తన్న శీర్యతే ।। ౧౭.

తర్వాత కాముడు మొదలైన మాతృగణం వచ్చారు. 'నేను లేకుండా శరీరం ఉండదు.' అని చెప్పి, అతడూ వెళ్లిపోయాడు. అయినా శరీరం చెదరలేదు.

తతో మాయాఽబ్రవీత్కోపాత్ సా చ దుర్గా ప్రకీర్తితా । న మయాఽస్య వినా భూతిరిత్యుక్త్వాఽన్తర్దధే పునః ।। ౧౭.

తరువాత మాయ, దుర్గగా ప్రసిద్ధురాలు, కోపంతో ఇలా చెప్పింది: 'నేను లేకుండా దీనికి స్థిరత ఉండదు.' అని చెప్పి, మళ్లీ అదృశ్యమైంది.

తతో దిశః సముత్తస్థురూచుశ్చేదం వచో మహత్ । నాస్మాభీ రహితం కార్యం భవతీతి న సంశయః । చతస్ర ఆగతాః కాష్ఠా అపయాతాః క్షణాత్ తదా ।। ౧౭.

తర్వాత దిక్కులు వచ్చి, 'మేము లేకుండా ఏ పని జరగదు, ఇది నిస్సందేహం.' అని గొప్పగా చెప్పారు. ఆ నాలుగు దిక్కులు ఒక్క క్షణంలో వచ్చి వెళ్లిపోయాయి.

తతో ధనపతిర్వాయుర్మయ్యపేతే క్వ సంభవః । శరీరస్యేతి సోప్యేవముక్త్వా మూర్ధానగోఽభవత్ ।। ౧౭.

తర్వాత వాయువు, ధనపతి ఇలా అన్నాడు: 'నేను వెళ్లిపోతే శరీరానికి ఎలాంటి జీవితం ఉంటుంది?' అని చెప్పి, తలలోంచి తొలగిపోయాడు.

తతో విష్ణుర్మనో బ్రూయాన్నాయం దేహో మయా వినా । క్షణమప్యుత్సహేత్ స్థాతుమిత్యుక్త్వాఽన్తర్దధే పునః ।। ౧౭.

తర్వాత మనస్సుగా ఉన్న విష్ణువు ఇలా అన్నాడు: 'నేను లేకుండా ఈ శరీరం క్షణమైనా నిలవదు.' అని చెప్పి, మళ్లీ అదృశ్యమయ్యాడు.

తతో ధర్మోఽబ్రవీత్ సర్వమిదం పాలితవానహమ్ । ఇదానీమప్యుపగతే కథమేతద్భవిష్యతి ।। ౧౭.

తర్వాత ధర్ముడు ఇలా అన్నాడు: 'ఇది అంతా నేను కాపాడాను. ఇప్పుడు నేను వెళ్లిపోతే, ఇది ఎలా ఉంటుంది?'

ఏవముక్త్వా గతో ధర్మస్తచ్ఛరీరం న శీర్యతే । తతోబ్రవీన్మహాదేవః అవ్యక్తో భూతనాయకః ।। ౧౭.

అలా చెప్పి ధర్ముడు వెళ్లిపోయాడు, అయినా శరీరం చెదరలేదు. తరువాత అవ్యక్తుడైన మహాదేవుడు, భూతనాయకుడు మాట్లాడాడు.

మహత్సంజ్ఞో మయా హీనం శరీరం నో భవేద్ యథా । ఏవముక్త్వా గతః శమ్భుస్తచ్ఛరీరం న శీర్యతే ।। ౧౭.

'మహత్తత్త్వమైన నన్ను లేకుండా శరీరం ఉండదు.' అని చెప్పి, శంభుడు వెళ్లిపోయాడు. అయినా శరీరం చెదరలేదు.

తం దృష్ట్వా పితరశ్చోచుస్తన్మాత్రా యావదస్మభిః । ప్రగతైరేభిరేతచ్చ శరీరం శీర్యతే ధ్రువమ్ । ఏవముక్త్వా తు తే దేహం త్యక్త్వాఽన్తర్ద్ధానమాగతాః ।। ౧౭.

అతని చూసిన తండ్రులు, తల్లులు ఇలా అన్నారు: "మేము ఇక్కడ ఉన్నంత కాలం ఈ శరీరం మెల్లగా మన వల్లే క్షీణించిపోయింది." ఇలా చెప్పి వారు తమ శరీరాలను వదిలేసి, కనబడకుండా పోయారు.

అగ్నిః ప్రాణో అపానశ్చ ఆకాశం సర్వధాతవః । క్షేత్రం తద్వదహంకారో భానుః కామాదయో మయా । కాష్ఠా వాయుర్విష్ణుర్ధర్మ శమ్భుస్తథేన్ద్రియార్థకాః ।। ౧౭.

అగ్ని ప్రాణమూ, అపానము కిందకు పోయే ఊపిరి, ఆకాశం, అన్ని భూతాలు, ఈ శరీరము, అహంకారం, సూర్యుడు, కోరికలు అన్నీ నా వల్లే ఉన్నాయి. కలప, గాలి, విష్ణువు, ధర్ముడు, శంభుడు, ఇంద్రియాలకు సంబంధించిన విషయాలు కూడా నా వల్లే ఉన్నాయి.