వరాహపురాణమ్

కృత్వా తత్ప్రతిమాం చైవ ప్రతిష్ఠావిధినార్చ్చయేత్

ఆ ప్రతిమను తయారు చేసి, ప్రతిష్ఠా విధానం ప్రకారం పూజించాలి.

కర్పూరం కుంకుమం చైవ త్వచం చాగురుమేవ చ

కర్పూరం, కుంకుమం, చర్మం, అగరు ఇవన్నీ ఉపయోగించాలి.

ఏతైర్విలేపనం దద్యాదర్చితస్తు విచక్షణః

వాటి ద్వారా అభిషేకం చేసి, పూజ అనంతరం జ్ఞానులు అలంకరించాలి.

విధానపూర్వకం చైవ మంగల్యం చైవ పాయసమ్

విధానం ప్రకారం మంగళకరమైన పాయసం కూడా సమర్పించాలి.

ఏవం సర్వం తతో దద్యాత్పూజాయాం విహితం శుభమ్

ఇలా, పూజకు అవసరమైన శుభమైన వస్తువులన్నీ తరువాత సమర్పించాలి.

ప్రాణాయామం తతః కృత్వా ఇమం మన్త్రముదీరయేత్

తర్వాత ప్రాణాయామం చేసి, ఈ మంత్రాన్ని ఉచ్చరించాలి.

ససమ్భ్రమం లోకే సుప్రతీతస్తిష్ఠ కాష్ఠే స త్వం భువి

భక్తితో ఈ లోకంలో, నీవు భూమిపై బలంగా, కలపలో స్థిరంగా నిలిచివున్నావు.

పునః ప్రదక్షిణీకృత్య శుద్ధైర్భాగవతైః సహ

తర్వాత, పవిత్రమైన భక్తులతో కలిసి మళ్లీ ప్రదక్షిణ చేయాలి.

నోర్ద్ధ్వం న తిర్యగీక్షేత కామక్రోధవివర్జితః

కామక్రోధాలు లేకుండా, పైకి లేదా పక్కకు చూడకూడదు.

కుర్యాత్సంస్కరణం తేషాం విధిదృష్టేన కర్మణా ।। 181.

విధి చెప్పిన ప్రకారం, వారికి సంస్కరణ చేయాలి.

మన్త్రః – యోఽసౌ భవాన్సర్వజనప్రవీర గతిః ప్రభుస్త్వం వససి హ్యమోఘ

మంత్రం – 'సర్వజనులలో శ్రేష్ఠుడవు, ఆశ్రయుడవు, ప్రభువవు, నీవు తప్పక ఇక్కడ నివసిస్తున్నావు.'

సర్వామేవం తతః కృత్వా మమ సంస్థాపనక్రియామ్

ఇలా అన్నిటినీ పూర్తిచేసిన తర్వాత, నా ప్రతిష్ఠా కార్యక్రమాన్ని నిర్వహించు.

గన్ధమాల్యైరర్చయిత్వా ఉపలేపైశ్చ భోజనైః

సువాసన కలిగిన పదార్థాలు, పుష్పాలు, అంగరాగాలు, భోజనాలతో పూజ చేయాలి.

ఏతత్కర్మవిధానేన మధుకాష్ఠస్య సున్దరి

ఈ విధంగా మధుక వృక్షపు కఠినాన్ని గురించి, ఓ సుందరి, ఈ విధానాన్ని పాటించాలి.

యస్త్వనేన విధానేన అర్చ్చాం కాష్ఠస్య స్థాపయేత్

ఈ విధానంతో ఎవరు ఆ కఠిన రూపాన్ని ప్రతిష్ఠిస్తారో,

ఇతి శ్రీవరాహపురాణే భగవచ్ఛాస్త్రే మధుకాష్ఠాయాం ప్రతిమార్చ్చాస్థాపనం నామ ఏకాశీత్యధికశతతమోఽధ్యాయః

ఇలా శ్రీవరాహ పురాణంలో భగవద్గ్రంథంలో మధుక కఠిన రూప ప్రతిష్ఠ అనే నూరి ఎనభై ఒకటవ అధ్యాయం ముగిసింది.

అథ శైలార్చ్చాస్థాపనమ్ పునరన్యత్ప్రవక్ష్యామి తచ్ఛృణుష్వ వసున్ధరే

ఇప్పుడు శిలారూప ప్రతిష్ఠను వివరించబోతున్నాను. అది విను, ఓ వసుంధరా.

సురూపాం చ శిలాం దృష్ట్వా నిఃశల్యాం సుపరీక్షితామ్

రూపం చక్కగా ఉండే, లోపాలు లేని, బాగా పరిశీలించిన శిలను చూసిన తర్వాత—

శీఘ్రమాలిఖ్య తం తత్ర శ్వేతవర్తికయా నరః

వాడు వెంటనే ఆ శిలపై తెల్లటి వత్తితో ఆకృతి గీయాలి.

దీపకం చ తతో దద్యాద్బలిం దధ్యోదనేన చ

ఆ తర్వాత దీపం వెలిగించి, పెరుగు అన్నంతో బలి సమర్పించాలి.

మన్త్రః- యోఽసౌ భవాన్సర్వజనప్రవీరః సోమాగ్నితేజాః సుమతిప్రధానః

మంత్రం: 'నీవు అందరిలో శ్రేష్ఠుడవు, సోముడు, అగ్ని తేజస్సుతో, మంచి బుద్ధితో ప్రసిద్ధివంతుడవు.'

ప్రవర అయుతవరాహ జయ జయ వర్ద్ధస్వ ఏవంరూపం తతః కృత్వా దేవం నారాయణం ప్రభుమ్

'అయ్యా, అయుతవరాహా, జయము కలుగనీ, మరింత వృద్ధి చెందనీ. ఇలా రూపాన్ని తయారు చేసి, నారాయణుడైన దేవుని ప్రతిష్ఠించు.'

తతో వై స్థాపయేత్తత్ర పూర్వాభిముఖమేవ తు

ఆ తర్వాత, దాన్ని తూర్పు దిశగా ఉంచి ప్రతిష్ఠించాలి.

శుక్లయజ్ఞోపవీతీ చ కృత్వా వై దన్తధావనమ్

తెల్ల యజ్ఞోపవీతం ధరించి, పళ్ళు బ్రష్ చేసుకోవాలి.

మన్త్రః – యోఽసౌ భవాంస్తిష్ఠతి సర్వరూపం మాయాబలం సర్వజగత్స్వరూపమ్

మంత్రం: 'ప్రభూ, నీవు అన్ని రూపాలలో ఉండేవాడవు, మాయాశక్తితో, ఈ జగత్తు అంతటినీ నీవే.'

కరణధారణప్రవధ్యముదాహరణమపరాజితమజరామర ఏవం తు స్థాపనం కృత్వా శిలాయాం మమ సున్దరి 182.

'అయ్యా, ఆయుధాలను ధరించినవాడవు, ఎవ్వరూ జయించలేరు, వృద్ధాప్యం రాదు, అమరుడవు. ఇలా శిలలో నా రూపాన్ని ప్రతిష్ఠించాలి, ఓ సుందరి.'

యో మాం సంస్థాపయేద్భూమే మమ కర్మపరాయణః

ఓ భూమీ, నా కర్మలకు నిబద్ధుడై ఎవరు నన్ను ప్రతిష్ఠిస్తారో—

యావకం పాయసం భుక్త్వా అహోరాత్రం సమాపయేత్

వారు యావకాన్ని, పాలు అన్నాన్ని తిని, ఒక రోజు రాత్రి పాటు ఆ కర్మను పూర్తిచేయాలి.

పంచగవ్యం చ గన్ధం చ వారిణా సహ మిశ్రయేత్

పంచగవ్యాన్ని, సువాసన ద్రవ్యాలను నీటితో కలిపి మిశ్రమం చేయాలి.