వరాహపురాణమ్

శ్రీవరాహ ఉవాచ రాక్షసేన పురా ప్రోక్తా బ్రాహ్మణాయ మహాత్మనే

శ్రీవరాహుడు ఇలా అన్నారు: ఒకప్పుడు ఒక రాక్షసుడు మహాత్ముడైన బ్రాహ్మణునితో మాట్లాడాడు.

పృథివ్యువాచ కిమర్థం పృష్టవాన్విప్రః సర్వం కథయ మే ప్రభో

భూమి ఇలా అడిగింది: ఆ బ్రాహ్మణుడు ఏ కారణంగా అడిగాడు? ప్రభూ, నాకు అన్నీ చెప్పండి.

శ్రీవరాహ ఉవాచ న స పూజయతే దేవాన్న స సాధూన్నమస్యతి

శ్రీవరాహుడు ఇలా అన్నారు: అతను దేవతలను పూజించడు, సద్గుణులకి నమస్కరించడు.

పుణ్యతీర్థం సమాసాద్య న చ స్నానం కరోతి సః

పవిత్రమైన తీర్థానికి వెళ్లినా, అక్కడ స్నానం చేయడు.

సన్ధ్యే ద్వే శయనే చైవ నిత్యం మూఢః స తిష్ఠతి

రెండు సంధ్యాకాలాల్లో, పడుకునేటప్పుడు కూడా, ఆ మూర్ఖుడు ఎప్పుడూ అలాగే ఉంటాడు.

పాపాచారరతో నిత్యం పాపసఙ్గః సుదుర్మతిః

పాపకార్యాలలో ఎప్పుడూ ఆనందిస్తూ, దుష్టులతో కలిసి, అతని మనస్సు చాలా చెడ్డది.

గార్హస్థ్యం సర్వధర్మాణాం శ్రేష్ఠముక్తం స్వయంభువా

అన్ని ధర్మాలలో గృహస్థాశ్రమమే శ్రేష్ఠమని స్వయంభువు ప్రకటించాడు.

యథా మాతరమాశ్రిత్య సర్వే జీవన్తి జన్తవః

ఎలా అన్ని ప్రాణులు తల్లిని ఆధారపడుతూ జీవిస్తారో,

తతః స చౌర్యం కుర్వాణః పాపైః సహ నరాధమః

అలాగే ఆ అత్యంత దుర్మార్గుడు దొంగతనాలు చేస్తూ పాపాలతో కలిసిపోతాడు.

పలాయమానః స పరమన్ధకూపేఽపతత్తదా 167.

ఆ వ్యక్తి పారిపోతూ, ఆ సమయంలో లోతైన చీకటి గుంతలో పడిపోయాడు.

అన్ధకూపే స పతితో ఘోరరూపోఽవసత్తదా

ఆ గుహలో పడిపోయిన వాడు భయంకరమైన రూపంతో అక్కడే ఉండిపోయాడు.

తేషాం మధ్యే ద్విజః కశ్చిద్రక్షాం కృత్వా వసున్ధరే

వారిలో ఒక బ్రాహ్మణుడు మంత్రబలం ద్వారా భూమిని రక్షించాడు.

తత్రాగత్య చ రక్షస్తు బ్రాహ్మణం వాక్యమబ్రవీత్ అహం దాస్యామి తే విప్ర యత్తే మనసి వర్త్తతే

అప్పుడు అక్కడికి ఒక రాక్షసుడు వచ్చి ఆ బ్రాహ్మణుడితో ఇలా అన్నాడు: 'బ్రాహ్మణా! నీ మనసులో ఉన్నది ఏదైనా నేను నీకు ఇస్తాను.'

బహుకాలేన సంప్రాప్తం భోజనం చ యథేప్సితమ్

'నీకెంతోకాలంగా ఎదురుచూసిన తినుబండారాన్ని, నీకు నచ్చినంత ఇస్తాను.'

యేనాహం భక్షయే సార్థం యావత్తృప్తిర్భవేన్మమ

'దీనివల్ల నేను ఈ వాణిజ్యబృందాన్ని తినిపట్టి, నాకెంత తృప్తి కలుగుతుందో అంతవరకు తినగలను.'

ఏకః సార్థం ప్రయాతోఽహం నోత్సృజామి కథంచన

'నేను ఒక్కడే ఈ వాణిజ్యబృందం కోసం వచ్చాను; ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ వీరిని వదిలిపెట్టను.'

నిరీక్షితుం న శక్తోఽసి మమ మన్త్రబలేన హి మమ భక్ష్యే హతే విప్ర దోషస్తవ భవిష్యతి

'నువ్వు నన్ను చూడలేవు, ఎందుకంటే నా మంత్రబలం వల్ల నా భోజనాన్ని ఎవరైనా చంపితే, బ్రాహ్మణా, ఆ పాపం నీదే అవుతుంది.'

దయాం కురు త్వం విప్రర్షే భోజనం మమ దీయతామ్

'బ్రాహ్మణశ్రేష్ఠా! నాపై దయ చూపి నాకు తినుబండారం ఇవ్వండి.'

కేన త్వం కర్మదోషేణ రాక్షసత్వముపాగతః

'ఏ పాపకర్మ వల్ల నువ్వు రాక్షసుడివిగా జన్మించావు?'

అనాచారాది హేతోశ్చ రాక్షసత్వముపాగతః 167.

'దురాచారాలు మొదలైన కారణాల వల్లనే నేను రాక్షసుడిగా మారాను.'

తస్య దుఃఖేన సంయుక్తో విప్రోఽసౌ వాక్యమబ్రవీత్ మిత్రత్వే వర్త్తసే రక్షస్తవ దాస్యామి కిం వద

అతని బాధను చూసి ఆ బ్రాహ్మణుడు ఇలా అన్నాడు: 'రాక్షసా! నీవు స్నేహితుడిగా ప్రవర్తిస్తున్నావు. నీకు ఏమివ్వాలని చెప్పు.'

ఆత్మనా చోపకారేణ ప్రియం కిం కరవాణి తే దదాసి యది తద్విప్ర యన్మే మనసి వర్త్తతే

'నేను నా వంతుగా నీకు ఏం చేయగలను? బ్రాహ్మణా! నా మనసులో ఉన్నదాన్ని నువ్వు ఇస్తే—'

మథురాయాం చ యత్స్నాతం కృతం విశ్రాన్తిసంజ్ఞకే

'మధురలో స్నానం చేసి విశ్రాంతి అనే తీర్థంలో చేసిన కార్యాన్ని కూడా—'

తేన దుఃఖేన సంయుక్తో విప్రో వాక్యమథాబ్రవీత్ కథం జానాసి రక్షస్త్వం తీర్థం విశ్రాన్తిసంజ్ఞకమ్

ఆ బాధతో బ్రాహ్మణుడు ఇలా అడిగాడు: 'రాక్షసా! విశ్రాంతి అనే తీర్థాన్ని నువ్వు ఎలా తెలుసుకున్నావు?'

కథం చ సంజ్ఞా తస్యాభూత్కథయ త్వం హి రాక్షస పురీ ఉజ్జయినీ నామ్నా తస్యాం వాసో హి మే సదా

'దానికి ఆ పేరు ఎలా వచ్చిందో కూడా చెప్పు రాక్షసా. ఉజ్జయినీ అనే పట్టణంలో నేను ఎప్పుడూ నివసించేవాడిని.'

కస్మింశ్చిదథ కాలేన గతోఽహం విష్ణుమన్దిరమ్

'ఒక సందర్భంలో నేను విష్ణుమందిరానికి వెళ్లాను.'

విశ్రాన్తితీర్థమాహాత్మ్యం శ్రావయన్స దినేదినే

'ప్రతి రోజూ విశ్రాంతి తీర్థ మహిమను నేను అందరికీ చెప్పేవాడిని.'

సా సంజ్ఞా చ శ్రుతా తత్ర విశ్రాన్తేశ్చ మయాఽనఘ

అక్కడ ఆ ప్రదేశాన్ని 'విశ్రాంతి' అని పిలుస్తారు. నేను కూడా ఆ పేరు వినాను, ఓ నిష్కళంకుడా.

విశ్రామం కురుతే తత్ర తేన విశ్రాన్తిసంజ్ఞితా

అక్కడ విశ్రాంతి పొందుతారు. అందుకే దానిని 'విశ్రాంతి' అని అంటారు.