అత్రైవ శ్రూయతే పూర్వం బ్రాహ్మణః సంశితవ్రతః
ఇక్కడే ఒకప్పుడు కఠినవ్రతాలు పాటించే ఒక బ్రాహ్మణుడు ఉన్నాడని చెబుతారు.
స్వాధ్యాయయుక్తో హోమే చ నిత్యయుక్తః సః యోగవిత్
అతడు నిత్యం స్వాధ్యాయంలో, హోమంలో నిమగ్నంగా ఉండేవాడు; యోగంలో నిపుణుడు.
ఏవం కర్మాణి కుర్వన్స బ్రహ్మలోకజిగీషయా
అతడు బ్రహ్మలోకాన్ని పొందాలనే ఆకాంక్షతో అలాంటి కర్మలు చేసేవాడు.
తస్య బుద్ధిరియం జాతా తీర్థాభిగమనం ప్రతి
అతని మనసు తీర్థయాత్ర చేయాలనే కోరికతో నిండిపోయింది.
ప్రయాతో విధివత్సాక్షాత్ సూర్యస్యోదయనం ప్రతి
ఆచారానుసారం, అతను నేరుగా సూర్యుడు ఉదయించే దిక్కు వైపు ప్రయాణమయ్యాడు.
తథా చోత్తరకోట్యాం తు తథా మన్మాథురం చ యత్
అలాగే ఉత్తర శిఖరంలోను, మन्मథుర నగరంలోను కూడా అతను అదే విధంగా చేశాడు.
గత్వా సర్వాణి తీర్థాని స్నాత్వా పూతో భవామ్యహమ్
అన్ని పవిత్ర నదుల దగ్గరకు వెళ్లి, స్నానం చేసి, నేను పవిత్రుడనవుతాను.
కృతపూజానమస్కారః అధ్వానం ప్రత్యపద్యత
పూజలు చేసి, నమస్కారం చేసిన తరువాత, అతను తిరిగి తన ప్రయాణాన్ని కొనసాగించాడు.
అరణ్యే కణ్టకవృతే నిర్జనే శబ్దవర్జితే 174.
ముల్లు మొక్కలతో నిండిన, ఎవరూ లేని, శబ్దం లేని అడవిలో,
ఈషదుత్త్రస్తహృదయస్తిష్ఠదున్మీల్య చక్షుషీ
హృదయం కొంత భయంతో, కళ్లను తెరిచి అక్కడ నిలబడ్డాడు.
పప్రచ్ఛ మధురాలాపః కే యూయం రౌద్రమూర్త్తయః
తీయగా మాట్లాడుతూ, 'మీరు ఎవరు, భయంకరమైన రూపాలు?' అని అడిగాడు.
ఏకస్థానాత్సదా యూయం ప్రస్థితాః కుత్ర వా సదా క్షుత్పిపాసాతురా నిత్యం బహుదుఃఖసమన్వితాః
'మీరు ఎప్పుడూ ఒకే చోటే ఉంటారు—ఎక్కడికి ఎప్పుడూ వెళ్తారు? ఎప్పటికీ ఆకలి దప్పులతో బాధపడుతూ, ఎన్నో కష్టాలతో ఉంటారు.'
దుర్బుద్ధ్యా చ వృతాః సర్వే హీనజ్ఞానా విచేతసః
'మీ అందరినీ తక్కువ బుద్ధి, జ్ఞానం లేని వారు చుట్టుముట్టారు.'
నాన్తరిక్షం మహీం చాపి జానీమో దివసం తథా
'మేము ఆకాశాన్ని, భూమిని, దినాన్ని కూడా తెలియదు.'
అప్రకామమిదం భాతి భాస్కరోదయనం ప్రతి
'ఈ సూర్యోదయ దిశగా ప్రయాణం మనకు ఇష్టం అనిపించదు.'
శీఘ్రగో రోధకశ్చైవ పంచమో లేఖకస్తథా ప్రేతానాం కర్మజాతానాం నామ్నాం వై సమ్భవః కుతః
'వేగంగా వెళ్లేవాడు, ఆపేవాడు, ఐదవ వాడు లేఖనుడు—పోయిన వారి పేర్లు, వారి పనుల ఉద్భవం ఎలా వస్తుంది?'
కిం తత్కారణమేతద్ధి యూయం సర్వే సనామకాః అహం స్వాదు సదాశ్నామి దద్మి పర్యుషితం ద్విజే
'దీనికి కారణం ఏమిటంటే, మీరు అందరూ పేరుల్లేవారు? నేను ఎప్పుడూ తాజా ఆహారం తింటాను, పాతది ద్విజులకు ఇస్తాను.'
ఏతత్కారణముద్దిశ్య నామ పర్యుషితం ద్విజ
'ఈ కారణంతోనే, ద్విజుడా, నాకు 'పాత ఆహారం ఇచ్చేవాడు' అనే పేరు వచ్చింది.'
ఏతత్కారణముద్దిశ్య పరః సూచీముఖస్తతః 174.
'ఈ కారణంతోనే, తరువాతివాడు 'సూచి ముఖుడు' అని పిలవబడతాడు.'
ఏతత్కారణముద్దిశ్య శీఘ్రగస్తేన సోచ్యతే
'ఈ కారణంతోనే, వేగంగా వెళ్లేవాడిని అలా అంటారు.'
సమారుహ్యోద్విగ్నమనా రోధకస్తేన చోచ్యతే
'భయంతో మనసుతో ఎక్కి, ఆపేవాడిని అలా అంటారు.'
అస్మాకమపి పాపిష్ఠో లేఖకస్తేన నామ వై
'మా మధ్యలో, అత్యంత పాపిష్టుడు లేఖనుడు, అందుకే అతడికి ఆ పేరు వచ్చింది.'
శీఘ్రగః పఙ్గుతాం ప్రాప్తః పరం సూచీముఖస్తతః
వేగంగా నడిచేవాడు, తర్వాత కాళ్లు బలహీనమై, ముఖం సూచి లాంటి ఆకారంలో మారిపోతాడు.
బృహద్వృషణశుష్కాఙ్గః పాపాదేవ ప్రజాయతే
పెద్ద వృషణాలు, ఎండిపోయిన అవయవాలతో, పాపాత్ముడు జన్మిస్తాడు.
యది తే శ్రవణే శ్రద్ధా పృచ్ఛ చాన్యద్యదిచ్ఛసి యే జీవా భువి తిష్ఠన్తి సర్వ ఆహారజీవినః
నీకు వినడంలో విశ్వాసం ఉంటే, ఇంకేమైనా అడగాలి అనిపిస్తే అడుగు. భూమిపై ఉన్న అన్ని జీవులు అన్నదానిపైనే ఆధారపడతారు.
యుష్మాకమపి చాహారం శ్రోతుమిచ్ఛామి తత్త్వతః శృణు చాహారమస్మాకం సర్వభూతదయాపర
మీరు ఏం తింటారు అన్నది నిజంగా వినాలని నాకు ఉంది. మేము ఏం తింటామో కూడా విను, సమస్త జీవుల పట్ల దయ కలిగినవాడా.
యచ్ఛ్రుత్వా నిన్దసే నిత్యం భూయో భూయశ్చ నిత్యశః
నువ్వు ఎప్పుడూ విని తిరిగి తిరిగి నిందించే ఆహారం అదే.
గృహాణి త్యక్తశౌచాని ప్రేతా భుఞ్జన్తి తత్ర వై
పవిత్రత లేకుండా వదిలిపెట్టిన ఇళ్లలో, పితృదేవతలు అక్కడే భోజనం చేస్తారు.
గురవో నైవ పూజ్యన్తే స్త్రీజితాని గృహాణి చ 174.
ఆచార్యులను గౌరవించరు, స్త్రీలు జయించిన ఇళ్లలో కూడా అంతే.
నిత్యం చ కలహో యత్ర ప్రేతా భుఞ్జన్తి తత్ర వై నిన్దితానాం ద్విజాతీనాం జుగుప్సితకులోద్భవే
ఎక్కడ ఎప్పుడూ గొడవలు ఉంటాయో, అక్కడే పితృదేవతలు భోజనం చేస్తారు. నిందించబడిన ద్విజులు, హీనకులంలో పుట్టినవారి ఇళ్లలో కూడా అలాగే.