వరాహపురాణమ్

ఏవం స రాజా వివిధానుపాయాన్ వరాశ్రమే ప్రేక్షమాణో వివేశ । తస్మిద్ ప్రవిష్టే తు స తీవ్రతేజా మహాతపాః పుణ్యకృతాం ప్రధానః । దృష్టో యథా భానురనన్తభానుః కౌశ్యాసనే బ్రహ్మవిదాం ప్రధానః ।। ౧౭.

అలా ఆ రాజు ఆ ఆశ్రమంలోని ఎన్నో విశేషాలను చూస్తూ లోపలికి ప్రవేశించాడు. లోపలికి వెళ్లినప్పుడు, మహాతపస్సు కలిగిన, పుణ్యశీలులలో శ్రేష్ఠుడైన, సూర్యుడిలా ప్రకాశించే, బ్రహ్మజ్ఞులలో అగ్రగణ్యుడైన ఋషిని, పట్టు ఆసనంపై కూర్చుని ఉన్నట్టు చూశాడు.

దృష్ట్వా స రాజా విజయీ మృగాణాం మతిం విసస్మార మునేః ప్రసఙ్గాత్ । చకార ధర్మం ప్రతి మానసం సో అనుత్తమం ప్రాప్య నృపో మునిం సః ।। ౧౭.

విజయవంతుడైన మృగాల మధ్య రాజును చూసి, ముని సమక్షంలో ఉన్నందువల్ల అతని మనస్సు ముందుగా ఉద్దేశించిన దానిని మరిచిపోయింది. అయినా, ఆ మునిని కలిసిన తర్వాత, ఆ రాజు తన మనస్సును ధర్మ మార్గంలో నిలిపాడు.

స మునిస్తం నృపం దృష్ట్వా ప్రజాపాలమకల్మషమ్ । అభ్యాగతక్రియాం చక్రే ఆసనస్వాగతాదిభిః ।। ౧౭.

ఆ ముని, పాపరహితుడైన ప్రజల పరిరక్షకుడైన రాజును చూసి, అతనికి ఆసనం ఇవ్వడం, ఆతిథ్యంతో స్వాగతించడం వంటి ఆగమనం సంభందించిన కర్మలను చేశాడు.

తతః కృతాసనో రాజా ప్రణమ్య ఋషిపుఙ్గవమ్ । పప్రచ్ఛ వసుధే ప్రశ్నమిమం పరమదుర్లభమ్ ।। ౧౭.

తర్వాత, రాజు ఆసనంలో కూర్చొని, ఆ మహర్షికి నమస్కరించి, భూమి గురించి చాలా దుర్లభమైన ప్రశ్నను అడిగాడు.

భగవన్ దుఃఖసంసారమగ్నైః పుమ్భిస్తితీర్షుభిః । యత్కార్యం తన్మమాచక్ష్వ ప్రణతే శంసితవ్రత ।। ౧౭.

భగవన్, సంసార బాధల్లో మునిగిపోతున్నవారు దాన్ని దాటి పోవాలనుకునే వారు ఏం చేయాలో నాకు దయచేసి చెప్పండి. నేను మీ వద్దకు వినయంగా వచ్చాను, మీరు ప్రసిద్ధి చెందిన వ్రతాలు ఆచరిస్తారు.

మహాతపా ఉవాచ । సంసారార్ణవమజ్జమానమనుజైః పోతః స్థిరోఽతిధ్రువః కార్యః పూజనదానహోమవివిధైర్యజ్ఞైః సమం ధ్యాయనైః । కీలైః కీలితమోక్షభిః సురభటైరూర్ధ్వం మహారజ్జుభిః ప్రాణాద్యైరధునా కురుష్వ నృపతే పోతం త్రిలోకేశ్వరమ్ ।। ౧౭.

మహాతపస్వి ఇలా అన్నాడు: సంసార సముద్రంలో మునిగిపోతున్నవారికి, పూజ, దానం, హోమం, వివిధ యజ్ఞాలు, ధ్యానం వంటివాటితో ఒక బలమైన నౌకను నిర్మించాలి. మోక్షమనే కీలకాలను బిగించి, ప్రాణాది మహారజ్జువులతో కట్టాలి. రాజా, ఇప్పుడు మూడు లోకాల అధిపతిని నీ నౌకగా చేసుకో.

నారాయణం నరకహరం సురేశం భక్త్యా నమస్కుర్వతి యో నృపేశ । స వీతశోకః పరమం విశోకం ప్రాప్నోతి విష్ణోః పదమవ్యయం తత్ ।। ౧౭.

రాజాధిరాజా, నరకాన్ని తొలగించేవాడు, దేవతల అధిపతి అయిన నారాయణుని భక్తితో పూజించి నమస్కరించే వాడు, దుఃఖం లేకుండా, పరమమైన, శాశ్వతమైన విష్ణుపదాన్ని పొందుతాడు.

నృప ఉవాచ । భగవన్ సర్వధర్మజ్ఞ కథం విష్ణుః సనాతనః । పూజ్యతే మోక్షమిచ్ఛద్భిః పురుషైర్వద తత్త్వతః ।। ౧౭.

రాజు ఇలా అడిగాడు: భగవన్, అన్ని ధర్మాలను తెలిసినవాడవు, ముక్తిని కోరే వారు శాశ్వతుడైన విష్ణువును ఎలా పూజించాలి? దయచేసి నన్ను నిజంగా తెలియజేయండి.

మహాతపా ఉవాచ । శ్రృణు రాజన్ మహాప్రాజ్ఞ యథా విష్ణుః ప్రసీదతి । పురుషాణాం తథా స్త్రీణాం సర్వయోగీశ్వరో హరిః ।। ౧౭.

మహాతపస్వి ఇలా అన్నాడు: రాజా, మహాపండితుడా, పురుషులు, స్త్రీలు అందరికీ యోగేశ్వరుడైన హరివిష్ణువు ఎలా సంతుష్టుడవుతాడో విను.

సర్వే దేవాః సపితరో బ్రహ్మాద్యాశ్చాణ్డమధ్యగాః । విష్ణోః సకాశాదుత్పన్నా ఇతీయం వైదికీ శ్రుతిః ।। ౧౭.

అన్ని దేవతలు, పితృదేవతలు, బ్రహ్మ మొదలైన వారు, అండమండలంలో ఉన్నవారు అందరూ విష్ణువు నుండే పుట్టారని ఈ వేద వాక్యం చెబుతోంది.

అగ్నిస్తథాశ్వినౌ గౌరీ గజవక్త్రభుజంగమాః । కార్తికేయస్తథాదిత్యో మాతరో దుర్గయా సహ ।। ౧౭.

అగ్ని, అశ్వినులు, గౌరీ, ఏనుగు ముఖుడు, సర్పాలు, కార్తికేయుడు, సూర్యుడు, మాతృదేవతలు, దుర్గాదేవి కూడా—

దిశో ధనపతిర్విష్ణుర్యమో రుద్రః శశీ తథా । పితరశ్చేతి సంభూతాః ప్రాధాన్యేన జగత్పతేః ।। ౧౭.

దిశలు, ధనపతి, విష్ణువు, యముడు, రుద్రుడు, చంద్రుడు, పితృదేవతలు— వీరందరూ జగత్పతిగా ఉన్నవాడి నుండి ప్రధానంగా ఉద్భవించారు.

హిరణ్యగర్భస్య తనౌ సర్వం ఏవ సముద్భవాః । పృథక్పృథక్ తతో గర్వం వహమానాః సమన్తతః ।। ౧౭.

హిరణ్యగర్భుని శరీరంలో నుండి అందరూ పుట్టారు. అయినా, ఒక్కొక్కరు గర్వంతో తాము తాము వేరుగా అన్ని దిక్కులకూ వెళ్లిపోయారు.

అహం యోగ్యస్త్వహం యాజ్య ఇతి తేషాం స్వనో మహాన్ । శ్రూయతే దేవసమితౌ సాగరక్షుబ్ధసన్నిభః ।। ౧౭.

వారందరి మధ్య, దేవతల సభలో సముద్రం అలలు మోగినట్టు, 'నేనే యోగ్యుడు, నన్నే పూజించాలి' అని గొప్ప శబ్దం వినిపించింది.

తేషాం వివదమానానాం వహ్నిరుత్థాయ పార్థివ । ఉవాచ మాం యజస్వేతి ధ్యాయధ్వం మామితి బ్రువన్ ।। ౧౭.

వారు వాదిస్తున్నప్పుడు, రాజా, అగ్ని లేచి, 'నన్ను యజ్ఞంలో పూజించండి, నన్ను ధ్యానించండి' అని అన్నాడు.

ప్రాజాపత్యమిదం నూనం శరీరం మద్వినాకృతమ్ । వినాశముపపద్యేత యతో నాహం మహానహమ్ ।। ౧౭.

'ఈ ప్రాజాపతి శరీరం నన్ను లేకుండా ఉండలేను, నేను లేకపోతే నశించిపోతుంది. ఎందుకంటే నేను గొప్పవాడిని,' అని అగ్ని చెప్పాడు.

ఏవముక్త్వా శరీరం తు త్యక్త్వా వహ్నిర్వినిర్యయౌ । నిర్గతేఽపి తతస్తస్మింస్తచ్ఛరీరం న శీర్యతే ।। ౧౭.

అలా చెప్పి, అగ్ని ఆ శరీరాన్ని వదిలి బయటకు వెళ్లిపోయాడు. అయినా, అతను వెళ్లిపోయిన తర్వాత కూడా ఆ శరీరం క్షీణించలేదు.

తతోఽశ్వినౌ మూర్తిమన్తౌ ప్రాణాపానౌ శరీరగౌ । ఆవాం ప్రధానావిత్యేవమూచతుర్యాజ్యసత్తమౌ ।। ౧౭.

తర్వాత, ప్రాణాపానమయమైన రూపాలు ధరించిన అశ్వినులు, 'మేమే ప్రధానులు, మేమే పూజకు అర్హులు' అని చెప్పారు.

ఏవముక్త్వా శరీరం తు విహాయ క్వచిదాస్థితౌ । తయోరపి క్షయం కృత్వా క్షేత్రీ తత్పురమాస్థితః ।। ౧౭.

అలా చెప్పి, వారు కూడా శరీరాన్ని వదిలి ఎక్కడికో వెళ్లిపోయారు. అయినా, వారు వెళ్లినా, ఆ శరీరం క్షేత్రజుడి వల్ల అలాగే నిలిచి ఉంది.

తతో వాగబ్రబీద్ గౌరీ ప్రాధాన్యం మయి సంస్థితమ్ । సాఽప్యేవముక్త్వా క్షేత్రాత్ తు నిశ్చక్రామ బహిః శుభా ।। ౧౭.

ఆ తరువాత గౌరీ ఇలా చెప్పింది: 'ప్రధానత నాకు ఉంది.' అంతే చెప్పి, ఆ శుభస్వరూపిణి ఆ స్థలాన్ని వదిలి బయటకు వెళ్లిపోయింది.

తయా వినాపి తత్క్షేత్రం వాగూనం వ్యవతిష్ఠత । తతో గణపతిర్వాక్యమాకాశాఖ్యోఽబ్రవీత్ తదా ।। ౧౭.

ఆమె లేనప్పటికీ, ఆ స్థలం వాగ్దేవతల వల్ల అలాగే నిలిచింది. అప్పుడే ఆకాశమనే గణపతి మాట్లాడాడు.

న మయా రహితం కిఞ్చిచ్ఛరీరం స్థాయి దూరతః । కాలాన్తరేత్యేవముక్త్వా సోఽపి నిష్క్రమ్య దేహతః ।। ౧౭.

'నేను లేనిదే ఏదీ శరీరంలో దూరంగా ఉండదు.' అని చెప్పి, కొంతసేపటి తరువాత అతడూ శరీరాన్ని విడిచి వెళ్లిపోయాడు.

పృథగ్భూతస్తథాప్యేతచ్ఛరీరం నాప్యనీనశత్ । వినాకాశాఖ్యతత్త్వేన తథాపి న విశీర్యతే ।। ౧౭.

వేరుపడినప్పటికీ, ఆ శరీరం నాశనం కాలేదు; ఆకాశతత్వం లేకపోయినా, అది చెదరలేదు.

సుషిరైస్తు విహీనం తు దృష్ట్వా క్షేత్రం వ్యవస్థితమ్ । శరీరధాతవః సర్వే తే బ్రూయుర్వాక్యమేవ హి ।। ౧౭.

శరీరంలో రంధ్రాలు లేకుండా నిలిచిన ఆ స్థలాన్ని చూసి, అన్ని శరీరధాతువులు ఇలా మాట్లాడాయి.

అస్మాభిర్వ్యతిరిక్తస్య న శరీరస్య ధారణమ్ । భవతీత్యేవముక్త్వా తే జహుః సర్వే శరీరిణః ।। ౧౭.

'మేము లేకుండా శరీరం నిలవదు.' అని చెప్పి, అన్ని శరీరధాతువులు అక్కడినుంచి వెళ్లిపోయాయి.

తైర్వ్యపేతమపి క్షేత్రం పురుషేణ ప్రపాల్యతే । తం దృష్ట్వా త్వబ్రవీత్ స్కన్దః సోఽహంకారః ప్రకీర్తితః ।। ౧౭.

వాటిలేకపోయినా, ఆ స్థలం పురుషుని ద్వారా కాపాడబడింది. అతన్ని చూసి, అహంకారమనే స్కందుడు ఇలా అన్నాడు.

మయా వినా శరీరస్య సంభూతిరపి నేష్యతే । ఏవముక్త్వా శరీరాత్ తు సోఽభ్యపేతః పృథక్ స్థితః ।। ౧౭.

'నేను లేకుండా శరీరం పుట్టకూడదు.' అని చెప్పి, అతడూ శరీరాన్ని విడిచి వేరుగా నిలిచాడు.

తేనాక్షతేన తత్క్షేత్రం వినా ముక్తవదాస్థితమ్ । తం దృష్ట్వా కుపితో భానుః స ఆదిత్యః ప్రకీర్తితః ।। ౧౭.

అతడు లేనప్పుడు, ఆ స్థలం విముక్తిలా నిలిచింది. ఇది చూసి, ఆదిత్యుడైన భాను కోపంగా మారాడు.

మయా వినా కథం క్షేత్రమిమం క్షణమపీష్యతే । ఏవముక్త్వా ప్రయాతః స తచ్ఛరీరం న శీర్యతే ।। ౧౭.

'నేను లేకుండా ఈ స్థలం క్షణమైనా ఉండగలదా?' అని చెప్పి, అతడూ వెళ్లిపోయాడు. అయినా శరీరం చెడిపోలేదు.