పితురక్షయకాలే తు పితౄణాం దత్తమక్షయమ్
తండ్రి అక్షయత్వ సమయంలో, పితృదేవతలకు ఇచ్చిన దానం కూడా అక్షయంగా ఉంటుంది.
వార్యపి శ్రద్ధయా దత్తం తదానన్త్యాయ కల్పతే 180.
భక్తితో ఇచ్చిన నీళ్లు కూడా అనంతమైన ఫలితాన్ని ఇస్తాయని భావించాలి.
కృత్వా శ్రాద్ధం తు పితరో హృష్టా ముముదిరే సదా ।। జోషమాస్స్వ త్రికాలజ్ఞ గచ్ఛామో నరకాయ వై
శ్రాద్ధం చేసిన తర్వాత పితృదేవతలు ఎప్పుడూ ఆనందంగా ఉండేవారు. 'మూడు కాలాలను తెలిసినవాడా, నీవు ప్రశాంతంగా ఉండు. మేము ఇప్పుడు నరకానికి వెళ్తున్నాం' అని వారు అన్నారు.
పూర్వకర్మవిపాకేన చిరం తు వసితుం మునే యే మయా చాగతా దృష్టాస్తీర్థేఽస్మిన్పితరోఽథ వై
మునివరా, పూర్వజన్మలో చేసిన పాపఫలితాల వల్ల, నేను ఇక్కడ ఈ తీర్థంలో చూసిన పితృదేవతలు చాలా కాలం ఉండటానికి వచ్చారు.
బహవః స్వస్థమనసో బహవో దుఃస్థమానసాః
వారిలో చాలామందికి మనస్సు ప్రశాంతంగా ఉండేది, మరికొందరికి మనస్సు కలవరంగా ఉండేది.
మౌనేన గచ్ఛతాం తేషాం కిమేతద్వద నిశ్చయమ్ అత్ర యన్నిశ్చయం శ్రాద్ధే పుత్రస్య విఫలం భవేత్
వారు మౌనంగా వెళ్తున్నప్పుడు, దీనిలో నిజమైన విషయం ఏమిటో చెప్పు. ఇక్కడ ఏ పరిస్థితిలో కుమారుని శ్రాద్ధం ఫలించదు?
నరస్య కరణం కిఞ్చిత్తన్మే నిగదతః శృణు
మనిషి ఏ పని చేస్తే అలా జరుగుతుందో నేను చెప్పేది విను.
అపాత్రే మలినం ద్రవ్యం మహత్పాపాయ జాయతే
అర్హత లేని వారికి, లేదా మలినమైన వస్తువులతో ఇచ్చిన దానం గొప్ప పాపానికి కారణమవుతుంది.
తిలమన్త్రకుశైర్హీనమాసురం తద్భవేదితి
నువ్వులు, మంత్రాలు, దర్భలు లేకుండా చేసిన శ్రాద్ధం అసురస్వభావంగా మారుతుంది.
తథా దాశరథీ రామో హత్వా రాక్షసమీశ్వరమ్
అలాగే దశరథుని కుమారుడు రాముడు రాక్షసాధిపతిని సంహరించిన తర్వాత—
రావణం సగణం ఘోరం తుష్టేన సహ సీతయా
భయంకరుడైన రావణుడు తన అనుచరులతో కలిసి, సంతోషంగా ఉన్న సీతతో పాటు—
సీతావాక్యప్రతుష్టేన తస్యై ప్రాదాద్వరం విభుః 180.
సీత తన మాటలకు సంతోషపడినప్పుడు, ప్రభువు ఆమెకు వరం ఇచ్చాడు.
క్రోధావిష్టాని దానాని విధిపాత్రయుతాని చ
కోపంతో ఇచ్చిన దానాలు, సరైన పాత్రలు ఉన్నా కూడా—
త్రిజటే త్వత్ప్రయచ్ఛామి యచ్చ శ్రాద్ధమదక్షిణమ్
త్రిజటా! దక్షిణా లేకుండా చేసిన శ్రాద్ధాన్ని నేను నీకిచ్చాను.
తుష్టేన వై వాసుకయే తన్మే నిగదతః శృణు
సంతోషంగా ఉన్న వాసుకికి నేను ఏమి ఇచ్చానో, అది నేను చెప్పేది విను.
యజ్ఞస్య యోచితా దేయా దక్షిణా నాదదాద్ద్విజః
యజ్ఞానికి తగిన దక్షిణా ఇవ్వాలి; ద్విజుడు అది ఇవ్వకపోతే—
అశ్రోత్రియాణి శ్రాద్ధాని క్రియా మన్త్రైర్వినాపి చ
వేదాలు తెలియని వారు చేసిన శ్రాద్ధాలు, లేదా మంత్రాలు లేకుండా చేసిన కర్మలు—
యః శిష్యో న నమేద్భక్త్యా గురుం జ్ఞానప్రదాయకమ్
శిష్యుడు భక్తితో జ్ఞానం ఇచ్చే గురువుకు నమస్కరించకపోతే—
సర్వం తుభ్యం మయా దత్తం నాగరాజాయ వార్షికమ్
నాగరాజా! నేను ఏడాది పాటు నీకు అన్నీ ఇచ్చాను.
తద్వదలీకకరణం శ్రాద్ధం దానం వ్రతం తథా
అప్పుడు అబద్ధంగా చేసే శ్రాద్ధం, దానం, వ్రతం గురించి కూడా చెప్పు.
ముషితాచ్ఛిద్రకరణైస్తద్దానఫలభోక్తృభిః
దొంగిలించినవారు లేదా రంధ్రాలు చేసినవారు ఆ దానఫలాలను అనుభవించినప్పుడు,
మౌనవ్రతధరా యాన్తి పునః ప్రాప్యార్థహేతవే 180.
మౌనవ్రతాన్ని పాటించినవారు మళ్లీ ఏదైనా ప్రయోజనం కోసం తిరిగి వస్తారు.
త్రికాలజ్ఞ ఉవాచ యావత్తృప్తిర్న తే భూయాద్దృష్ట్వా హన్త స్థిరో భవ
మూడు కాలాలను తెలిసినవాడు ఇలా అన్నాడు: నీవు తృప్తి చెందే వరకు, చూసి, స్థిరంగా ఉండు.
తావత్కాలం ప్రతీక్షస్వ యావదాగమనం మమ
నా తిరిగి రాక వరకు ఆ కాలాన్ని ఎదురుచూడు.
సోఽహమద్య వ్రతం త్యక్త్వా తవ కారుణ్యపూరితః
అందుకే, ఈ రోజు నేను నా వ్రతాన్ని వదిలిపెట్టి, నీపై కరుణతో నిండిపోయాను.
అనయా కారయిష్యామి శ్రాద్ధం తు విధినా సహ రాజా సమీపగం దృష్ట్వా అకస్మాదాగతం ఋషిమ్
ఆమెతో కలిసి, నేను విధిగా శ్రాద్ధాన్ని నిర్వహిస్తాను; రాజు, అకస్మాత్తుగా వచ్చిన ఋషిని దగ్గరగా చూసి,
క్షిత్యాస్తలే విలులితః పాదౌ కృత్వా తు మూర్ద్ధని
భూమిపై పడిపోయి, తన పాదాలను తలపై ఉంచాడు.
సదా యజ్ఞం కరిష్యామి గృహమాగమనే తవ
నీవు నా ఇంటికి వచ్చినప్పుడు నేను ఎప్పుడూ యజ్ఞాన్ని నిర్వహిస్తాను.
ఇదం పాద్యమిదం చార్ఘ్యం మధుపర్కమిమాం చ గామ్
ఇది పాద్యము, ఇది అర్ఘ్యము, ఇది మధుపర్కము, ఇది ఆ గోవు.
తస్య తత్ప్రతిగృహ్యాశు స మునిస్త్వరితోఽబ్రవీత్
అవి తీసుకున్న వెంటనే ఆ ముని త్వరగా ఇలా అన్నాడు.