వరాహపురాణమ్

వనే విహరతోర్భూమే శాపమోహితయోః సతోః

శాప ప్రభావంతో మాయలో పడిన ఆ ఇద్దరూ అడవిలో కలిసి తిరుగుతూ ఉండేవారు.

త్రివేణీమభితో యాతోఽవగాహనపరాయణః

తీవ్రంగా స్నానం చేయాలనే ఉద్దేశంతో త్రివేణీ దగ్గరకు వెళ్లాడు.

స్వయం చ పాయయంస్తాశ్చ చిక్రీడ ప్రీతమానసః

తానే వాటికి నీళ్లు త్రాగించుతూ, ఆనందంగా వాటితో ఆడుకున్నాడు.

గ్రాహః సమ్ప్రేరితః పూర్వం వైరయోగమనుస్మరన్

మునుపటి వైరం గుర్తు చేసుకుంటూ, ఆ మొసలి ముందే ప్రేరేపించబడింది.

గ్రాహం వివ్యాధ సోఽప్యేనమాకర్షయత తజ్జలే

ఆ మొసలి ఏనుగుపై దాడి చేసి, నీళ్లలోకి లాగింది.

ఆకర్షణైశ్చ బహుభిర్ద్దన్తభేదైః పరస్పరమ్

తీవ్రంగా లాగులాటలు, దంతాలు విరిగేలా పరస్పరం పోరాడారు.

తత్త్వాని పీడితాన్యాసన్ననేకాని క్షయం యయుః ౧౪౪.

వారిద్వారా బాధపడిన అనేక జీవులు అక్కడ నశించిపోయాయి.

తేన విజ్ఞాపితో దేవో భగవాన్భక్తవత్సలః

అప్పుడు అతను భక్తులకు దయగల దేవుని ప్రార్థించాడు.

క్షిప్తం పునః పునస్తత్తు శిలాః సఙ్ఘట్టయద్ధరే

పునఃపునః రాళ్లు విసిరి, హరిదేవుని సమక్షంలో వాటిని ఒకదానితో ఒకటి ఢీకొనించాడు.

బాహుల్యేన బభూవుర్హి తస్మిన్క్షేత్రే పరే మమ

దాని వల్ల, ఆ ప్రదేశంలో మరికొంతమంది కూడా కలిగారు, ప్రియమైనవాడా.

న సన్దేహస్త్వయా కార్యస్త్రివేణీం ప్రతి సున్దరి

త్రివేణీ గురించి నీకు ఎలాంటి సందేహం ఉండకూడదు, అందాలవతీ.

యదా చ భరతో రాజా పులస్త్యస్యాశ్రమాన్తికే

భరతుడు పులస్త్య మహర్షి ఆశ్రమం దగ్గర ఉన్నప్పుడు,

తతఃప్రభృతి తస్యాసీద్భరతేనారతిః స్ఫుటమ్

ఆ సమయం నుంచి, భరతుని వల్ల అతనికి దాని మీద స్పష్టమైన విరక్తి కలిగింది.

తైనైవ పూజితో యస్మాజ్జలేశ్వర ఇతి స్మృతః

అలా పూజించబడినందువల్ల ఆయనను జలేశ్వరుడు అని గుర్తించేవారు.

శాలగ్రామే పరే క్షేత్రే యదాహం సుభగే స్థితః

సుభగే! నేను శాలగ్రామంలో లేదా మరే పవిత్ర క్షేత్రంలో ఉన్నప్పుడు,

ప్రథమం పతితం యత్ర తత్ర తీర్థం తతోఽభవత్

మొదట పడిన చోటే పవిత్రతీర్థంగా మారింది.

తత్ర స్నానేన తేజస్వీ సూర్యలోకే మహీయతే ౧౪౪.

అక్కడ స్నానం చేసినవాడు తేజోవంతుడై సూర్యలోకంలో గౌరవించబడతాడు.

భక్తసంరక్షణార్థాయ మయాజ్ఞప్తం సుదర్శనమ్

భక్తులను కాపాడేందుకు నేను సుదర్శనుడికి ఆజ్ఞాపించాను.

ఏవం తద్వై భ్రమాక్షిప్తం సర్వం చకమయం త్వభూత్

అలా ఆ సమస్తం అయోమయంతో చెలరేగిపోయి పూర్తిగా కప్పబడిపోయింది.

గోధనాన్యగ్రతః కృత్వా హరిక్షేత్రం జగామ హ

ఆవుల మందను ముందుగా ఉంచి, అతడు హరిక్షేత్రానికి వెళ్లాడు.

యదా నన్దీ శూలపాణిర్గోధనేన పురస్కృతః

శూలాన్ని పట్టుకున్న నంది, ఆవుల మందతో ముందుగా వెళ్లినప్పుడు,

దేవానామటనాచ్చైవ దేవాట ఇతి సంజ్ఞితమ్

దేవతలు అక్కడ సంచరించినందువల్ల, దానిని దేవాట అని పిలిచేవారు.

స శూలపాణిర్దేవేశో భక్తాభయవిధాయకః

ఆ శూలపాణి దేవతాధిపతి భక్తులకు భయాన్ని తొలగిస్తాడు.

తస్మిన్స్థానే మహాదేవః సాలఙ్కాయనకస్య హి

ఆ స్థలంలో మహాదేవుడు సాలంకాయన వంశానికి చెందినవాడు.

స్వయం చైవ మహాయోగీ యోగసిద్ధివిధాయకః

అయితే ఆయనే మహాయోగి, యోగసిద్ధిని ప్రసాదించేవాడు.

త్రిజటాభ్యోఽభవన్ధారా స్తిస్రో వై పరమాద్భుతాః

త్రిజటల నుండి మూడు అద్భుతమైన ప్రవాహాలు ఉద్భవించాయి.

ఏతత్త్రైధారికం తీర్థం త్రిజటాభ్యః సముత్థితమ్ ౧౪౪.

ఈ త్రిధారిక తీర్థం త్రిజటల నుండి పుట్టింది.

శాలగ్రామాభిధే క్షేత్రే హరిశీలనతత్పరః

శాలగ్రామం అనే క్షేత్రంలో హరిని భక్తితో సేవించేవాడు,

తీర్థే త్రిధారే యః స్రాత్వా సన్తర్ప్య పితృదేవతాః

త్రిధార తీర్థంలో స్నానం చేసి పితృదేవతలను తృప్తిపరిచినవాడు,