వరాహపురాణమ్

ప్రాసాదం కారయామాస పంచాయతనకం హరేః

ఆయన హరిదేవునికి ఐదు గర్భాలయాలతో కూడిన గుడిని కట్టించాడు.

ప్రావర్త్తనం చ కూపేషు యేన సించేత్ప్రవాటికామ్ 170.

ఆయన బాగ్‌లకు నీరు పోయడానికి బావుల నుంచి నీళ్లు తీయడాన్ని కూడా ప్రారంభించాడు.

స్నానం పూజాదికం తద్వన్మార్జనం దీపకర్మ చ

స్నానం, పూజ, శుభ్రపరిచే పనులు, దీపాలు వెలిగించడం మొదలైనవి కూడా అలాగే జరిగేవి.

పతివ్రతా మహాభాగాశ్చతురో భగినీర్యథా

ఆయనకు ఉన్న నాలుగు అక్కచెల్లెళ్లు భర్తలకు అంకితంగా, మహా అదృష్టవంతులుగా ఉండేవారు.

మాలాకారస్తథా నిత్యం విటపాంశ్చ ప్రసించతి

మాలకారుడు ప్రతిరోజూ చెట్లకు నీళ్లు పోయేవాడు.

జాతాః సుపుష్పవన్తశ్చ ద్రుమాః ఫలసమన్వితాః

చెట్లు బాగా పుష్పించి, పండ్లతో నిండిపోయేవి.

దీయతే భుజ్యతే సర్వైర్యథా శక్రస్తథా సదా

అందరికీ కావాల్సినది ఇచ్చి, అందరూ ఆనందంగా అనుభవించేవారు, ఇంద్రుడిలా ఎప్పుడూ.

ధనస్య సంక్షయో జాతః ప్రత్యహం దదతః సతః

ఎప్పుడూ ఇస్తూ ఉండే వాడి ధనం రోజుకో రోజు తగ్గిపోతుండేది.

మాతాపిత్రోః కుటుమ్బస్య భరణీయస్య భోజనమ్

తల్లి, తండ్రి, కుటుంబ సభ్యులకు భోజనం అందించాల్సి వచ్చేది.

ఇతి నిశ్చిత్య మనసా వణిగ్భావం హృది స్థిరమ్

ఇలా మనసులో నిర్ణయించుకుని, వ్యాపారి అవ్వాలని గట్టిగా సంకల్పించాడు.

తత్ర క్రీత్వా సుపణ్యాని ఉత్తరాపథగాని చ

అక్కడ ఉత్తర ప్రాంతాల నుంచి వచ్చిన మంచి వస్తువులు కొనుగోలు చేశాడు.

క్రీత్వా క్రేయాని వస్తూని లాభాలాభం విచార్య చ 170.

అతడు లాభనష్టాలను ఆలోచించి, అమ్మడానికి కావలసిన వస్తువులు కొనుగోలు చేశాడు.

మణిరత్నం హ్యశ్వరత్నం పట్టరత్నం సమర్థకమ్

అతడు మణులు, రత్నాలు, మంచి కుదిరిన కుదిరిన గుర్రాలు, విలువైన పట్టుచీరలు, అవసరమైన వస్తువులు సంపాదించాడు.

ఏకదా సార్థసమ్భారో విశ్రాన్తుముపచక్రమే

ఒకసారి, వాణిజ్యబృందం విశ్రాంతి కోసం సిద్ధమైంది.

నద్యాస్తీరే సుప్రదేశే ఆవాసాంశ్చ ప్రచక్రిరే

నదికట్టపై ఉన్న అందమైన ప్రదేశంలో వారు తాత్కాలిక నివాసాలు ఏర్పాటు చేసుకున్నారు.

సమాదిశ్యేతికృత్యం చ భృత్యైః కతిపయైర్వృతః

కొంతమంది సేవకులతో చుట్టుముట్టబడి, ఆయన చేయవలసిన పనులను వారికి ఆదేశించేవాడు.

క్రీడార్థం విహరంస్తత్ర సోఽపశ్యత్ స్థానముత్తమమ్

ఆయన అక్కడ వినోదంగా సంచరిస్తూ, ఒక అద్భుతమైన స్థలాన్ని చూశాడు.

ఫలవన్తశ్చ వృక్షాశ్చ పుష్పాణి సురభీణి చ

అక్కడ పండ్లు పండించే చెట్లు, సువాసన గల పువ్వులు ఉన్నాయి.

తత్రారుహ్య దరీద్వారం యావద్దృష్టిర్నిపాత్యతే

ఆయన అక్కడ ఎక్కి, గుహ ద్వారం దాకా తన చూపు పడేంతవరకు చూశాడు.

శ్రుత్వాపి శబ్దప్రభవం కిమేతదితి నిశ్చయమ్

ఆ శబ్దం ఎక్కడనుంచి వచ్చిందో వినినా, 'ఇది ఏమిటి?' అని స్పష్టంగా అనుమానించాడు.

తేనోక్తం భో ఇహాగచ్ఛ ఆతిథ్యం కరవాణి తే

అతడు, 'ఓ అతిథీ! ఇక్కడ రా, నేను నీకు ఆతిథ్యం ఇస్తాను,' అని అన్నాడు.

ఫలానీమాని స్వాదూని మధుమాంసోదకాని చ 170.

ఇవి తీపి పండ్లు, తేనె, మాంసం, నీరు ఉన్నాయి.

ఆగత్య పితరౌ మహ్యం విశేషం తౌ కరిష్యతః

నా తల్లిదండ్రులు వచ్చినప్పుడు, వారు నిన్ను ప్రత్యేకంగా గౌరవిస్తారు.

గృహస్థస్తస్య పితరో వసన్తి నరకే ధ్రువమ్

ఎవరైనా గృహస్థుని తల్లిదండ్రులు నరకంలో ఉంటే, అది నిజమే.

అతిథిర్యస్య భగ్నాశో గృహాత్ప్రవ్రజతే యది

ఒక అతిథి ఆశలు నెరవేరక, ఇంటిని విడిచి వెళ్ళిపోతే—

తస్మాత్సర్వప్రయత్నేన పూజ్యో వై గృహమేధినా

అందుకే, గృహస్థుడు అన్ని విధాలా అతిథిని గౌరవించాలి.

ఏవంవిధాః శుభా వాచో వైశ్యో ధర్మోపదేశకాత్

ఇలాంటి మంగళకరమైన మాటలు ధర్మాన్ని తెలుసుకున్న వాణికుడు చెప్పాడు.

ఋషిః కస్త్వం పురాణజ్ఞః కిం వా దేవోఽథ గుహ్యకః

ఓ ఋషీ! నీవెవరు? పురాణాలను తెలిసినవాడివా? లేక దేవుడివా, గుప్తమైనవాడివా?

కస్త్వం కథయ మే సత్యముత్సాహశ్చాతిథిప్రియః

నీవెవరో నాకు నిజంగా చెప్పు. నీవు ఉత్సాహంగా, అతిథులను ఇష్టపడే వాడివి.