వరాహపురాణమ్

ఆసీద్ రాజా మహాబాహురాదౌ కృతయుగే పురా । శ్రుతకీర్తిరితి ఖ్యాతస్త్రైలోక్యే బలవత్తరః ।। ౧౭.

కృతయుగం ప్రారంభంలో, మూడు లోకాలకూ ప్రసిద్ధి చెందిన, బలవంతుడైన శ్రుతకీర్తి అనే మహాబాహువు రాజు ఉండేవాడు.

తస్య పుత్రత్వమాపేదే సుప్రభో మణిజో ధరే । ప్రజాపాలేతి వై నామ్నా శ్రుతకీర్తిర్మహాబలః ।। ౧౭.

ధరా, మణులలో జన్మించిన సుప్రభుడు అతని కుమారుడిగా జన్మించాడు. ఆ మహాబలుడు శ్రుతకీర్తి ప్రజాపాలుడని కూడా పిలవబడేవాడు.

సైకస్మింశ్చిద్ దినే ప్రాయాద్ విపినం శ్వాపదాకుమ్ । తత్రాపశ్యదృషేర్ధన్యం మహదాశ్రమమణ్డలమ్ ।। ౧౭.

ఒక రోజు, అతడు అడవిలో జంతువులను వేటాడేందుకు వెళ్లి, అక్కడ ఒక మహర్షి ఆశ్రమాన్ని చూశాడు.

తస్మిన్ మహాతపా నామ ఋషిః పరధార్మికః । తపస్తేపే నిరాహారో జపన్ బ్రహ్మ సనాతనమ్ ।। ౧౭.

ఆ ఆశ్రమంలో మహాతపస్ అనే ఋషి ఉండేవాడు. అతడు పరమధర్మాన్ని పాటిస్తూ, ఉపవాసంతో, శాశ్వత బ్రహ్మను జపిస్తూ తపస్సు చేసేవాడు.

తత్రాసౌ పార్థివః శ్రీమాన్ ప్రవేశాయ మతిం తదా । చకార చావిశద్ రాజా ప్రజాపాలో మహాతపాః ।। ౧౭.

అక్కడ, ప్రజాపాలుడు అనే మహారాజు ఆశ్రమంలోకి ప్రవేశించాలని నిర్ణయించి, లోపలికి వెళ్లాడు.

తస్మిన్ వరాశ్రమపదే వనవృక్షజాత్యా ధరాప్రసూతోర్జితమార్గజుష్టాః । లతాగృహా ఇన్దురవిప్రకాశినో నాయాసితజ్ఞాః కులభృఙ్గరాజాః ।। ౧౭.

ఆ అద్భుతమైన ఆశ్రమంలో భూమిలో పుట్టిన ఎన్నో రకాల చెట్లు, బాగా నడిచే దారులు, వెన్నెలలో మెరిసే లతగృహాలు, అలసట లేకుండా సంచరించే తేనెటీగలతో అలంకరించబడ్డాయి.

సురక్తపద్మోదరకోమలాగ్ర- నఖాఙ్గులీభిః ప్రసృతైః సురాణామ్ । వరాఙ్గనాభిః పదపఙ్క్తిముచ్చై- వింహాయ భూమిం త్వపి వృత్రశత్రోః ।। ౧౭.

అందమైన, తేమతో నిండి, పద్మపు ముద్దలు లాంటి వేలి నఖాలతో ఉన్న దేవకన్యలు, భూమిని వదిలి, చెట్ల కింద వరుసగా నడుచుకుంటూ, ఇంద్రునికంటే అందంగా కనిపించేవారు.

క్వచిత్ సమీపే తమతీవ హృష్టై- ర్నానాద్విజైః షట్చృరణైశ్చ మత్తైః । వాసద్భిరుచ్చైర్వివిధప్రమాణాః శాఖాః సుపుష్పాః సమయోగయుక్తాః ।। ౧౭.

అక్కడ దగ్గరలో అనేక రకాల పక్షులు, తేనెటీగలు ఆనందంగా ఉండేవి. వివిధ పరిమాణాల, పుష్పాలతో నిండిన కొమ్మలు పరస్పరం కలిసిపోయి ఉండేవి.

కదమ్బనీపార్జ్జునశీలశాల- లతాగృహస్థైర్మధురస్వరేణ । జుష్టం విహఙ్గైః సుజనప్రయోగా నిరాకులా కార్యధృతిర్యథాస్థైః ।। ౧౭.

కదంబ, నీప, అర్జున, శాల చెట్ల లతగృహాల్లో మధురమైన స్వరంతో పాడే పక్షులు ఉండేవి. అవి మంచి మనుషులకు అనుకూలంగా, ప్రశాంతంగా, తమ పనిలో నిబద్ధంగా ఉండేవి.

మఖాగ్నిధూమైరుదితాగ్నిహోమై- స్తతః సమన్తాత్ గృహమేధిభిర్ద్విజైః । సింహైరివాధర్మ్మకరీ విదారితః స తీక్ష్ణదంష్ట్రైర్వరమత్తకేసరైః ।। ౧౭.

అక్కడ యజ్ఞాగ్నుల పొగలు చుట్టూ వ్యాపించి ఉండేవి. గృహస్థులు, ద్విజులు ఆ హోమాలను నిర్వహించేవారు. ధర్మానికి విరుద్ధంగా ప్రవర్తించే ఏనుగును సింహం చీల్చినట్లే, గొప్పవారు తమ తీక్ష్ణ దంతాలు, ఘనమైన కేశాలతో అక్కడ వెలిగిపోయేవారు.

ఏవం స రాజా వివిధానుపాయాన్ వరాశ్రమే ప్రేక్షమాణో వివేశ । తస్మిద్ ప్రవిష్టే తు స తీవ్రతేజా మహాతపాః పుణ్యకృతాం ప్రధానః । దృష్టో యథా భానురనన్తభానుః కౌశ్యాసనే బ్రహ్మవిదాం ప్రధానః ।। ౧౭.

అలా ఆ రాజు ఆ ఆశ్రమంలోని ఎన్నో విశేషాలను చూస్తూ లోపలికి ప్రవేశించాడు. లోపలికి వెళ్లినప్పుడు, మహాతపస్సు కలిగిన, పుణ్యశీలులలో శ్రేష్ఠుడైన, సూర్యుడిలా ప్రకాశించే, బ్రహ్మజ్ఞులలో అగ్రగణ్యుడైన ఋషిని, పట్టు ఆసనంపై కూర్చుని ఉన్నట్టు చూశాడు.

దృష్ట్వా స రాజా విజయీ మృగాణాం మతిం విసస్మార మునేః ప్రసఙ్గాత్ । చకార ధర్మం ప్రతి మానసం సో అనుత్తమం ప్రాప్య నృపో మునిం సః ।। ౧౭.

విజయవంతుడైన మృగాల మధ్య రాజును చూసి, ముని సమక్షంలో ఉన్నందువల్ల అతని మనస్సు ముందుగా ఉద్దేశించిన దానిని మరిచిపోయింది. అయినా, ఆ మునిని కలిసిన తర్వాత, ఆ రాజు తన మనస్సును ధర్మ మార్గంలో నిలిపాడు.

స మునిస్తం నృపం దృష్ట్వా ప్రజాపాలమకల్మషమ్ । అభ్యాగతక్రియాం చక్రే ఆసనస్వాగతాదిభిః ।। ౧౭.

ఆ ముని, పాపరహితుడైన ప్రజల పరిరక్షకుడైన రాజును చూసి, అతనికి ఆసనం ఇవ్వడం, ఆతిథ్యంతో స్వాగతించడం వంటి ఆగమనం సంభందించిన కర్మలను చేశాడు.

తతః కృతాసనో రాజా ప్రణమ్య ఋషిపుఙ్గవమ్ । పప్రచ్ఛ వసుధే ప్రశ్నమిమం పరమదుర్లభమ్ ।। ౧౭.

తర్వాత, రాజు ఆసనంలో కూర్చొని, ఆ మహర్షికి నమస్కరించి, భూమి గురించి చాలా దుర్లభమైన ప్రశ్నను అడిగాడు.

భగవన్ దుఃఖసంసారమగ్నైః పుమ్భిస్తితీర్షుభిః । యత్కార్యం తన్మమాచక్ష్వ ప్రణతే శంసితవ్రత ।। ౧౭.

భగవన్, సంసార బాధల్లో మునిగిపోతున్నవారు దాన్ని దాటి పోవాలనుకునే వారు ఏం చేయాలో నాకు దయచేసి చెప్పండి. నేను మీ వద్దకు వినయంగా వచ్చాను, మీరు ప్రసిద్ధి చెందిన వ్రతాలు ఆచరిస్తారు.

మహాతపా ఉవాచ । సంసారార్ణవమజ్జమానమనుజైః పోతః స్థిరోఽతిధ్రువః కార్యః పూజనదానహోమవివిధైర్యజ్ఞైః సమం ధ్యాయనైః । కీలైః కీలితమోక్షభిః సురభటైరూర్ధ్వం మహారజ్జుభిః ప్రాణాద్యైరధునా కురుష్వ నృపతే పోతం త్రిలోకేశ్వరమ్ ।। ౧౭.

మహాతపస్వి ఇలా అన్నాడు: సంసార సముద్రంలో మునిగిపోతున్నవారికి, పూజ, దానం, హోమం, వివిధ యజ్ఞాలు, ధ్యానం వంటివాటితో ఒక బలమైన నౌకను నిర్మించాలి. మోక్షమనే కీలకాలను బిగించి, ప్రాణాది మహారజ్జువులతో కట్టాలి. రాజా, ఇప్పుడు మూడు లోకాల అధిపతిని నీ నౌకగా చేసుకో.

నారాయణం నరకహరం సురేశం భక్త్యా నమస్కుర్వతి యో నృపేశ । స వీతశోకః పరమం విశోకం ప్రాప్నోతి విష్ణోః పదమవ్యయం తత్ ।। ౧౭.

రాజాధిరాజా, నరకాన్ని తొలగించేవాడు, దేవతల అధిపతి అయిన నారాయణుని భక్తితో పూజించి నమస్కరించే వాడు, దుఃఖం లేకుండా, పరమమైన, శాశ్వతమైన విష్ణుపదాన్ని పొందుతాడు.

నృప ఉవాచ । భగవన్ సర్వధర్మజ్ఞ కథం విష్ణుః సనాతనః । పూజ్యతే మోక్షమిచ్ఛద్భిః పురుషైర్వద తత్త్వతః ।। ౧౭.

రాజు ఇలా అడిగాడు: భగవన్, అన్ని ధర్మాలను తెలిసినవాడవు, ముక్తిని కోరే వారు శాశ్వతుడైన విష్ణువును ఎలా పూజించాలి? దయచేసి నన్ను నిజంగా తెలియజేయండి.

మహాతపా ఉవాచ । శ్రృణు రాజన్ మహాప్రాజ్ఞ యథా విష్ణుః ప్రసీదతి । పురుషాణాం తథా స్త్రీణాం సర్వయోగీశ్వరో హరిః ।। ౧౭.

మహాతపస్వి ఇలా అన్నాడు: రాజా, మహాపండితుడా, పురుషులు, స్త్రీలు అందరికీ యోగేశ్వరుడైన హరివిష్ణువు ఎలా సంతుష్టుడవుతాడో విను.

సర్వే దేవాః సపితరో బ్రహ్మాద్యాశ్చాణ్డమధ్యగాః । విష్ణోః సకాశాదుత్పన్నా ఇతీయం వైదికీ శ్రుతిః ।। ౧౭.

అన్ని దేవతలు, పితృదేవతలు, బ్రహ్మ మొదలైన వారు, అండమండలంలో ఉన్నవారు అందరూ విష్ణువు నుండే పుట్టారని ఈ వేద వాక్యం చెబుతోంది.

అగ్నిస్తథాశ్వినౌ గౌరీ గజవక్త్రభుజంగమాః । కార్తికేయస్తథాదిత్యో మాతరో దుర్గయా సహ ।। ౧౭.

అగ్ని, అశ్వినులు, గౌరీ, ఏనుగు ముఖుడు, సర్పాలు, కార్తికేయుడు, సూర్యుడు, మాతృదేవతలు, దుర్గాదేవి కూడా—

దిశో ధనపతిర్విష్ణుర్యమో రుద్రః శశీ తథా । పితరశ్చేతి సంభూతాః ప్రాధాన్యేన జగత్పతేః ।। ౧౭.

దిశలు, ధనపతి, విష్ణువు, యముడు, రుద్రుడు, చంద్రుడు, పితృదేవతలు— వీరందరూ జగత్పతిగా ఉన్నవాడి నుండి ప్రధానంగా ఉద్భవించారు.

హిరణ్యగర్భస్య తనౌ సర్వం ఏవ సముద్భవాః । పృథక్పృథక్ తతో గర్వం వహమానాః సమన్తతః ।। ౧౭.

హిరణ్యగర్భుని శరీరంలో నుండి అందరూ పుట్టారు. అయినా, ఒక్కొక్కరు గర్వంతో తాము తాము వేరుగా అన్ని దిక్కులకూ వెళ్లిపోయారు.

అహం యోగ్యస్త్వహం యాజ్య ఇతి తేషాం స్వనో మహాన్ । శ్రూయతే దేవసమితౌ సాగరక్షుబ్ధసన్నిభః ।। ౧౭.

వారందరి మధ్య, దేవతల సభలో సముద్రం అలలు మోగినట్టు, 'నేనే యోగ్యుడు, నన్నే పూజించాలి' అని గొప్ప శబ్దం వినిపించింది.

తేషాం వివదమానానాం వహ్నిరుత్థాయ పార్థివ । ఉవాచ మాం యజస్వేతి ధ్యాయధ్వం మామితి బ్రువన్ ।। ౧౭.

వారు వాదిస్తున్నప్పుడు, రాజా, అగ్ని లేచి, 'నన్ను యజ్ఞంలో పూజించండి, నన్ను ధ్యానించండి' అని అన్నాడు.

ప్రాజాపత్యమిదం నూనం శరీరం మద్వినాకృతమ్ । వినాశముపపద్యేత యతో నాహం మహానహమ్ ।। ౧౭.

'ఈ ప్రాజాపతి శరీరం నన్ను లేకుండా ఉండలేను, నేను లేకపోతే నశించిపోతుంది. ఎందుకంటే నేను గొప్పవాడిని,' అని అగ్ని చెప్పాడు.

ఏవముక్త్వా శరీరం తు త్యక్త్వా వహ్నిర్వినిర్యయౌ । నిర్గతేఽపి తతస్తస్మింస్తచ్ఛరీరం న శీర్యతే ।। ౧౭.

అలా చెప్పి, అగ్ని ఆ శరీరాన్ని వదిలి బయటకు వెళ్లిపోయాడు. అయినా, అతను వెళ్లిపోయిన తర్వాత కూడా ఆ శరీరం క్షీణించలేదు.

తతోఽశ్వినౌ మూర్తిమన్తౌ ప్రాణాపానౌ శరీరగౌ । ఆవాం ప్రధానావిత్యేవమూచతుర్యాజ్యసత్తమౌ ।। ౧౭.

తర్వాత, ప్రాణాపానమయమైన రూపాలు ధరించిన అశ్వినులు, 'మేమే ప్రధానులు, మేమే పూజకు అర్హులు' అని చెప్పారు.

ఏవముక్త్వా శరీరం తు విహాయ క్వచిదాస్థితౌ । తయోరపి క్షయం కృత్వా క్షేత్రీ తత్పురమాస్థితః ।। ౧౭.

అలా చెప్పి, వారు కూడా శరీరాన్ని వదిలి ఎక్కడికో వెళ్లిపోయారు. అయినా, వారు వెళ్లినా, ఆ శరీరం క్షేత్రజుడి వల్ల అలాగే నిలిచి ఉంది.