ద్వన్ద్వాని నావిదచ్చాపి ఆత్మభూతాన్తరం వినా
అతడు ద్వంద్వాలనూ, తనకు వేరుగా ఇంకొక జీవిని కూడా చూడలేదు.
తత్తేజసా వృతం సర్వం తదా దృష్ట్వా వసున్ధరే 146.
ఆ సమయంలో ఆ తేజస్సు మొత్తం భూమిని కప్పేసినదని చూసాడు.
సన్నిరుద్ధేన్ద్రియగ్రామా నాచక్షత బహిఃస్థితమ్
ఇంద్రియాలన్నీ నియంత్రించబడినవిగా ఉండగా, అతడు బయట ఉన్నదేదీ చూడలేదు.
స్థితోఽహం వసుధే దేవి అక్ష్ణోః ప్రత్యక్షతాం గతః
ఓ భూమిదేవీ, నేను అక్కడే నిలబడి, అతని కన్నుల ముందే ప్రత్యక్షంగా కనిపించాను.
హృషీకేశ ఇతి ఖ్యాతో నామ్నా తత్రైవ సంస్థితః
అక్కడే నేను హృషీకేశుడు అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందాను.
బహిః స్థితం చ మాం దృష్ట్వా ప్రణనామ కృతాఞ్జలిః
బయట నేను నిలబడి ఉన్నదాన్ని చూసి, అతడు చేతులు జోడించి నమస్కరించాడు.
రోమాంచితతనుశ్చాసీత్కదమ్బముకులాకృతిః
ఆమెకు ఆనందంతో ఒంట్లో రోమాలు నిక్కబొడుచుకున్నాయి, కదంబపువ్వు మొగ్గలవంటి ఆకారంగా మారింది.
అయి బాలే విశాలాక్షి తుష్టోఽహం తపసస్తవ
ఓ విశాలనేత్రాల బాలికా, నీ తపస్సు వల్ల నేను సంతోషించాను.
అదేయమపి తే దద్మి యదన్యేషాం సుదుర్ల్లభమ్
ఇతరులకు దుర్లభమైనది అయినా, నీకోసం నేను ఇవ్వగలను.
స్తుత్వా తం దేవదేవేశం ప్రబద్ధకరసంపుటా
ఆ దేవతల అధిపతిని స్తుతిస్తూ, చేతులు జోడించి ఆమె ప్రార్థించింది.
దుర్లభం తే వరం దద్మి తపసాహం ప్రతోషితః 146.
నీ తపస్సు నన్ను సంతృప్తిపరిచింది, అందుకే దుర్లభమైన వరాన్ని నీకు ఇస్తున్నాను.
యది ప్రసన్నో దేవేశ తదా మాం కురు పావనీమ్
ఓ దేవతల అధిపతీ, మీరు సంతోషిస్తే, నన్ను పవిత్రురాలిని చేయండి.
తామహం దేవి సుభగే ప్రావోచం పునరేవ హి
ఓ మంగళకరమైన దేవీ, నేను ఆమెతో మళ్లీ ఇలా చెప్పాను.
తవ నామ్నాం చ విఖ్యాతమేతత్క్షేత్రం భవిష్యతి
నీ పేరుతో ఈ స్థలం ప్రసిద్ధి చెందుతుంది.
విలోక్య మాం భవేత్పూతో మమ వాక్యాన్న సంశయః
నన్ను దర్శించడంవల్ల పవిత్రత లభిస్తుంది — నా మాటల్లో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
యాస్యన్తి విలయం క్షిప్రమేవమేతన్న సంశయః
వారు త్వరగా నాశనమవుతారు — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
సాపి కాలేన సఞ్జాతా తీర్థభూతా తథాఽభవత్
కాలక్రమంలో ఆమె తీర్థంగా మారింది.
రురుక్షేత్రస్య ప్రభవమేతద్గుహ్యం పరం మమ
ఇది రురు క్షేత్రం ఉద్భవానికి నా పరమ గూఢమైన రహస్యం.
ఇతి శ్రీవరాహపురాణే భగవచ్ఛాస్త్రే రురుక్షేత్రఋషీకేశయోర్మాహాత్మ్యం నామ షట్చత్వారింశదధికశతతమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీవరాహపురాణంలో భగవద్గీతగా చెప్పబడిన రురుక్షేత్రం, ఋషికేశ్ మహిమ గురించి చెప్పిన నూరయ్యారవ అధ్యాయం ముగిసింది.
అథ గోనిష్క్రమణమాహాత్మ్యమ్ అత్యాశ్చర్యం శ్రుతం హ్యేతద్రురుక్షేత్రసముద్భవమ్
ఇప్పుడు ఆవు వెళ్లిపోవడమునకు సంబంధించిన మహిమను చెబుతాను. ఇది రురుక్షేత్రంలో జరిగిన అద్భుతమైన సంఘటనగా వినబడింది.
అన్యచ్చ యత్పరం గుహ్యం క్షేత్రం పరమపావనమ్
ఇంకా ఒక గొప్ప రహస్యమైన, అత్యంత పవిత్రమైన క్షేత్రం ఉంది.
శ్రీవరాహ ఉవాచ గుహ్యమస్త్యపరం చైవ హిమశృఙ్గ శిలోచ్చయే
శ్రీవరాహుడు ఇలా అన్నాడు: హిమపర్వత శిఖరాలపై ఇంకొక రహస్యమైన స్థలం ఉంది.
గోనిష్క్రమణకం నామ గావో యత్ర ప్రతారితాః
ఆ స్థలాన్ని 'గోనిష్క్రమణం' అంటారు, అక్కడ ఆవులు వెళ్లిపోయాయి.
సప్తతిర్యత్ర కల్పాని ఔర్వో యత్ర ప్రజాపతిః
అక్కడ ఏడుపదికాల్పాల పాటు ఔర్వుడు, ప్రజాపతి, నివసించాడు.
తస్యైవం వర్త్తమానస్య యాతి కాలే మహత్తరే
అతడు అలా ఉండగా, చాలా కాలం గడిచిన తరువాత,
న వరం ప్రార్థయత్యేష లాభాలాభసమన్వితః
అతడు లాభనష్టాల పట్ల సమానంగా ఉండి, ఎలాంటి వరం కోరుకోలేదు.
అథ దీర్ఘస్య కాలస్య కశ్చిద్బ్రహ్మయతిస్తదా
అప్పుడొక పెద్ద కాలం తరువాత, ఒక బ్రహ్మయతి అక్కడికి వచ్చాడు.
ఈశ్వరోఽపి మహాభాగే తత్పార్శ్వం సముపాగతః
పరమోన్నతుడైన ప్రభువు కూడా ఆ స్థలానికి చేరాడు.
తత్ర త్వౌర్వో మహాభాగే తప్యతే సమదర్శనః 147.
అక్కడ ఔర్వుడు, మహానుభావుడా, సమభావంతో తపస్సు చేసుకుంటూ ఉన్నాడు.
తన్నిర్గతం తతో జ్ఞాత్వా ఔర్వం సర్వే తపస్వినః
ఔర్వుడు అక్కడి నుంచి వెళ్లిపోయాడని తెలిసిన తరువాత, అందరు తపస్వులు