వరాహపురాణమ్

కదాచిచ్ఛివరాత్ర్యాం తు భక్తైః పూజామహోత్సవే

ఎప్పుడైనా శివరాత్రి సమయంలో, భక్తులు నిర్వహించే మహాపూజోత్సవంలో,

తత్ర కాకాః సముత్పేతురన్నే తస్మిన్బుభుక్షితాః

అక్కడ ఆకలితో ఉన్న కాకులు ఆ నైవేద్యాన్ని చూసి ఎగిరివచ్చాయి.

తావుభౌ యుధ్యమానౌ తు కుణ్డే తస్మిన్నిపేతతుః

వారు ఇద్దరూ పోరాడుతూ ఆ కుండలో పడిపోయారు.

తత్ర హంసౌ తతో భూత్వా నిర్గతౌ చన్ద్రవర్చసౌ

అక్కడ వారు ఇద్దరూ చంద్రప్రభలతో మెరిసే హంసలుగా మారి బయటకు వచ్చారు.

హంసతీర్థమితి ప్రోచుస్తతఃప్రభృతి సత్తమే

ఆ సమయంనుంచి, ఓ ఉత్తముడా, ఆ స్థలాన్ని 'హంసతీర్థం' అని పిలుస్తున్నారు.

పూర్వం యక్షకృతం తత్తు యక్షతీర్థమితి స్మృతమ్

మునుపు అది యక్షుడు నిర్మించినది, అందుకే 'యక్షతీర్థం' అని పిలిచేవారు.

తత్రాఽథ ముంచతే ప్రాణాఞ్ఛివభక్తిపరాయణః ౧౪౪.

అక్కడ శివభక్తి పరాయణుడైన ఒకడు తన ప్రాణాలను విడిచాడు.

ఏవం ప్రభావం తత్తీర్థం మహాయోగిప్రభావతః

అది మహాయోగి ప్రభావంతో ఆ తీర్థానికి ఉన్న మహిమ.

ఏతత్తే సర్వమాఖ్యాతం క్షేత్రం గుహ్యం వసున్ధరే

ఈ రహస్యమైన క్షేత్రం గురించి నేను నీకు అన్నీ చెప్పాను, ఓ vasundhara.

గుహ్యానాం పరమం గుహ్యం కిమన్యచ్ఛ్రోతుమిచ్ఛసి

రహస్యాలలో ఇదే పరమ రహస్యం; ఇంకేమైనా వినాలనుకుంటున్నావా?

అథ సాలగ్రామక్షేత్రమాహాత్మ్యమ్ భగవన్దేవదేవేశ సాలంకాయనకో మునిః

ఇప్పుడు సాలగ్రామ క్షేత్ర మహిమను చెబుతాను: దేవదేవుడా, సాలంకాయన ముని—

శ్రీవరాహ ఉవాచ తప్యమానో యథాన్యాయం పశ్యన్వై సాలముత్తమమ్

శ్రీవరాహుడు ఇలా అన్నాడు: నియమానుసారం తపస్సు చేస్తూ, అతడు అద్భుతమైన సాల వృక్షాన్ని చూశాడు.

అభిన్నమతులచ్ఛాయం విశాలం పుష్పితం తథా

అది విరిగిపోని, అపూర్వమైన అందంతో, విశాలంగా, పుష్పాలతో నిండిన వృక్షం.

ఋషిర్జ్ఞానపరిశ్రాన్తః సాలంకాయనకోఽద్భుతమ్

జ్ఞాన సాధనలో అలసిపోయిన సాలంకాయన ముని ఆ అద్భుత వృక్షాన్ని చూశాడు.

తతో దృష్ట్వా మహాసాలం పరిశ్రాన్తో మహామునిః

ఆ గొప్ప సాల వృక్షాన్ని చూసి, ఆ మహాముని అలసిపోయి కూర్చున్నాడు.

సాలస్య తస్య పూర్వేణ స్థితః పశ్చాన్ముఖో మునిః

ఆ సాల వృక్షానికి తూర్పున, పశ్చిమం వైపు తిరిగి ముని నిల్చున్నాడు.

తతః పూర్వేణ పార్శ్వేన తస్య సాలస్య సున్దరి

అప్పుడు, ఓ సుందరి, ఆ సాల వృక్షానికి తూర్పు వైపున—

దృష్ట్వా మాం తత్ర స మునిస్త పస్వీ సంశితవ్రతః

అక్కడ నన్ను చూసి, ఆ ముని, దృఢనిశ్చయంతో ఉన్నవాడు, నన్ను దృష్టితో చూశాడు.

మత్తేజసా తాడితాక్షః శనైరున్మీల్య లోచనే

నా తేజస్సుతో అతని కళ్ళు తాకి, మెల్లగా అతడు తన కళ్ళను తెరిచాడు.

వృక్షస్య దక్షిణే పార్శ్వే గతస్తావదహం ధరే ౧౪౫.

ఆ వృక్షం యొక్క దక్షిణ వైపు నేను వెళ్లాను, ఓ ధరిత్రి.

స్థిత్వా మత్ప్రముఖే చైవ స్తువన్నేవం మమ ప్రియమ్

ఆయన నన్ను ఎదురుగా నిలబడి, నాకు ఎంతో ఇష్టమైన విధంగా స్తుతించారు.

స్తోత్రైః సమ్పూజ్యమానో హి గతోఽహం పశ్చిమాం దిశమ్

స్తోత్రాలతో పూజించబడుతూ, నేను పశ్చిమ దిక్కుకు వెళ్లాను.

యజుర్వేదోక్తమన్త్రేణ సంస్తుతః పశ్చిమాం గతః

యజుర్వేదంలో చెప్పిన మంత్రాలతో స్తుతించబడి, నేను పశ్చిమ వైపు వెళ్లాను.

తత్రాపి సామవేదోక్తైర్మన్త్రైస్తుష్టావ మాం మునిః

అక్కడ కూడా ఆ ముని సామవేద మంత్రాలతో నన్ను స్తుతించాడు.

ప్రాప్తశ్చ పరమాం ప్రీతిం తమవోచమృషిం తదా

అత్యంత ఆనందాన్ని పొందిన నేను, ఆ సమయంలో ఆ ఋషిని ఉద్దేశించి మాటలాడాను.

తపసానేన సన్తుష్టః స్తుత్యా చైవానయా తవ

నీ తపస్సు వల్ల, నీ స్తుతి వల్ల నేను సంతృప్తి పొందాను.

ఏవముక్తః స తు మయా సాలంకాయనకో మునిః

ఇలా నేను చెప్పిన తరువాత, ఆ సాలంకాయన ముని

తతో మాం భాషతే దేవి స ఋషిః సంశితవ్రతః

తర్వాత, ఓ దేవి, ఆ నిశ్చయవ్రతుడు అయిన ఋషి నాతో మాట్లాడాడు.

పర్యటామి మహీం సర్వాం సశైలవనకాననామ్

నేను ఈ భూమిని, పర్వతాలు, అడవులు, వనాలతో కూడినదాన్ని చుట్టూ తిరుగుతున్నాను.