తృప్యధ్వమితి చాన్తే వై మన్త్రం మన్త్రప్రతిక్రియాః
చివరగా 'సంతృప్తి పొందండి' అనే మంత్రాన్ని, ఇతర మంత్రాలతో పాటు పఠించాలి.
పిత్రే ప్రథమతో దద్యాన్మాత్రే దద్యాత్తథాచరన్ 180.
ముందుగా తండ్రికి సమర్పించాలి; అదే విధంగా తల్లికీ సమర్పించాలి.
ఏవం మాతామహః శర్మా గోత్రే పితామహస్తథా
అలాగే, మామగారికీ, గోత్రంలో ఉన్న పెద్దవారికీ, తాతగారికీ కూడా సమర్పించాలి.
మధువాతేత్యృచం తద్వత్పూర్వవత్సముదీరయేత్
'మధువాతా' అనే ఋక్వేద మంత్రాన్ని, మునుపటి క్రమంలోనే పఠించాలి.
ఏవం మాతామహానాం చ పూర్వవత్క్రమశో బుధః
అలాగే, మామగారి పూర్వీకులకూ ముందే చెప్పిన క్రమంలోనే జ్ఞానులు చేయాలి.
గోత్రోచ్చారం ప్రకుర్వీత అసూర్యాన్నాశయామహే
గోత్రాన్ని స్పష్టంగా ఉచ్చరించి, 'సూర్యుని లేకుండా భోజనం చేసే వారిని నాశనం చేస్తాము' అని చెప్పాలి.
గోత్రాయై మాత్రే మహ్యై తు దేవ్యై చాసనకర్మణి
గోత్రానికి, తల్లికి, పెద్ద తల్లికి, దేవతకు ఆసన కార్యక్రమంలో ఉద్దేశించాలి.
అర్ఘ్యపాత్రసంకల్పే తు పిణ్డదానేఽవనేజనే
అర్ఘ్యపాత్ర సంకల్పంలో, పిండప్రదానంలో, చేతులు కడుగుటలో కూడా ఇదే విధంగా చేయాలి.
గోత్రాయై మాతుర్మహాయై దేవ్యాశ్చాజ్ఞేయకర్మణి
గోత్రానికి, పెద్ద తల్లికి, దేవతకు, నిర్ణీత కర్మల్లో కూడా ఇదే విధంగా చేయాలి.
ప్రథమా చాశిషి ప్రోక్తా దత్తస్యాక్షయ్యకారికా
మొదటి ఆశీర్వాదం చెప్పాలి; అది ఇచ్చిన దానం నశించకుండా ఉండేందుకు కారణమవుతుంది.
పితురక్షయకాలే తు పితౄణాం దత్తమక్షయమ్
తండ్రి అక్షయత్వ సమయంలో, పితృదేవతలకు ఇచ్చిన దానం కూడా అక్షయంగా ఉంటుంది.
వార్యపి శ్రద్ధయా దత్తం తదానన్త్యాయ కల్పతే 180.
భక్తితో ఇచ్చిన నీళ్లు కూడా అనంతమైన ఫలితాన్ని ఇస్తాయని భావించాలి.
కృత్వా శ్రాద్ధం తు పితరో హృష్టా ముముదిరే సదా ।। జోషమాస్స్వ త్రికాలజ్ఞ గచ్ఛామో నరకాయ వై
శ్రాద్ధం చేసిన తర్వాత పితృదేవతలు ఎప్పుడూ ఆనందంగా ఉండేవారు. 'మూడు కాలాలను తెలిసినవాడా, నీవు ప్రశాంతంగా ఉండు. మేము ఇప్పుడు నరకానికి వెళ్తున్నాం' అని వారు అన్నారు.
పూర్వకర్మవిపాకేన చిరం తు వసితుం మునే యే మయా చాగతా దృష్టాస్తీర్థేఽస్మిన్పితరోఽథ వై
మునివరా, పూర్వజన్మలో చేసిన పాపఫలితాల వల్ల, నేను ఇక్కడ ఈ తీర్థంలో చూసిన పితృదేవతలు చాలా కాలం ఉండటానికి వచ్చారు.
బహవః స్వస్థమనసో బహవో దుఃస్థమానసాః
వారిలో చాలామందికి మనస్సు ప్రశాంతంగా ఉండేది, మరికొందరికి మనస్సు కలవరంగా ఉండేది.
మౌనేన గచ్ఛతాం తేషాం కిమేతద్వద నిశ్చయమ్ అత్ర యన్నిశ్చయం శ్రాద్ధే పుత్రస్య విఫలం భవేత్
వారు మౌనంగా వెళ్తున్నప్పుడు, దీనిలో నిజమైన విషయం ఏమిటో చెప్పు. ఇక్కడ ఏ పరిస్థితిలో కుమారుని శ్రాద్ధం ఫలించదు?
నరస్య కరణం కిఞ్చిత్తన్మే నిగదతః శృణు
మనిషి ఏ పని చేస్తే అలా జరుగుతుందో నేను చెప్పేది విను.
అపాత్రే మలినం ద్రవ్యం మహత్పాపాయ జాయతే
అర్హత లేని వారికి, లేదా మలినమైన వస్తువులతో ఇచ్చిన దానం గొప్ప పాపానికి కారణమవుతుంది.
తిలమన్త్రకుశైర్హీనమాసురం తద్భవేదితి
నువ్వులు, మంత్రాలు, దర్భలు లేకుండా చేసిన శ్రాద్ధం అసురస్వభావంగా మారుతుంది.
తథా దాశరథీ రామో హత్వా రాక్షసమీశ్వరమ్
అలాగే దశరథుని కుమారుడు రాముడు రాక్షసాధిపతిని సంహరించిన తర్వాత—
రావణం సగణం ఘోరం తుష్టేన సహ సీతయా
భయంకరుడైన రావణుడు తన అనుచరులతో కలిసి, సంతోషంగా ఉన్న సీతతో పాటు—
సీతావాక్యప్రతుష్టేన తస్యై ప్రాదాద్వరం విభుః 180.
సీత తన మాటలకు సంతోషపడినప్పుడు, ప్రభువు ఆమెకు వరం ఇచ్చాడు.
క్రోధావిష్టాని దానాని విధిపాత్రయుతాని చ
కోపంతో ఇచ్చిన దానాలు, సరైన పాత్రలు ఉన్నా కూడా—
త్రిజటే త్వత్ప్రయచ్ఛామి యచ్చ శ్రాద్ధమదక్షిణమ్
త్రిజటా! దక్షిణా లేకుండా చేసిన శ్రాద్ధాన్ని నేను నీకిచ్చాను.
తుష్టేన వై వాసుకయే తన్మే నిగదతః శృణు
సంతోషంగా ఉన్న వాసుకికి నేను ఏమి ఇచ్చానో, అది నేను చెప్పేది విను.
యజ్ఞస్య యోచితా దేయా దక్షిణా నాదదాద్ద్విజః
యజ్ఞానికి తగిన దక్షిణా ఇవ్వాలి; ద్విజుడు అది ఇవ్వకపోతే—
అశ్రోత్రియాణి శ్రాద్ధాని క్రియా మన్త్రైర్వినాపి చ
వేదాలు తెలియని వారు చేసిన శ్రాద్ధాలు, లేదా మంత్రాలు లేకుండా చేసిన కర్మలు—
యః శిష్యో న నమేద్భక్త్యా గురుం జ్ఞానప్రదాయకమ్
శిష్యుడు భక్తితో జ్ఞానం ఇచ్చే గురువుకు నమస్కరించకపోతే—
సర్వం తుభ్యం మయా దత్తం నాగరాజాయ వార్షికమ్
నాగరాజా! నేను ఏడాది పాటు నీకు అన్నీ ఇచ్చాను.
తద్వదలీకకరణం శ్రాద్ధం దానం వ్రతం తథా
అప్పుడు అబద్ధంగా చేసే శ్రాద్ధం, దానం, వ్రతం గురించి కూడా చెప్పు.