విచకర్ష ధనుః పౌష్పం సాయకాన్ సమయూయుజత్
ఆమె పుష్పమయమైన విల్లు ఎత్తి, బాణాలను సిద్ధం చేసింది.
శ్రుత్వా తన్మధురం గీతం పఞ్చమాలాపసున్దరమ్
ఆ ఐదు రకాల స్వరాలతో మధురంగా వినిపించే పాటను విని,
చకర్ష చ ధనుః కామః పునఃపునరతన్ద్రితః 146.
కామదేవుడు అలసట లేకుండా, మళ్లీ మళ్లీ తన విల్లు ఎక్కించాడు.
విచచారాశ్రమపదం పశ్యన్సన్తుష్టమానసః
ఆయన ఆశ్రమంలో తిరుగుతూ, చుట్టూ చూస్తూ హృదయం సంతృప్తిగా అనుభవించాడు.
దృష్ట్వైవ తాం తు చార్వంగీం విద్ధః కామేన పత్రిణా
ఆమె అందమైన అవయవాలను చూసిన వెంటనే, అతను కామబాణంతో గాయపడ్డాడు.
సాపి దృష్ట్వా దేవదత్తం సజ్జన్తీ హరిణేక్షణా
హరిణ కన్నుల ఆమె కూడా దేవదత్తుడిని చూసి, అతనిపై మక్కువ పెంచుకుంది.
కరేణ కన్దుకం ఘ్నన్తీ చఞ్చలాక్షీ సుపేశలా
ఆమె చేతితో కందుకాన్ని కొడుతూ, చంచలమైన కన్నులతో ఎంతో ఆకర్షణీయంగా కనిపించింది.
మనో హరన్తీ తస్యర్షేః లలితైర్విభ్రమోద్భవైః
ఆమె లయబద్ధమైన, చిలిపి కదలికలతో ఆ ఋషికి మనసు దోచుకుంది.
వాసః సూక్ష్మంగలన్నీవి కాంచీదామగుణాన్వితమ్
ఆమె మెత్తని వస్త్రాన్ని నీవిగా ధరించి, బంగారు కంచుకట్టుతో అలంకరించుకుంది.
సమ్మోహితః స తు మునిర్గత్వాన్తికమథాబ్రవీత్
ఆ ముని ఆమెకు మోహితుడై, దగ్గరికి వెళ్లి మాటలాడాడు.
మాదృశాన్కిం మృగయసే బాహుపాశేన వా మృగాన్
"నన్నలాంటి వారిని ఎందుకు వెతుకుతున్నావు? నీ చేతుల వలతో మృగాలను వేటాడుతున్నావా?"
సర్వథాఽస్మాంస్తవాధీనాన్ యద్యద్వా కారయిష్యతి
"ఏ విధంగా అయినా మేమంతా నీ ఆధీనంలోనే ఉన్నాం; నీవు కోరినది జరిగించు."
అథ తాం హసమానాం చ గృహీత్వా దక్షిణే కరే 146.
అప్పుడు ఆమె నవ్వుతూ ఉండగా, అతను ఆమెను కుడి చేతితో పట్టుకున్నాడు.
' రమమాణస్తయా సార్ద్ధం భుఞ్జన్భోగాన్ మనోరమాన్
ఆమెతో కలిసి ఆనందకరమైన సుఖాలను అనుభవించాడు.
బహూనహర్గణానేవం రమమాణో యదృచ్ఛయా
అలా అనేక రోజులు ఆమెతో కలిసి యథేచ్ఛగా సుఖించసాగాడు.
నిర్వేదం ప్రాప్తవాన్సద్యస్తదోవాచ భృశాతురః
ఒక రోజు అకస్మాత్తుగా విసుగొచ్చి, తీవ్రమైన బాధతో ఇలా అన్నాడు.
జానన్నపి తపోభ్రంశం ప్రాప్తో దైవబలాత్కృతః
తెలిసినా, విధి బలంతో తపస్సు నుంచి తప్పిపోయాడు.
ఇతి ప్రవాదో మూర్ఖాణాం విచారాన్మహదన్తరమ్
ఇలాంటి మాటలు మూర్ఖులవే; ఆలోచిస్తే పెద్ద తేడా తెలుస్తుంది.
పుమాంస్త్రీదర్శనాదేవ ద్రవతే యద్విమోహితః
పురుషుడు ఒక స్త్రీని చూసిన క్షణంలోనే మాయలో పడి, మనసు కరిగిపోతాడు.
ఇత్యుక్త్వాఽసౌ నివృత్తాత్మా విససర్జ సురాఙ్గనామ్
ఇలా చెప్పి, తన మనస్సును ఉపసంహరించుకుని ఆ దేవకన్యను పంపించాడు.
ఉపసర్గో మహానత్ర తపసో భ్రంశకారకః
ఇక్కడ తపస్సుకు పెద్ద ఆటంకం కలిగి, అది తపస్సు నశించడానికి కారణమైంది.
తపస్తీవ్రం సమాస్థాయ శోషయిష్యే కలేవరమ్
"ఇప్పటి నుంచి గాఢమైన తపస్సు చేయాలి; ఈ శరీరాన్ని ఎండబెట్టేస్తాను."
గణ్డకీసంగమే స్నాత్వా సన్తర్ప్య పితృదేవతాః 146.
గండకీ నదిలో సంగమంలో స్నానం చేసి, పితృదేవతలను తృప్తిపరిచాడు.
పశ్యన్భృగ్వాశ్రమం రమ్యముత్తరం గతవాన్ శనైః
అతడు భృగువు ఆశ్రమాన్ని చూడుతూ, ఉత్తర దిశగా నెమ్మదిగా ముందుకు వెళ్లాడు.
దృష్ట్వా తీరేషు విశ్రాంతస్తపోభూమిమచింతయత్
ఆ ఆశ్రమాన్ని చూసి, నది తీరంలో విశ్రాంతి తీసుకుని, తపస్సు జరిగే స్థలాన్ని ఆలోచించాడు.
అతప్యత తపో ఘోరం శివదర్శనలాలసః
శివుని దర్శనం కోసం తపస్సు చేసుకుంటూ, భయంకరమైన తపస్సు ఆచరించాడు.
లింగరూపధరః సాక్షాదుపర్యపి తథా హ్యధః
శివుడు లింగరూపంలో అక్కడ ప్రత్యక్షమయ్యాడు — పైపక్కన, అలాగే క్రింద కూడా.
ఉవాచ చ ప్రసన్నాత్మా మునే పశ్య చ మాం శివమ్
ప్రసన్నమైన హృదయంతో శివుడు ఇలా అన్నాడు: 'మునీంద్రా, నన్ను — శివునిని — చూడు.'
పూర్వమన్తరభావేన దృష్టవానసి యన్మమ
'మునుపు నీవు నా అంతర్ముఖ రూపాన్ని చూసావు.'
ఆవామేకేన భావేన పశ్యంస్త్వం సిద్ధిమాప్స్యసి
'ఇప్పుడు మేమిద్దరినీ ఒకటిగా చూస్తే, నీవు సిద్ధిని పొందుతావు.'