వరాహపురాణమ్

ఇత్యేతే కథితాః సర్గాః షడేతే సుభగే తవ । ప్రథమో మహతః సర్గస్తన్మాత్రాణి ద్వితీయకః ।। ౨.

ఓ సుభగే! ఈ ఆరు విధాల సృష్టులు నీకు వివరించబడ్డాయి. మొదటిది మహత్ యొక్క సృష్టి, రెండవది సూక్ష్మ తత్త్వాల సృష్టి.

వైకారికస్తృతీయస్తు సర్గశ్చైన్ద్రియకః స్మృతః । ఇత్యేష ప్రాకృతః సర్గః సంభూతో బుద్ధిపూర్వకః ।। ౨.

మూడవది వైకారిక సృష్టి, నాలుగవది ఇంద్రియాల సృష్టిగా చెప్పబడింది. ఇవే బుద్ధి ఆధారంగా ఏర్పడే ప్రకృతిసంబంధమైన సృష్టులు.

ముఖ్యసర్గశ్చతుర్థస్తు ముఖ్యా వై స్థావరాః స్మృతాః । తిర్యక్స్త్రోతశ్చ యః ప్రోక్తస్తైర్యక్స్త్రోతః స ఉచ్యతే ।। ౨.

నాలుగవది ప్రధాన సృష్టి, అందులో స్థావరాలు ముఖ్యమైనవిగా గుర్తించబడ్డాయి. తిర్యక్ ప్రవర్తనగా చెప్పబడినది కూడా వాటివల్లే ఆ పేరు పొందింది.

తథోర్ధ్వస్త్రోతసాం శ్రేష్ఠః సప్తమః స తు మానవః । అష్టమోఽనుగ్రహః సర్గః సాత్త్వికస్తామసశ్చ సః ।। ౨.

అలాగే, ఊర్ధ్వ ప్రవర్తనలో ఉత్తమమైన ఏడవది మానవ సృష్టి. ఎనిమిదవది అనుగ్రహ సృష్టి, అది సత్వగుణంతో పాటు తమోగుణం కలిగి ఉంటుంది.

పఞ్చైతే వైకృతాః సర్గాః ప్రాకృతాస్తు త్రయః స్మృతాః । ప్రాకృతో వైకృతశ్చైవ కౌమారో నవమః స్మృతః ।। ౨.

ఇవన్నీ కలిపి, ఐదు వైకృత సృష్టులు, మూడు ప్రకృతిసంబంధమైనవి. తొమ్మిదవది కౌమార సృష్టి, అది ప్రకృతిసంబంధమైనదీ, వైకృతమైనదీ కూడా.

ఇత్యేతే వై సమాఖ్యాతా నవ సర్గాః ప్రజాపతేః । ప్రాకృతా వైకృతాశ్చైవ జగతో మూలహేతవః । ఇత్యేతే కథితాః సర్గాః కిమన్యచ్ఛ్రోతుమిచ్ఛసి ।। ౨.

ఇలా, ఈ తొమ్మిది విధాల ప్రజాపతి సృష్టులు వివరించబడ్డాయి. ఇవి ప్రకృతిసంబంధమైనవి, వైకృతమైనవి, జగత్తుకు మూల కారణాలు. ఈ సృష్టులు వివరించబడ్డాయి. ఇంకా ఏది వినాలని కోరుకుంటావు?

ధరణ్యువాచ । నవధా సృష్టిరుత్పన్నా బ్రహ్మణోఽవ్యక్తజన్మనః । కథం సా వవృధే దేవ ఏతన్మే కథయాచ్యుత ।। ౨.

ధరణి ఇలా అడిగింది: అవ్యక్త జననుడైన బ్రహ్మ యొక్క సృష్టి తొమ్మిది విధాలుగా ఏర్పడింది. ఆ సృష్టి ఎలా అభివృద్ధి చెందింది, దేవా? దయచేసి అది నాకు చెప్పు, అచ్యుతా!

శ్రీవరాహ ఉవాచ । ప్రథమం బ్రహ్మణా సృష్టా రుద్రాద్యాస్తు తపోధనాః। సనకాదయస్తతః సృష్టా మరీచ్యాదయ ఏవ చ ।। ౨.

శ్రీ వరాహుడు ఇలా చెప్పాడు: మొదట బ్రహ్మ రుద్రుడు మొదలైన తపస్సుతో నిండినవారిని సృష్టించాడు. ఆ తర్వాత సనకుడు మొదలైనవారు, మరీచి మొదలైనవారు కూడా సృష్టించబడ్డారు.

మరీచిరత్రిశ్చ తథా అఙ్గిరాః పులహః క్రతుః । పులస్త్యశ్చ మహాతేజాః ప్రచేతా భృగురేవ చ । నారదో దశమశ్చైవ వసిష్ఠశ్చ మహాతపాః ।। ౨.

మరీచి, అత్రి, అంగిరసు, పులహ, క్రతు, మహాతేజస్సుతో ఉన్న పులస్త్యుడు, ప్రచేత, భృగు, పదవిగా నారదుడు, మహాతపస్సుతో ఉన్న వశిష్ఠుడు — వీరందరూ సృష్టించబడ్డారు.

సనకాదయో నివృత్త్యాఖ్యే తేన ధర్మే ప్రయోజితాః । ప్రవృత్త్యాఖ్యే మరీచ్యాద్యా ముక్త్వైకం నారదం మునిమ్ ।। ౨.

సనకుడు మొదలైనవారు నిష్క్రమణ మార్గంలో నిమగ్నమయ్యారు. మరీచి మొదలైనవారు, నారదుడు తప్ప మిగతావారు, ప్రవృత్తి మార్గంలో నిమగ్నమయ్యారు.

యోఽసౌ ప్రజాపతిస్త్వాద్యో దక్షిణాఙ్గుష్ఠసంభవః । తస్యాదౌ తత్ర వంశేన జగదేతచ్చరాచరమ్ ।। ౨.

ఆ మొదటి ప్రజాపతి, కుడి బొటనవేలి నుండి జన్మించినవాడు, మొదట తన వంశం ద్వారా ఈ చరాచర జగత్తును సృష్టించాడు.

దేవాశ్చ దానవాశ్చైవ గన్ధర్వోరగపక్షిణః । సర్వే దక్షస్య కన్యాసు జాతాః పరమధార్మికాః ।। ౨.

దేవతలు, దానవులు, గంధర్వులు, నాగులు, పక్షులు — వీరందరూ దక్షుడి కుమార్తెల నుంచి పుట్టారు. వీరందరూ అత్యంత ధార్మికులు.

యోఽసౌ రుద్రేతి విఖ్యాతః పుత్రః క్రోధసముద్భవః । భ్రుకుటీకుటిలాత్ తస్య లలాటాత్ పరమేష్ఠినః ।। ౨.

క్రోధం వల్ల పుట్టిన రుద్రుడు అని ప్రసిద్ధి చెందిన వాడు, పరమేశ్వరుడి వంకర భ్రూవద్దల నుంచి ఉద్భవించాడు.

అర్ద్ధనారీనరవపుః ప్రచణ్డోఽతిభయంకరః । విభజాత్మానమిత్యుక్తో బ్రహ్మణాఽన్తర్దధే పునః ।। ౨.

ఆయన అర్ధనారీశ్వర స్వరూపంతో, భయంకరంగా, ఉగ్రంగా ఉండగా, బ్రహ్మదేవుడు తనను విడగొట్టు అని చెప్పగా, వెంటనే అదృశ్యమయ్యాడు.

తథోక్తోఽసౌ ద్విధా స్త్రీత్వం పురుషత్వం చకార సః । బిభేద పురుషత్వం చ దశధా చైకధా చ సః । తతస్త్వేకాదశ ఖ్యాతా రుద్రా బ్రహ్మసముద్భవాః ।। ౨.

అలా చెప్పిన తరువాత, ఆయన తనను ఇద్దరుగా — ఒకవైపు స్త్రీగా, మరొకవైపు పురుషుడిగా చేసుకున్నాడు. ఆ పురుషత్వాన్ని పది భాగాలుగా, ఒక్క భాగంగా విడగొట్టాడు. అప్పుడు బ్రహ్మ నుండి పుట్టిన పదకొండు రుద్రులు ప్రసిద్ధి చెందారు.

అయముద్దేశతః ప్రోక్తో రుద్రసర్గో మయాఽనఘే । ఇదానీం యుగమాహాత్మ్యం కథయామి సమాసతః ।। ౨.

ఓ పాపరహితురాలా! రుద్రుని సృష్టిని నేను సంక్షిప్తంగా చెప్పాను. ఇప్పుడు యుగాల మహిమను కూడా సంక్షిప్తంగా వివరిస్తాను.

కృతం త్రేతా ద్వాపరశ్చ కలిశ్చేతి చతుర్యుగమ్ । ఏతస్మిన్ యే మహాసత్త్వా రాజానో భూరిదక్షిణాః । దేవాసురాశ్చ యం చక్రుర్ధర్మం కర్మ చ తచ్ఛృణు ।। ౨.

కృతయుగం, త్రేతాయుగం, ద్వాపరయుగం, కలియుగం — ఇవే నాలుగు యుగాలు. వీటిలో గొప్ప మనస్సు కలిగిన రాజులు, విరివిగా దానం చేసినవారు, దేవతలు, దానవులు ధర్మాన్ని స్థాపించి, పలు కార్యాలు చేశారు. వాటిని విను.

ఆసీత్ ప్రథమకల్పే తు మనుః స్వాయంభువః పురా । తస్య పుత్రద్వయం జజ్ఞే అతిమానుషచేష్టితమ్। ప్రియవ్రతోత్తానపాదనామానం ధర్మవత్సలమ్ ।। ౨.

మొదటి కల్పంలో స్వాయంభువుడు అనే మనువు ఉండేవాడు. అతనికి ఇద్దరు కుమారులు పుట్టారు — వారి కార్యాలు మానవులను మించిపోయేవి. వారి పేర్లు ప్రియవ్రతుడు, ఉత్తానపాదుడు; ఇద్దరూ ధర్మాన్ని ప్రేమించేవారు.

తత్ర ప్రియవ్రతో రాజా మహాయజ్వా తపోబలః । స చేష్ట్వా వివిధైర్యజ్ఞైర్విపులైర్భూరిదక్షిణైః ।। ౨.

అక్కడ ప్రియవ్రతుడు అనే రాజు, గొప్ప యజ్ఞకర్త, తపస్సుతో పరిపూర్ణుడు. అతను విభిన్నమైన, విస్తారమైన, విరివిగా దానం చేసిన యజ్ఞాలు చేశాడు.

సప్తద్వీపేషు సంస్థాప్య భరతాదీన్ సుతాన్ నిజాన్ । స్వయం విశాలాం వరదాం గత్వా తేపే మహత్ తపః ।। ౨.

సప్తద్వీపాల్లో తన కుమారులు — భరతుడు మొదలైనవారిని నియమించి, తానే విశాలమైన, వరప్రదమైన భూమికి వెళ్లి, గొప్ప తపస్సు చేశాడు.

తస్మిన్ స్థితస్య తపసి రాజ్ఞో వై చక్రవర్త్తినః । ఉపేయాన్నారదస్తత్ర దిదృక్షుర్ధర్మచారిణమ్ ।। ౨.

ఆ రాజు, చక్రవర్తి తపస్సులో ఉన్నప్పుడు, ధర్మాన్ని అనుసరించే వాడిని చూడాలని నారదుడు అక్కడికి వచ్చాడు.

స దృష్ట్వా నారదం వ్యోమ్ని జ్వలద్భాస్కరతేజసమ్ । అభ్యుత్థానేన రాజేన్ద్ర ఉత్తస్థౌ హర్షితస్తదా ।। ౨.

ఆకాశంలో భాస్కరుడిలా ప్రకాశించే నారదుణ్ని చూసి, రాజు ఆనందంతో లేచి, అతనికి ఆత్మీయంగా స్వాగతం పలికాడు.

తస్యాసనం చ పాద్యం చ సమ్యక్ తస్య నివేద్య వై । స్వాగతాదిభిరాలాపైః పరస్పరమవోచతామ్ । కథాన్తే నారదం రాజా పప్రచ్ఛ బ్రహ్మవాదినమ్ ।। ౨.

అతనికి సరిగ్గా ఆసనం, పాద్యాన్ని సమర్పించి, స్వాగతం వంటి మధురమైన మాటలతో పరస్పరం మాట్లాడుకున్నారు. సంభాషణ చివర రాజు, బ్రహ్మవేత్త అయిన నారదుణ్ని ప్రశ్నించాడు.

ప్రియవ్రత ఉవాచ । భగవన్ కిఞ్చిదాశ్చర్యమేతస్మిన్ కృతసంజ్ఞితే । యుగే దృష్టం శ్రుతం వాఽపి తన్మే కథయ నారద ।। ౨.

ప్రియవ్రతుడు ఇలా అడిగాడు: భగవన్! ఈ కృతయుగంలో మీరు ఏదైనా ఆశ్చర్యకరమైన విషయం చూశారా, లేదా వినారా? అది నాకు చెప్పండి నారదా.

నారద ఉవాచ । ఆశ్చర్యమేకం దృష్టం మే తచ్ఛృణుష్వ ప్రియవ్రత । హ్యస్తనేఽహని రాజేన్ద్ర శ్వేతాఖ్యం గతవానహమ్ । ద్వీపం తత్ర సరో దృష్టం ఫుల్లపఙ్కజమాలినమ్ ।। ౨.

నారదుడు ఇలా అన్నాడు: ప్రియవ్రతా! నేను ఒక ఆశ్చర్యాన్ని చూశాను, విను. నిన్న నేను శ్వేత ద్వీపానికి వెళ్లి, అక్కడ పుష్పించిన కమలాలతో అలంకరించబడిన ఒక సరస్సు చూశాను.

సరసస్తస్య తీరే తు కుమారీం పృథులోచనామ్ । దృష్ట్వాఽహం విస్మయాపన్నస్తాం కన్యామాయతేక్షణామ్ ।। ౨.

ఆ సరస్సు తీరంలో, విశాలమైన కళ్లున్న ఒక యువతిని చూసి, ఆమె దీర్ఘనయనముతో ఉండటాన్ని చూసి నేను ఆశ్చర్యపోయాను.

పృష్టవానస్మి రాజేన్ద్ర తదా మధురభాషిణీమ్ । కాఽసి భద్రే కథం వాఽసి కిం వా కార్యమిహ త్వయా । కర్త్తవ్యం చారుసర్వాఙ్గి తన్మమాచక్ష్వ శోభనే ।। ౨.

ఆమె మధురంగా మాట్లాడుతుండగా, నేను ఇలా అడిగాను: సోదరి! నువ్వెవరు? ఇక్కడ ఎలా ఉన్నావు? నీకు ఇక్కడ ఏ పని ఉంది? అందమైనవాడా, నువ్వు చేయదలచినది నాకు చెప్పు.

ఏవముక్తా మయా సా హి మాం దృష్ట్వాఽనిమిషేక్షణా । స్మృత్వా తూష్ణీం స్థితా యావత్ తావన్మే జ్ఞానముత్తమమ్ ।। ౨.

నేను ఇలా అడిగినప్పుడు, ఆమె నన్ను నిశ్చలమైన కళ్లతో చూసి, ఏదో జ్ఞాపకం చేసుకుంటూ మౌనంగా ఉండిపోయింది. అంతలోనే నాకు పరమ జ్ఞానం కలిగింది.

విస్మృతం సర్వవేదాశ్చ సర్వశాస్త్రాణి చైవ హ । యోగశాస్త్రాణి శిక్షాశ్చ వేదానాం స్మృతయస్తథా ।। ౨.

అప్పుడే నాకు వేదాలు, అన్ని శాస్త్రాలు, యోగశాస్త్రాలు, వేదస్మృతులు అన్నీ మరిచిపోయాయి.