స ఏవ నిత్యకాలం చ పృచ్ఛతి స్మ తదుత్తరమ్
ఆయనే శాశ్వతకాలంగా ఆ ప్రశ్నను అడిగి, సమాధానాన్ని తెలుసుకుంటూ ఉన్నాడు.
నిశ్చయార్థం పునః సోఽథ గోకర్ణస్తాః ప్రణమ్య చ 172.
దీని నిశ్చయార్థంగా గోకర్ణుడు మళ్లీ వారికి నమస్కరించాడు.
యది గోప్యం మమార్త్తస్య వైరూప్యం కథయిష్యథ
నా బాధ వల్ల నాకు వచ్చిన అవస్థను మీరు రహస్యంగా ఉంచకుండా బయటపెడితే—
ఏవముక్తే తదా తాసాం మధ్యే ఏకాఽబ్రవీదిదమ్
అలా అన్న వెంటనే, వారిలో ఒకరు ఇలా మాట్లాడింది.
శృణు వత్స వదిష్యేఽహం విరూపకరణం యథా
విన్ను బిడ్డా, నాకు ఈ రూపం ఎలా వచ్చిందో చెబుతాను.
ఆస్తే మధుపురీ రమ్యా నృణాం ముక్తిప్రదాయినీ
మధుపురి అనే అందమైన ఊరు ఉంది, అది మనుషులకు మోక్షాన్ని ఇస్తుంది.
చాతుర్మాస్యం తీర్థసేవీ స గతో భక్తిపూర్వకమ్
ఆయన అక్కడ భక్తితో చాతుర్మాస్య వ్రతాలు ఆచరించేందుకు వెళ్లాడు.
ఆరామవాటికాః శుభ్రాః ప్రాకారవరవేష్టితాః
అక్కడ చుట్టూ గొప్ప గోడలతో ఉన్న శుభ్రమైన ఉద్యానవనాలు ఉన్నాయి.
ఫలవన్తో ద్రుమాస్తస్మిన్సర్వర్త్తుసుమనోహరాః
అందులో అన్ని కాలాల్లో ఆకర్షణీయంగా ఉండే పండ్లతో కూడిన చెట్లు ఉన్నాయి.
సేవకైర్నాశితః సర్వం ఆరామః సఫలద్రుమః
ఆ ఉద్యానవనాలు, పండ్ల చెట్లు అన్నీ సేవకులు నాశనం చేశారు.
బహుధా వార్యమాణైస్తు పాపబుద్ధిసమాశ్రితైః
ఎంతమంది ఆపాలని ప్రయత్నించినా, పాపబుద్ధి కలిగిన వారు వినలేదు.
పఞ్జరస్థో యథా సింహః కోఽస్మాంస్త్రాతా భవేదితి 172.
పంజరంలో ఉన్న సింహంలా, 'మనలను ఎవరు రక్షిస్తారు?' అని ఆలోచించాడు.
రురోదోచ్చైః స్వరం దీనా హా కష్టమితి జల్పతీ
ఆమె పెద్దగా, బాధతో ఏడుస్తూ, 'హాయో! ఎంత కష్టమో!' అని విలపించింది.
శ్రూయతే బహుధాకారో గోకర్ణోఽప్యతిదుఃఖితః
గోకర్ణుడు కూడా అనేక విధాలుగా చాలా బాధపడ్డాడని వినబడుతుంది.
ప్రాఞ్జలిర్దీనయా వాచా సాన్త్వయామాస తాః శనైః
ఆయన చేతులు జోడించి, దయతో, మెల్లగా వారిని ఓదార్చాడు.
భవితా యది తత్రాహం రాజానం తం నివారయమ్
నేను అక్కడ ఉంటే, ఆ రాజును అడ్డుకుంటాను.
ఇత్యుక్తమాత్రే వచనే తాః సర్వా లబ్ధచేతసః కస్త్వం కథయ కస్మాచ్చ స్థానాద్యత్త్వమిహాగతః
అలా అన్న వెంటనే, వాళ్లందరికీ ధైర్యం వచ్చింది: 'నువ్వెవరు? ఎక్కడి నుంచి వచ్చావు? చెప్పు.' అని అడిగారు.
గోకర్ణ ఉవాచ పూర్వం దృష్టా భవత్యో వై చార్వంగ్యశ్చారులోచనాః
గోకర్ణుడు ఇలా అన్నాడు: 'మునుపు నేను మిమ్మల్ని చూశాను, మీరు అందంగా, చక్కని కళ్లతో ఉన్నారు.'
ఇదానీం మలినా జాతా మమ శోకవివర్ద్ధనాః
ఇప్పుడు మీరు ముదురు అయిపోయారు, నా మనసు మరింత బాధపడుతోంది.
జ్యేష్ఠా సోవాచ తస్యాగ్రే పుష్పజాత్యా స్వలంకృతాః
ఆయన ముందు, పెద్దదైన ఆమె తన జాతికి చెందిన పువ్వులతో అలంకరించుకుని ఇలా మాట్లాడింది.
హృద్యవేషాః సుచార్వంగ్యః పుష్పవృద్ధిరతాః తదా
ఆ సమయంలో వారు ఆకర్షణీయమైన రూపంతో, అందమైన అవయవాలతో, పుష్పాల పెరుగుదలకు అంకితమై ఉండేవారు.
రాజలోకైః పీడితాశ్చ చ్ఛేదనోన్మూలనేన చ 172.
ఆ రాజాధికారులు చెట్లు కోయడం, పాతిపెట్టడం వలన అవి బాధపడేవి.
పుష్పమాలావిహీనాశ్చ మూలస్కన్ధావశేషితాః
పుష్పమాలలు లేకుండా, కేవలం వేర్లు, దుంపలు మాత్రమే మిగిలిపోయాయి.
యో దేవస్తత్ర పాషాణో మృత్పిణ్డేష్టకయన్త్రితః
అక్కడ ఉన్న దేవుడు ఒక రాయి రూపంలో, మట్టి గుళిక లేదా ఇటుకలతో చుట్టబడి ఉన్నాడు.
పుణ్యం సోదకపూర్ణోఽయం తస్యారామస్య సేచకమ్
ఈ నీటితో నిండిన పాత్ర పవిత్రమైనది; అది ఆ తోటకు నీరు పోసే పాత్రగా ఉపయోగపడుతుంది.
యే చ వృక్షాః ఫలోపేతాస్తే సౌవర్ణాశ్చ సత్తమ తస్యా నాశాద్యథా నోఽత్ర జాతేయం చ విరూపతా
పండ్లు ఇచ్చే చెట్లు, బంగారు చెట్లు నాశనం కాకపోతే, ఇక్కడ వచ్చిన విధ్వంసం అక్కడ కలగదు.
గోకర్ణ ఉవాచ కరణాత్కూపదేవానాం తస్య పుణ్యఫలం వద
గోకర్ణుడు అడిగాడు: అక్కడ బావి దేవతలను నిర్మించడానికి కలిగే పుణ్యఫలం చెప్పు.
జ్యేష్ఠోవాచ ఇష్టేన లభతే స్వర్గం పూర్త్తే మోక్షం చ విన్దతి
జ్యేష్ఠుడు చెప్పాడు: యజ్ఞంతో స్వర్గాన్ని పొందుతాడు; పుణ్యకార్యాలతో మోక్షాన్ని పొందుతాడు.
వాపీకూపతడాగాని దేవతాయతనాని చ
వాపులు, బావులు, చెరువులు, దేవతాల మందిరాలు—
భూమిదానేన యే లోకా గోదానేన చ కీర్త్తితాః
భూమి దానం, ఆవు దానం ద్వారా లభించే లోకాలు ప్రశంసించబడతాయి.