వరాహపురాణమ్

తస్మిన్ స్థితస్య తపసి రాజ్ఞో వై చక్రవర్త్తినః । ఉపేయాన్నారదస్తత్ర దిదృక్షుర్ధర్మచారిణమ్ ।। ౨.

ఆ రాజు, చక్రవర్తి తపస్సులో ఉన్నప్పుడు, ధర్మాన్ని అనుసరించే వాడిని చూడాలని నారదుడు అక్కడికి వచ్చాడు.

స దృష్ట్వా నారదం వ్యోమ్ని జ్వలద్భాస్కరతేజసమ్ । అభ్యుత్థానేన రాజేన్ద్ర ఉత్తస్థౌ హర్షితస్తదా ।। ౨.

ఆకాశంలో భాస్కరుడిలా ప్రకాశించే నారదుణ్ని చూసి, రాజు ఆనందంతో లేచి, అతనికి ఆత్మీయంగా స్వాగతం పలికాడు.

తస్యాసనం చ పాద్యం చ సమ్యక్ తస్య నివేద్య వై । స్వాగతాదిభిరాలాపైః పరస్పరమవోచతామ్ । కథాన్తే నారదం రాజా పప్రచ్ఛ బ్రహ్మవాదినమ్ ।। ౨.

అతనికి సరిగ్గా ఆసనం, పాద్యాన్ని సమర్పించి, స్వాగతం వంటి మధురమైన మాటలతో పరస్పరం మాట్లాడుకున్నారు. సంభాషణ చివర రాజు, బ్రహ్మవేత్త అయిన నారదుణ్ని ప్రశ్నించాడు.

ప్రియవ్రత ఉవాచ । భగవన్ కిఞ్చిదాశ్చర్యమేతస్మిన్ కృతసంజ్ఞితే । యుగే దృష్టం శ్రుతం వాఽపి తన్మే కథయ నారద ।। ౨.

ప్రియవ్రతుడు ఇలా అడిగాడు: భగవన్! ఈ కృతయుగంలో మీరు ఏదైనా ఆశ్చర్యకరమైన విషయం చూశారా, లేదా వినారా? అది నాకు చెప్పండి నారదా.

నారద ఉవాచ । ఆశ్చర్యమేకం దృష్టం మే తచ్ఛృణుష్వ ప్రియవ్రత । హ్యస్తనేఽహని రాజేన్ద్ర శ్వేతాఖ్యం గతవానహమ్ । ద్వీపం తత్ర సరో దృష్టం ఫుల్లపఙ్కజమాలినమ్ ।। ౨.

నారదుడు ఇలా అన్నాడు: ప్రియవ్రతా! నేను ఒక ఆశ్చర్యాన్ని చూశాను, విను. నిన్న నేను శ్వేత ద్వీపానికి వెళ్లి, అక్కడ పుష్పించిన కమలాలతో అలంకరించబడిన ఒక సరస్సు చూశాను.

సరసస్తస్య తీరే తు కుమారీం పృథులోచనామ్ । దృష్ట్వాఽహం విస్మయాపన్నస్తాం కన్యామాయతేక్షణామ్ ।। ౨.

ఆ సరస్సు తీరంలో, విశాలమైన కళ్లున్న ఒక యువతిని చూసి, ఆమె దీర్ఘనయనముతో ఉండటాన్ని చూసి నేను ఆశ్చర్యపోయాను.

పృష్టవానస్మి రాజేన్ద్ర తదా మధురభాషిణీమ్ । కాఽసి భద్రే కథం వాఽసి కిం వా కార్యమిహ త్వయా । కర్త్తవ్యం చారుసర్వాఙ్గి తన్మమాచక్ష్వ శోభనే ।। ౨.

ఆమె మధురంగా మాట్లాడుతుండగా, నేను ఇలా అడిగాను: సోదరి! నువ్వెవరు? ఇక్కడ ఎలా ఉన్నావు? నీకు ఇక్కడ ఏ పని ఉంది? అందమైనవాడా, నువ్వు చేయదలచినది నాకు చెప్పు.

ఏవముక్తా మయా సా హి మాం దృష్ట్వాఽనిమిషేక్షణా । స్మృత్వా తూష్ణీం స్థితా యావత్ తావన్మే జ్ఞానముత్తమమ్ ।। ౨.

నేను ఇలా అడిగినప్పుడు, ఆమె నన్ను నిశ్చలమైన కళ్లతో చూసి, ఏదో జ్ఞాపకం చేసుకుంటూ మౌనంగా ఉండిపోయింది. అంతలోనే నాకు పరమ జ్ఞానం కలిగింది.

విస్మృతం సర్వవేదాశ్చ సర్వశాస్త్రాణి చైవ హ । యోగశాస్త్రాణి శిక్షాశ్చ వేదానాం స్మృతయస్తథా ।। ౨.

అప్పుడే నాకు వేదాలు, అన్ని శాస్త్రాలు, యోగశాస్త్రాలు, వేదస్మృతులు అన్నీ మరిచిపోయాయి.

సర్వం దృష్ట్వైవ మే రాజన్ కుమార్యాఽపహృతం క్షణాత్ । తతోఽహం విస్మయార్విష్టశ్చిన్తాశోకసమన్వితః ।। ౨.

ఓ రాజా, నేను చూస్తుండగానే ఆ కన్యకా ఒక్క క్షణంలోనే నా వద్ద ఉన్నది అంతా తీసుకుపోయింది. అప్పుడు నేను ఆశ్చర్యంతో పాటు ఆందోళన, దుఃఖంతో నిండిపోయాను.

తామేవ శరణం గత్వా యావత్ పశ్యామి పార్థివ । తావద్ దివ్యః పుమాంస్తస్యాః శరీరే సమదృశ్యత ।। ౨.

ఆమెనే ఆశ్రయంగా తీసుకుని, ఓ రాజా, నేను ఆమెను చూస్తున్నప్పుడు, వెంటనే ఆమె శరీరంలో ఒక దివ్య పురుషుడు ప్రత్యక్షమయ్యాడు.

తస్యాపి పంసో హృదయే త్వపరస్తస్య చోరసి । అన్యో రక్తేక్షణః శ్రీమాన్ ద్వాదశాదిత్యసన్నిభః ।। ౨.

ఆమె హృదయంలో మరొకరు, అతని ఛాతీపై ఇంకొకరు — ఎర్ర కళ్లతో, కాంతివంతంగా, పన్నెండు సూర్యుల్లా ప్రకాశిస్తూ ఉన్నాడు.

ఏవం దృష్ట్వా పుమాంసోఽత్ర త్రయః కన్యాశరీరగాః । క్షణేన తత్ర కన్యైకా న తాన్ పశ్యామి సువ్రత ।। ౨.

అలా నేను ఆ కన్యకా శరీరంలో ముగ్గురు పురుషులను చూశాను. కానీ ఒక్క క్షణంలో అక్కడ కన్యక మాత్రమే మిగిలింది; వారిని నేను ఇక చూడలేకపోయాను, ఓ సువ్రత.

తతః పృష్టా మయా దేవీ సా కుమారీ కథం మమ । వేదా నష్టా మమాచక్ష్వ భద్రే తన్నాశకారణమ్ ।। ౨.

అంతట నేను ఆ దేవిని, ఆ కన్యకను అడిగాను: 'నా వేదాలు ఎలా పోయాయి? ఓ మంగళకరమైనవాడా, వాటి నశనం కారణం చెప్పు.'

కన్యోవాచ । మాతాఽహం సర్వవేదానాం సావిత్రీ నామ నామతః । మాం న జానాసి యేన త్వం తతో వేదా హృతాస్తవ ।। ౨.

ఆ కన్యక ఇలా చెప్పింది: 'నేనే అన్ని వేదాలకు తల్లి, నాకు సావిత్రీ అనే పేరు ఉంది. నువ్వు నన్ను గుర్తించకపోవడం వల్లే నీ వేదాలు పోయాయి.'

ఏవముక్తే తయా రాజన్ విస్మయేన తపోధన । పృష్టా క ఏతే పురుషా ఏతత్కథయ శోభనే

ఇలా ఆమె చెప్పిన తర్వాత, ఓ రాజా, తపస్సుతో నిండిన నేను ఆశ్చర్యంతో ఇలా అడిగాను: 'ఈ పురుషులు ఎవరు? చెప్పు, ఓ శోభాయమానురాలీ.'

కన్యోవాచ య ఏష మచ్ఛరీరస్థః సర్వాఙ్గైశ్చారులోచనః । ఏష ఋగ్వేదనామా తు దేవో నారాయణః స్వయమ్ । వహ్నిభూతో దహత్యాశు పాపాన్యుచ్చారణాదను ।। ౨.

ఆ కన్యక ఇలా చెప్పింది: 'నా శరీరంలో ఉన్నవాడు, అందమైన కళ్లతో, అన్ని అవయవాలతో ఉన్నవాడు, స్వయంగా నారాయణుడు, ఋగ్వేద రూపంలో ఉన్నాడు. ఆయన అగ్నిలా మారి, జపంతో పాపాలను వెంటనే కాల్చేస్తాడు.'

ఏతస్య హృదయే యోఽయం దృష్ట ఆసీత్ త్వయాత్మజః । స యజుర్వేదరూపేణ స్థితో బ్రహ్మా మహాబలః ।। ౨.

'అతని హృదయంలో నువ్వు చూసినవాడు, ఓ కుమారా, యజుర్వేద రూపంలో ఉన్న మహాబలుడు బ్రహ్మా.'

తస్యాప్యురసి సంవిష్టో య ఏష శుచిరుజ్జ్వలః । స సామవేదనామా తు రుద్రరూపీ వ్యవస్థితః । ఏష ఆదిత్యవత్ పాపాన్యాశు నాశయతే స్మృతః ।। ౨.

'అతని ఛాతీపై కూర్చున్నవాడు, నిర్మలంగా, ప్రకాశంగా ఉన్నవాడు, సామవేద రూపంలో ఉన్న రుద్రుడు. ఆయన సూర్యుడిలా పాపాలను త్వరగా నాశనం చేస్తాడని గుర్తించబడతాడు.'

ఏతే త్రయో మహావేదా బ్రహ్మన్ దేవాస్త్రయః స్మృతాః । ఏతే వర్ణా అకారాద్యాః సవనాన్యత్ర వై ద్విజ ।। ౨.

'ఈ ముగ్గురు మహావేదాలు, ఓ బ్రాహ్మణా, దేవతలుగా గుర్తించబడతారు. ఇవే 'అ' మొదలైన అక్షరాలు, యజ్ఞాల్లో జరిగే కర్మలు, ఓ ద్విజా.'

ఏతత్సర్వం సమాసేన కథితం తే ద్విజోత్తమ । గృహాణ వేదాన్ శాస్త్రాణి సర్వజ్ఞత్వం చ నారద ।। ౨.

'ఇది అంతా సంక్షిప్తంగా నీకు చెప్పాను, ఓ ఉత్తమ బ్రాహ్మణా. వేదాలు, శాస్త్రాలు, సమస్త జ్ఞానం నీవు స్వీకరించు, ఓ నారదా.'

ఏతస్మిన్ వేదసరసి స్నానం కురు మహావ్రత । కృతే స్నానేఽన్యజన్మీయం యేన స్మరసి సత్తమ ।। ౨.

'ఈ వేదసరోవరంలో స్నానం చేయు, ఓ మహావ్రతధారి. ఇక్కడ స్నానం చేస్తే, నీవు నీ గతజన్మలను గుర్తు చేసుకోగలవు, ఓ ఉత్తముడా.'

ఏవముక్త్వా తిరోభావం గతా కన్యా నరాధిప । అహం తత్ర కృతస్నానస్త్వాం దిదృక్షురిహాగతః ।। ౨.

ఇలా చెప్పి ఆ కన్యక అదృశ్యమైంది, ఓ రాజా. నేను అక్కడ స్నానం చేసి, నిన్ను చూడాలని ఇక్కడికి వచ్చాను.

ప్రియవ్రత ఉవాచ । అన్యస్మిన్ భగవన్ జన్మన్యాసీద్ యత్ తద్ విచేష్టితమ్ । సర్వం కథయ దేవర్షే మహత్ కౌతూహలం హి మే ।। ౩.

ప్రియవ్రతుడు ఇలా అడిగాడు: 'భగవంతుడా, నా గతజన్మలో ఏమి జరిగిందో నాకు అన్నీ చెప్పు. నాకు చాలా ఆసక్తి ఉంది, ఓ మునీశ్వరా.'

నాదరద ఉవాచ । స్నాతస్య మమ రాజేన్ద్ర తస్మిన్ వేదసరస్యథ । సావిత్ర్యాశ్చ వచః శ్రుత్వా తస్మిన్ జన్మసహస్త్రకమ్ । స్మరణం తత్క్షణాజ్జాతం శ్రృణు జన్మాన్తరం మమ ।। ౩.

నారదుడు ఇలా చెప్పాడు: 'ఓ రాజేంద్రా, ఆ వేదసరోవరంలో నేను స్నానం చేసి, సావిత్రీ మాటలు విన్న వెంటనే, ఆ క్షణంలోనే నాకు వెయ్యి జన్మలు గుర్తొచ్చాయి. నా గతజన్మ కథ విను.'

అస్త్యవన్తీపురం రాజంస్తత్రాహం ప్రాగ్ ద్విజోత్తమః । నామ్నా సారస్వతః పూర్వం వేదవేదాఙ్గపారగః ।। ౩.

'అవంతీ అనే నగరం ఉంది, ఓ రాజా. అక్కడ నేను పూర్వం సారస్వతుడు అనే పేరుతో, వేదాలు, వాటి శాఖల్లో నిపుణుడిగా ఉన్న ఉత్తమ బ్రాహ్మణుడిని.'

బహుభృత్యపరీవారో బహుధాన్యశ్చ పార్థివ । అన్యస్మిన్ కృతసంజ్ఞే తు యుగే పరమబుద్ధిమాన్ ।। ౩.

'చాలా సేవకులతో, విస్తారంగా ధాన్యంతో కూడినవాడిని, ఓ రాజా. క్రుతయుగంలో, అత్యున్నత జ్ఞానం కలవాడిగా జీవించాను.'

తతో ధ్యాతం మయైకాన్తే కిమనేన కరోమ్యహమ్ । ద్వన్ద్వేన సర్వమేతద్ధి న్యస్త్వా పుత్రేషు యామ్యహమ్ । తపసే ధృతసంకల్పః సరః సారస్వతం ద్రుతమ్ ।। ౩.

తర్వాత నేను ఒంటరిగా ధ్యానం చేసి, 'ఇంతటి సొమ్ము నాకు ఎందుకు?' అని ఆలోచించాను. అందరినీ నా కుమారులకు అప్పగించి, తపస్సు చేయాలనే దృఢ సంకల్పంతో, వేగంగా సారస్వత సరస్సు వైపు బయలుదేరాను.

ఏవం చిన్త్య మయా ఇష్టః కర్మకాణ్డేన కేశవః । శ్రాద్ధైశ్చ పితరో దేవా యజ్ఞైశ్చాన్యే తథా జనాః ।। ౩.

అలా ఆలోచించి, నేను కర్మకాండ ద్వారా కేశవుడిని పూజించాను. పితృదేవతలకు శ్రద్ధలు, దేవతలకు హోమాలు, ఇతరులకు కూడా యజ్ఞాలు సమర్పించాను.