శుశ్రూషమాణాస్తం వైశ్యం యథా స్వపితరం తథా
వారు ఆ వాణికుడిని తమ తండ్రిలా సేవించారు.
ఇతి శ్రీవరాహపురాణే భగవచ్ఛాస్త్రే గోకర్ణమాహాత్మ్యే ఏకసప్తత్యధికశతతమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీవరాహపురాణంలో భగవద్గోకర్ణమాహాత్మ్యంలో నూరు డబ్బై ఒకటవ అధ్యాయం ముగిసింది.
శ్రీవరాహ ఉవాచ ప్రథమేఽహ్ని యథా కృత్యమేవమేవ త్రయోదశ
శ్రీవరాహుడు ఇలా అన్నాడు: మొదటి రోజున ఎలా కర్తవ్యమో, పదమూడు రోజున కూడా అలాగే జరిగింది.
తా దేవ్యో నృత్యగీతేషు కుశలాశ్చాగమేఽభవన్
ఆ దేవతలు నృత్యం, పాటలలో నైపుణ్యం సంపాదించారు.
గోకర్ణః సర్వభావేన గృహం విస్మృతవానసౌ
గోకర్ణుడు తన మనసంతా పెట్టి ఇంటిని మర్చిపోయాడు.
వివర్ణం వదనా దీనా భగ్నాలంకారవాససః
వారి ముఖాలు వాడిపోయి, దుఃఖంగా, ఆభరణాలు, వస్త్రాలు పాడైపోయినట్లు కనిపించాయి.
దృశ్యన్తే వికృతాకారాః సవ్రణా రుధిరస్రవాః
వారు వక్రీకృతమైన శరీరాలతో, గాయాలతో, రక్తం కారుతున్నట్లు కనిపిస్తున్నారు.
అపుత్రస్య గతిర్నాస్తి స్వర్గో నైవ చ నైవ చ
కొడుకు లేని వాడికి ఎలాంటి మార్గమూ లేదు, స్వర్గమూ లేదు, మరేదీ లేదు.
ఏవం జ్ఞాత్వా స పప్రచ్ఛ తాసాం రూపవిపర్యయమ్
ఇలా తెలుసుకున్న గోకర్ణుడు, వారి రూపంలో వచ్చిన మార్పును అడిగాడు.
దేవ్య ఊచుః కాలాత్మకః స భగవాన్భుజ్యతే సుకృతం యతః
దేవతలు ఇలా అన్నారు: ఆ భగవంతుడు కాలస్వరూపుడు, ఆయన వల్లే మంచి ఫలితాలు అనుభవించబడతాయి.
స ఏవ నిత్యకాలం చ పృచ్ఛతి స్మ తదుత్తరమ్
ఆయనే శాశ్వతకాలంగా ఆ ప్రశ్నను అడిగి, సమాధానాన్ని తెలుసుకుంటూ ఉన్నాడు.
నిశ్చయార్థం పునః సోఽథ గోకర్ణస్తాః ప్రణమ్య చ 172.
దీని నిశ్చయార్థంగా గోకర్ణుడు మళ్లీ వారికి నమస్కరించాడు.
యది గోప్యం మమార్త్తస్య వైరూప్యం కథయిష్యథ
నా బాధ వల్ల నాకు వచ్చిన అవస్థను మీరు రహస్యంగా ఉంచకుండా బయటపెడితే—
ఏవముక్తే తదా తాసాం మధ్యే ఏకాఽబ్రవీదిదమ్
అలా అన్న వెంటనే, వారిలో ఒకరు ఇలా మాట్లాడింది.
శృణు వత్స వదిష్యేఽహం విరూపకరణం యథా
విన్ను బిడ్డా, నాకు ఈ రూపం ఎలా వచ్చిందో చెబుతాను.
ఆస్తే మధుపురీ రమ్యా నృణాం ముక్తిప్రదాయినీ
మధుపురి అనే అందమైన ఊరు ఉంది, అది మనుషులకు మోక్షాన్ని ఇస్తుంది.
చాతుర్మాస్యం తీర్థసేవీ స గతో భక్తిపూర్వకమ్
ఆయన అక్కడ భక్తితో చాతుర్మాస్య వ్రతాలు ఆచరించేందుకు వెళ్లాడు.
ఆరామవాటికాః శుభ్రాః ప్రాకారవరవేష్టితాః
అక్కడ చుట్టూ గొప్ప గోడలతో ఉన్న శుభ్రమైన ఉద్యానవనాలు ఉన్నాయి.
ఫలవన్తో ద్రుమాస్తస్మిన్సర్వర్త్తుసుమనోహరాః
అందులో అన్ని కాలాల్లో ఆకర్షణీయంగా ఉండే పండ్లతో కూడిన చెట్లు ఉన్నాయి.
సేవకైర్నాశితః సర్వం ఆరామః సఫలద్రుమః
ఆ ఉద్యానవనాలు, పండ్ల చెట్లు అన్నీ సేవకులు నాశనం చేశారు.
బహుధా వార్యమాణైస్తు పాపబుద్ధిసమాశ్రితైః
ఎంతమంది ఆపాలని ప్రయత్నించినా, పాపబుద్ధి కలిగిన వారు వినలేదు.
పఞ్జరస్థో యథా సింహః కోఽస్మాంస్త్రాతా భవేదితి 172.
పంజరంలో ఉన్న సింహంలా, 'మనలను ఎవరు రక్షిస్తారు?' అని ఆలోచించాడు.
రురోదోచ్చైః స్వరం దీనా హా కష్టమితి జల్పతీ
ఆమె పెద్దగా, బాధతో ఏడుస్తూ, 'హాయో! ఎంత కష్టమో!' అని విలపించింది.
శ్రూయతే బహుధాకారో గోకర్ణోఽప్యతిదుఃఖితః
గోకర్ణుడు కూడా అనేక విధాలుగా చాలా బాధపడ్డాడని వినబడుతుంది.
ప్రాఞ్జలిర్దీనయా వాచా సాన్త్వయామాస తాః శనైః
ఆయన చేతులు జోడించి, దయతో, మెల్లగా వారిని ఓదార్చాడు.
భవితా యది తత్రాహం రాజానం తం నివారయమ్
నేను అక్కడ ఉంటే, ఆ రాజును అడ్డుకుంటాను.
ఇత్యుక్తమాత్రే వచనే తాః సర్వా లబ్ధచేతసః కస్త్వం కథయ కస్మాచ్చ స్థానాద్యత్త్వమిహాగతః
అలా అన్న వెంటనే, వాళ్లందరికీ ధైర్యం వచ్చింది: 'నువ్వెవరు? ఎక్కడి నుంచి వచ్చావు? చెప్పు.' అని అడిగారు.
గోకర్ణ ఉవాచ పూర్వం దృష్టా భవత్యో వై చార్వంగ్యశ్చారులోచనాః
గోకర్ణుడు ఇలా అన్నాడు: 'మునుపు నేను మిమ్మల్ని చూశాను, మీరు అందంగా, చక్కని కళ్లతో ఉన్నారు.'
ఇదానీం మలినా జాతా మమ శోకవివర్ద్ధనాః
ఇప్పుడు మీరు ముదురు అయిపోయారు, నా మనసు మరింత బాధపడుతోంది.
జ్యేష్ఠా సోవాచ తస్యాగ్రే పుష్పజాత్యా స్వలంకృతాః
ఆయన ముందు, పెద్దదైన ఆమె తన జాతికి చెందిన పువ్వులతో అలంకరించుకుని ఇలా మాట్లాడింది.