వరాహపురాణమ్

తత్ర క్రీత్వా సుపణ్యాని ఉత్తరాపథగాని చ

అక్కడ ఉత్తర ప్రాంతాల నుంచి వచ్చిన మంచి వస్తువులు కొనుగోలు చేశాడు.

క్రీత్వా క్రేయాని వస్తూని లాభాలాభం విచార్య చ 170.

అతడు లాభనష్టాలను ఆలోచించి, అమ్మడానికి కావలసిన వస్తువులు కొనుగోలు చేశాడు.

మణిరత్నం హ్యశ్వరత్నం పట్టరత్నం సమర్థకమ్

అతడు మణులు, రత్నాలు, మంచి కుదిరిన కుదిరిన గుర్రాలు, విలువైన పట్టుచీరలు, అవసరమైన వస్తువులు సంపాదించాడు.

ఏకదా సార్థసమ్భారో విశ్రాన్తుముపచక్రమే

ఒకసారి, వాణిజ్యబృందం విశ్రాంతి కోసం సిద్ధమైంది.

నద్యాస్తీరే సుప్రదేశే ఆవాసాంశ్చ ప్రచక్రిరే

నదికట్టపై ఉన్న అందమైన ప్రదేశంలో వారు తాత్కాలిక నివాసాలు ఏర్పాటు చేసుకున్నారు.

సమాదిశ్యేతికృత్యం చ భృత్యైః కతిపయైర్వృతః

కొంతమంది సేవకులతో చుట్టుముట్టబడి, ఆయన చేయవలసిన పనులను వారికి ఆదేశించేవాడు.

క్రీడార్థం విహరంస్తత్ర సోఽపశ్యత్ స్థానముత్తమమ్

ఆయన అక్కడ వినోదంగా సంచరిస్తూ, ఒక అద్భుతమైన స్థలాన్ని చూశాడు.

ఫలవన్తశ్చ వృక్షాశ్చ పుష్పాణి సురభీణి చ

అక్కడ పండ్లు పండించే చెట్లు, సువాసన గల పువ్వులు ఉన్నాయి.

తత్రారుహ్య దరీద్వారం యావద్దృష్టిర్నిపాత్యతే

ఆయన అక్కడ ఎక్కి, గుహ ద్వారం దాకా తన చూపు పడేంతవరకు చూశాడు.

శ్రుత్వాపి శబ్దప్రభవం కిమేతదితి నిశ్చయమ్

ఆ శబ్దం ఎక్కడనుంచి వచ్చిందో వినినా, 'ఇది ఏమిటి?' అని స్పష్టంగా అనుమానించాడు.

తేనోక్తం భో ఇహాగచ్ఛ ఆతిథ్యం కరవాణి తే

అతడు, 'ఓ అతిథీ! ఇక్కడ రా, నేను నీకు ఆతిథ్యం ఇస్తాను,' అని అన్నాడు.

ఫలానీమాని స్వాదూని మధుమాంసోదకాని చ 170.

ఇవి తీపి పండ్లు, తేనె, మాంసం, నీరు ఉన్నాయి.

ఆగత్య పితరౌ మహ్యం విశేషం తౌ కరిష్యతః

నా తల్లిదండ్రులు వచ్చినప్పుడు, వారు నిన్ను ప్రత్యేకంగా గౌరవిస్తారు.

గృహస్థస్తస్య పితరో వసన్తి నరకే ధ్రువమ్

ఎవరైనా గృహస్థుని తల్లిదండ్రులు నరకంలో ఉంటే, అది నిజమే.

అతిథిర్యస్య భగ్నాశో గృహాత్ప్రవ్రజతే యది

ఒక అతిథి ఆశలు నెరవేరక, ఇంటిని విడిచి వెళ్ళిపోతే—

తస్మాత్సర్వప్రయత్నేన పూజ్యో వై గృహమేధినా

అందుకే, గృహస్థుడు అన్ని విధాలా అతిథిని గౌరవించాలి.

ఏవంవిధాః శుభా వాచో వైశ్యో ధర్మోపదేశకాత్

ఇలాంటి మంగళకరమైన మాటలు ధర్మాన్ని తెలుసుకున్న వాణికుడు చెప్పాడు.

ఋషిః కస్త్వం పురాణజ్ఞః కిం వా దేవోఽథ గుహ్యకః

ఓ ఋషీ! నీవెవరు? పురాణాలను తెలిసినవాడివా? లేక దేవుడివా, గుప్తమైనవాడివా?

కస్త్వం కథయ మే సత్యముత్సాహశ్చాతిథిప్రియః

నీవెవరో నాకు నిజంగా చెప్పు. నీవు ఉత్సాహంగా, అతిథులను ఇష్టపడే వాడివి.

ఇత్యుక్తః స శుకః సర్వం శశంసాత్మపురాకృతమ్

అలా అడిగినప్పుడు, ఆ శుకపక్షి తన గతంలో చేసిన ప్రతిదీ వివరంగా చెప్పాడు.

శుకస్య విప్రియం యాదృఙ్ మహర్షేస్తు తపస్యతః

శుకపక్షికి ఏది ఇష్టం లేకపోయిందో, తపస్సు చేస్తున్న మహర్షికీ అదే ఇష్టం లేకపోయింది.

తపశ్చచార విపులం శుకో వ్యాససుతో మహాన్ 170.

వ్యాసుని కుమారుడైన గొప్ప శుకపక్షి గొప్ప తపస్సు చేశాడు.

ఋషయస్తత్ర చాజగ్మురసితో దేవలస్తదా

అక్కడ ఋషులు వచ్చారు; ఆ సమయంలో అసితుడు, దేవలుడు కూడా వచ్చారు.

అఙ్గిరాస్తైత్తిరీ రైభ్యః కాణ్వో మేధాతిథిః కృతః

అంగిరాస్, తైత్తిరీయుడు, రైభ్యుడు, కాన్వుడు, మేధాతిథి, కృతుడు—

వామదేవశ్చాశ్వశిరాస్త్రిశీర్షో గౌతమోదరః

వామదేవుడు, ఆశ్వశిరుడు, త్రిశీర్షుడు, గౌతముడు, ఉదరుడు—

శుకం సమ్ముఖయామాసుః పప్రచ్ఛుర్ద్ధర్మసంహితామ్

వారు అందరూ శుకుని దగ్గరకు వెళ్లి, ధర్మసంబంధమైన విషయాలు అడిగారు.

భ్రష్టః శ్రద్ధాన్వితో బాల్యాత్సునీత్యామగ్రతశ్చరన్

నేను చిన్నప్పుడే విశ్వాసంతో ఉండి, మంచితనాన్ని అనుసరిస్తూ, అయినా తప్పుదారి పట్టాను.

అన్యాయవాదినం మాం చ గురుర్నిత్యం నిషేధతి

న్యాయానికి విరుద్ధంగా మాట్లాడినందుకు నా గురువు నన్ను ఎప్పుడూ నిషేధించేవాడు.

పూర్వపక్షాశ్చ సిద్ధాన్తాః పరస్పరజిగీషవః

పూర్వపక్షాలు, సిద్ధాంతాలు—ఇవి రెండూ ఒకదానికొకటి పైచేయి సాధించాలనే ప్రయత్నించేవి.