మాదృశాన్కిం మృగయసే బాహుపాశేన వా మృగాన్
"నన్నలాంటి వారిని ఎందుకు వెతుకుతున్నావు? నీ చేతుల వలతో మృగాలను వేటాడుతున్నావా?"
సర్వథాఽస్మాంస్తవాధీనాన్ యద్యద్వా కారయిష్యతి
"ఏ విధంగా అయినా మేమంతా నీ ఆధీనంలోనే ఉన్నాం; నీవు కోరినది జరిగించు."
అథ తాం హసమానాం చ గృహీత్వా దక్షిణే కరే 146.
అప్పుడు ఆమె నవ్వుతూ ఉండగా, అతను ఆమెను కుడి చేతితో పట్టుకున్నాడు.
' రమమాణస్తయా సార్ద్ధం భుఞ్జన్భోగాన్ మనోరమాన్
ఆమెతో కలిసి ఆనందకరమైన సుఖాలను అనుభవించాడు.
బహూనహర్గణానేవం రమమాణో యదృచ్ఛయా
అలా అనేక రోజులు ఆమెతో కలిసి యథేచ్ఛగా సుఖించసాగాడు.
నిర్వేదం ప్రాప్తవాన్సద్యస్తదోవాచ భృశాతురః
ఒక రోజు అకస్మాత్తుగా విసుగొచ్చి, తీవ్రమైన బాధతో ఇలా అన్నాడు.
జానన్నపి తపోభ్రంశం ప్రాప్తో దైవబలాత్కృతః
తెలిసినా, విధి బలంతో తపస్సు నుంచి తప్పిపోయాడు.
ఇతి ప్రవాదో మూర్ఖాణాం విచారాన్మహదన్తరమ్
ఇలాంటి మాటలు మూర్ఖులవే; ఆలోచిస్తే పెద్ద తేడా తెలుస్తుంది.
పుమాంస్త్రీదర్శనాదేవ ద్రవతే యద్విమోహితః
పురుషుడు ఒక స్త్రీని చూసిన క్షణంలోనే మాయలో పడి, మనసు కరిగిపోతాడు.
ఇత్యుక్త్వాఽసౌ నివృత్తాత్మా విససర్జ సురాఙ్గనామ్
ఇలా చెప్పి, తన మనస్సును ఉపసంహరించుకుని ఆ దేవకన్యను పంపించాడు.
ఉపసర్గో మహానత్ర తపసో భ్రంశకారకః
ఇక్కడ తపస్సుకు పెద్ద ఆటంకం కలిగి, అది తపస్సు నశించడానికి కారణమైంది.
తపస్తీవ్రం సమాస్థాయ శోషయిష్యే కలేవరమ్
"ఇప్పటి నుంచి గాఢమైన తపస్సు చేయాలి; ఈ శరీరాన్ని ఎండబెట్టేస్తాను."
గణ్డకీసంగమే స్నాత్వా సన్తర్ప్య పితృదేవతాః 146.
గండకీ నదిలో సంగమంలో స్నానం చేసి, పితృదేవతలను తృప్తిపరిచాడు.
పశ్యన్భృగ్వాశ్రమం రమ్యముత్తరం గతవాన్ శనైః
అతడు భృగువు ఆశ్రమాన్ని చూడుతూ, ఉత్తర దిశగా నెమ్మదిగా ముందుకు వెళ్లాడు.
దృష్ట్వా తీరేషు విశ్రాంతస్తపోభూమిమచింతయత్
ఆ ఆశ్రమాన్ని చూసి, నది తీరంలో విశ్రాంతి తీసుకుని, తపస్సు జరిగే స్థలాన్ని ఆలోచించాడు.
అతప్యత తపో ఘోరం శివదర్శనలాలసః
శివుని దర్శనం కోసం తపస్సు చేసుకుంటూ, భయంకరమైన తపస్సు ఆచరించాడు.
లింగరూపధరః సాక్షాదుపర్యపి తథా హ్యధః
శివుడు లింగరూపంలో అక్కడ ప్రత్యక్షమయ్యాడు — పైపక్కన, అలాగే క్రింద కూడా.
ఉవాచ చ ప్రసన్నాత్మా మునే పశ్య చ మాం శివమ్
ప్రసన్నమైన హృదయంతో శివుడు ఇలా అన్నాడు: 'మునీంద్రా, నన్ను — శివునిని — చూడు.'
పూర్వమన్తరభావేన దృష్టవానసి యన్మమ
'మునుపు నీవు నా అంతర్ముఖ రూపాన్ని చూసావు.'
ఆవామేకేన భావేన పశ్యంస్త్వం సిద్ధిమాప్స్యసి
'ఇప్పుడు మేమిద్దరినీ ఒకటిగా చూస్తే, నీవు సిద్ధిని పొందుతావు.'
సమంగమితి విఖ్యాతమేతత్స్థానం భవిష్యతి
'ఈ స్థలం ఇకపై సమంగమం అని ప్రసిద్ధి చెందుతుంది.'
తస్య యోగఫలం సమ్యగ్భవిష్యతి న సంశయః
'ఇక్కడ తపస్సు చేసినవాడికి యోగఫలం సంపూర్ణంగా లభిస్తుంది — దీనిలో ఎలాంటి సందేహం లేదు.'
దేవదత్తోఽపి స మునిః సమ్ప్రాప్య జ్ఞానముత్తమమ్ 146.
ఆ ముని దేవదత్తుడు కూడా అత్యుత్తమ జ్ఞానం పొందాడు.
ప్రమ్లోచాపి మునేర్గర్భం సమ్ప్రాప్యాశ్రమమన్తికాత్
ప్రమ్లోచా ఆ మునికి గర్భాన్ని ధరించి, ఆశ్రమం దగ్గరనుంచి వెళ్లిపోయింది.
పునర్జాతమివాత్మానం మన్యమానా శుచిస్మితా
శుచిస్మితా, తాను మళ్లీ పుట్టినట్టుగా భావించి, పవిత్రమైన చిరునవ్వుతో నవ్వింది.
తతః సునిశ్చయం కృత్వా తపసే ధృతమానసా
అప్పుడతను దృఢనిశ్చయంతో తపస్సు చేయాలని మనసు పెట్టింది.
మాసే సా ప్రథమే బాలా ఫలాహారపరాయణా
మొదటి నెలలో ఆ బాలిక కేవలం పండ్లు మాత్రమే తింటూ జీవించింది.
తృతీయే పంచమ దినే చతుర్థే సప్తమాంతరే
మూడవ నెలలో ఐదవ రోజున, నాల్గవ నెలలో ఏడవ దిన మధ్యలో—
మాసేన సప్తమే చైవ శీర్ణపర్ణాశనాష్టమే
ఏడవ నెలలో, ఎనిమిదవ నెలలో కేవలం నేలపై పడిన ఆకులు మాత్రమే తింది.
సైవం వర్షశతం స్థిత్వా హరావేకాగ్రమానసా
ఇలా వంద సంవత్సరాలు హరుడిపై మనసు నిలిపి తపస్సు చేసింది.