వరాహపురాణమ్

ఏవముక్తాస్తదా దేవా గాః పశూంశ్చానుకల్ప్య తే । ముముచుశ్చరణార్థాయ రక్షార్థం సరమాం దదుః ।। ౧౬.

అలా దేవతలు ఆదేశించబడిన తరువాత, ఆవులు మరియు ఇతర పశువులను యజ్ఞార్థం సిద్ధం చేసి, వాటిని సంరక్షణ కోసం సరమాకు అప్పగించారు.

తాశ్చ గావో దేవశున్యా రక్ష్యమాణా ధరాధరే । తత్ర జగ్ముస్తదా గావశ్చరన్త్యో యత్ర తేఽసురాః ।। ౧౬.

ఆ దేవతలు లేని సమయంలో, సరమా ఆ ఆవులను పర్వతంపై కాపాడుతూ ఉండగా, ఆ ఆవులు అక్కడి దానవులు ఉన్న చోటికి వెళ్ళాయి.

తే చ గావస్తు తా దృష్ట్వా శుక్రమూచుః పురోహితమ్ । పశ్వర్థం దేవగా బ్రహ్మంశ్చార్యన్తే రక్షమాణయా । దేవశూన్యా సరమయా వద కిం క్రియతేఽధునా ।। ౧౬.

ఆ ఆవులను చూసిన దానవులు, తమ పురోహితుడైన శుక్రుని ఇలా అడిగారు: 'యజ్ఞార్థంగా ఉన్న ఆవులు, దేవతలు, బ్రహ్మా సరమా సంరక్షణలో ఉన్నారు. దేవతలు లేని ఈ సమయంలో మేము ఏమి చేయాలి?'

ఏవముక్తస్తదా శుక్రః ప్రత్యువాచాసురాంస్తదా । ఏతా గా హ్రియతాం శీఘ్రమసురా మా విలమ్బథ ।। ౧౬.

అప్పుడు శుక్రుడు దానవులకు ఇలా అన్నాడు: 'ఈ ఆవులను త్వరగా తీసుకెళ్లండి, ఆలస్యం చేయకండి.'

ఏవముక్తాస్తదా దైత్యా జహ్రుస్తా గా యదృచ్ఛయా । హృతాసు తాసు సరమా మార్గమన్వేషణే రతా ।। ౧౬.

అలా చెప్పిన వెంటనే, దానవులు తమకు నచ్చినట్లు ఆ ఆవులను తీసుకెళ్లారు. ఆ ఆవులు పోయిన తరువాత, సరమా వాటి దారిని వెతకడంలో మునిగిపోయింది.

అపశ్యత్ సా దితేః పుత్రైర్నీతా గావో ధరాధరే । దైత్యైరపి శునీ దృష్టా దృష్టమార్గా విశేషతః ।। ౧౬.

ఆ సునీ, దితి కుమారులు ఆవులను కొండపైకి తీసుకెళ్లారని చూసింది. దానవులు కూడా ఆ కుక్కను గమనించి, ఆమె నడకను ప్రత్యేకంగా చూశారు.

దృష్ట్వా తే తాం చ సామ్నైవ సామపూర్వమిదం వచః । ఆసాం గవాం తు దుగ్ధ్వైవ క్షీరం త్వం సరమే శుభే ।। ౧౬.

ఆమెను చూసిన దానవులు మృదువుగా, సాంత్వనతో ఇలా అన్నారు: 'సరమే, మంగళకరమైనవాడా, ఈ ఆవులను పాలు పించి, ఆ పాలను తాగు.'

పిబస్వైవమితి ప్రోక్తా తస్యై తద్ దదురఞ్జసా । దత్త్వా తు క్షీరపానం తు తస్యై తే దైత్యనాయకాః ।। ౧౬.

అలా చెప్పగానే, వారు వెంటనే పాలను ఆమెకు ఇచ్చారు. దానవ నాయకులు ఆమెకు పాలు తాగే అవకాశం ఇచ్చారు.

మా భద్రే దేవరాజాయ గాశ్చేమా వినివేదయ । ఏవముక్త్వా తతో దైత్యా ముముచుస్తాం శునీం వనే ।। ౧౬.

'మంచిదీ, ఈ ఆవుల విషయం దేవేంద్రుడికి చెప్పవద్దు' అని వారు చెప్పి, ఆ కుక్కను అడవిలో వదిలేశారు.

తైర్ముక్తా సా సురాంస్తూర్ణం జగామ ఖలు వేపతీ । నమశ్చక్రే చ దేవేన్ద్రం సరమా సురసత్తమమ్ ।। ౧౬.

వారు వదిలిన తరువాత, ఆమె వణికుతూ దేవతల దగ్గరకు త్వరగా వెళ్లి, దేవేంద్రునికి నమస్కరించింది.

తస్యాశ్చ మరుతో దేవా దేవేన్ద్రేణ నిరూపితాః । గూఢం గచ్ఛత రక్షార్థం దేవశున్యా మహాబలాః ।। ౧౬.

దేవేంద్రుడు నియమించిన మరుతులు, ఆ మహాశక్తివంతమైన దివ్య కుక్కతో కలిసి, రహస్యంగా రక్షణ కోసం వెళ్లారు.

ఇత్యుక్తాస్తేన సూక్ష్మేణ వపుషా జగ్మురఞ్జసా । తేఽప్యాగమ్య సురేన్ద్రాయ నమశ్రక్రుర్ధరాధరే ।। ౧౬.

అలా ఆదేశించబడిన వారు, సూక్ష్మరూపంలో త్వరగా వెళ్లి, కొండపైకి వచ్చి దేవేంద్రునికి నమస్కరించారు.

తాం దేవరాజః పప్రచ్ఛ క్వ గావః సరమేఽభవన్ । ఏవముక్తా తు సరమా న జానామీతి చాబ్రవీత్ ।। ౧౬.

దేవతల రాజు ఆమెను అడిగాడు: 'సరమే, ఆవులు ఎక్కడ ఉన్నాయి?' అని. అప్పుడు సరమే, 'నాకు తెలియదు' అని సమాధానమిచ్చింది.

తత ఇన్ద్రో రుషా యుక్తో యజ్ఞార్థముపకల్పితాః । గావః క్వ చేతి మరుతః ప్రోవాచేదం శునీ కథమ్ ।। ౧౬.

అప్పుడు యజ్ఞానికి సిద్ధంగా ఉంచిన ఆవులు ఎక్కడున్నాయో అని కోపంతో ఇంద్రుడు మరుతులను అడిగాడు, ఆ కుక్కను కూడా ప్రశ్నించాడు.

ఏవముక్తాస్తు మరుతో దేవేన్ద్రేణ ధరాధరే । కథయామాసురవ్యగ్రాః కర్మ్మ తత్ సరమాకృతమ్ ।। ౧౬.

ఇంద్రుడు కొండపై అడిగినప్పుడు, మరుతులు ఆందోళనతో సరమే చేసిన కార్యాన్ని వివరించారు.

తత ఇన్ద్రః సముత్థాయ పదా సంతాడయచ్ఛునీమ్ । క్రోధేన మహతావిష్టో దేవేన్ద్రః పాకశాసనః ।। ౧౬.

అప్పుడు ఇంద్రుడు లేచి, మహా కోపంతో ఆ కుక్కను తన కాలితో తన్నాడు.

క్షీరం పీతం త్వయా మూఢే గావస్తాశ్చాసురైర్హృతాః । ఏవముక్త్వా పదా తేన తాడితా సరమా ధరే ।। ౧౬.

'నీవు మూర్ఖురాలివి, పాలు తాగావు, ఆవులను దానవులు తీసుకుపోయారు' అని చెప్పి, ఇంద్రుడు తన కాలితో సరమను కొండపై తన్నాడు.

తస్యేన్ద్రపాదఘాతేన క్షీరం వక్త్రాత్ ప్రసుస్త్రువే । స్త్రవతా తేన పయసా సా శునీ యత్ర గా భవన్ । జగామ తత్ర దేవేన్ద్రః సహసైన్యస్తదా ధరే ।। ౧౬.

ఇంద్రుని కాలితో తన్నడంతో, సరమ ముఖం నుండి పాలు పారిపోయాయి. ఆ పాలను తోడుకొని ఆ కుక్క ఆవులు ఉన్న చోటికి వెళ్లింది. అప్పుడు ఇంద్రుడు తన సైన్యంతో అక్కడికి వెళ్లాడు.

గత్వా చాపశ్యద్ దేవేన్ద్రస్తా గా దైత్యైరుపాహృతాః । పాలనాం చక్రుర్యే దైత్యా బలినో భృశమ్ । తే సైన్యైర్నిహతాః సద్యస్తత్యజుర్గాః స్వమూర్త్తిభిః ।। ౧౬.

అక్కడికి వెళ్లి, ఇంద్రుడు దానవులు తెచ్చిన ఆవులను చూశాడు. దానవులు బలంగా వాటిని కాపాడుతున్నారు. కానీ ఆ సైన్యాలు వారిని వెంటనే సంహరించి, దానవులు తమ స్వరూపాన్ని తీసుకుని ఆవులను వదిలేశారు.

సామన్తైశ్చ సురేన్ద్రోఽథ వృతః పరమహర్షితైః । తాశ్చ లబ్ధ్వా మహేన్ద్రస్తు ముదా పరమయా యుతః ।। ౧౬.

తర్వాత, సంతోషంతో ఉన్న మిత్రులతో కూడిన మహేంద్రుడు ఆవులను తిరిగి పొందాడు. అతడు పరమానందంతో నిండిపోయాడు.

చకార యజ్ఞాన్ వివిధాన్ సహస్త్రానపి స ప్రభుః । క్రియమాణైస్తతో యజ్ఞైర్వవృధేన్ద్రస్య తద్ బలమ్ ।। ౧౬.

ఆ ప్రభువు వెయ్యి విధాలైన యజ్ఞాలు నిర్వహించాడు. ఆ యజ్ఞాల వల్ల ఇంద్రునికి బలం పెరిగింది.

వర్ద్ధితేన బలేనేన్ద్రో దేవసైన్యమువాచ హ । సన్నహ్యన్తాం సురాః శీఘ్రం దైత్యానాం వధకర్మణి ।। ౧౬.

బలం పెరిగిన తరువాత, ఇంద్రుడు దేవతల సైన్యాన్ని ఇలా ఉద్దేశించాడు: 'దేవతలు, త్వరగా ఆయుధాలు ధరించి, దానవులను సంహరించడానికి సిద్ధమవ్వండి.'

ఏవముక్తాస్తతో దేవాః సన్నద్ధాస్తత్క్షణేఽభవన్ । అసురాణామభావాయ జగ్ముర్దేవాః సవాసవాః ।। ౧౬.

అలా చెప్పగానే, దేవతలు వెంటనే ఆయుధాలు ధరించారు. దేవేంద్రునితో కలిసి, వారు దానవులను నాశనం చేయడానికి బయలుదేరారు.

గత్వా తు యుయుధుస్తూర్ణం విజిగ్యుస్త్వాసురీం చమూమ్ । జితాశ్చ దేవైరసురా హతశేషా ధరాధరే । మమజ్జుః సాగరజలే భయత్రస్తా విచేతసః ।। ౧౬.

వారు వెంటనే వెళ్లి అసురుల సైన్యంతో యుద్ధం చేసి గెలిచారు. దేవతలు అసురులను ఓడించగా, మిగిలిన అసురులు భయంతో, అయోమయంగా సముద్రంలోకి దూకారు.

దేవరాజోఽపి త్రిదివం లోకపాలైః సమం ధరే । ఆరుహ్య బుభుజే ప్రాగ్వత్ స దేవో దేవరాట్ ప్రభుః ।। ౧౬.

ఆ తరువాత దేవేంద్రుడు లోకపాలులతో కలిసి స్వర్గానికి వెళ్లి, మునుపటిలాగే తన రాజ్యాన్ని ఆనందంగా పాలించాడు.

య ఏనం శ్రృణుయాన్నిత్యం సరమాఖ్యానముత్తమమ్ । స గోమేధస్య యజ్ఞస్య ఫలం ప్రాప్నోతి మానవః ।। ౧౬.

ఈ గొప్ప కథను ఎవరు ప్రతిరోజూ శ్రద్ధగా వినితే, వారు గోమేధ యజ్ఞ ఫలితాన్ని పొందుతారు.

భ్రష్టరాజ్యశ్చ యో రాజా శ్రృణోతీదం సమాహితః । స దేవేన్ద్ర ఇవ స్వర్గం రాజ్యం స్వం లభతే నరః ।। ౧౬.

తన రాజ్యాన్ని కోల్పోయిన రాజు ఈ కథను ఏకాగ్రతతో వింటే, అతడు దేవేంద్రుడు స్వర్గాన్ని తిరిగి పొందినట్లే తన రాజ్యాన్ని మళ్లీ పొందుతాడు.

ధరణ్యువాచ । యే తే మణౌ తదా దేవ ఉత్పన్నా నరపుంగవాః । తేషాం వరో భగవతా దత్తస్త్రేతాయుగే కిల ।। ౧౭.

ధరణి అడిగింది: ప్రభూ, ఆ సమయంలో మణులలో జన్మించిన మహోన్నతులు ఎవరు? త్రేతాయుగంలో వారికి భగవంతుడు ఏ వరం ఇచ్చాడు?

రాజానో భవితారో వై కథం తేషాం సముద్భవః । కిం చ చక్రుర్హి తే కర్మ పృథఙ్ నామాని శంస మే ।। ౧౭.

ఆ రాజులు ఎవరు? వారు ఎలా జన్మిస్తారు? వారు చేసిన కార్యాలు ఏమిటి? వారి పేర్లు వేరుగా చెప్పండి.