భవిష్యతి న సన్దేహో యస్యా గర్భే భవిష్యతి
దాని గర్భంలో ఏమి జరుగుతుందో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
అహం బ్రహ్మా చ దేవాశ్చ ఋషిభిః సహ కేశవ
కేశవా, నేను, బ్రహ్మా, దేవతలు, ఋషులతో కలిసి,
వసిష్యామః సదైవాత్ర గణ్డక్యాం జగతాం పతే
ప్రభూ, మేమంతా ఎప్పుడూ ఇక్కడ గండకీ నదిలో ఉంటాము.
సర్వపాపవినిర్ముక్తో ముక్తిభాగీ న సంశయః
ఇక్కడ అన్ని పాపాల నుంచి విముక్తి లభించి, ముక్తి సాధించవచ్చు. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
యత్ర స్నానేన లభ్యేత గంగాస్నానఫలం నరైః
ఇక్కడ స్నానం చేస్తే, మనుషులకు గంగా స్నానం చేసిన ఫలం లభిస్తుంది.
యస్యాస్తత్సమతాం కాన్యా లభేద్గంగాం వినా నదీమ్
గంగా తప్ప ఇంకే నది కూడా దానికి సమానంగా ఫలం ఇవ్వలేను.
అపరా దేవికా నామ్నా గణ్డక్యా సహ సంగతా
దేవికా అనే మరో నది గండకీతో కలిసింది.
యత్ర సృష్టివిధానార్థం కృత్వాశ్రమపదం పృథక్ ౧౪౪.
సృష్టి కోసం అక్కడ ప్రత్యేకంగా ఒక ఆశ్రమాన్ని నిర్మించారు.
తతోఽభూద్బ్రహ్మతనయా పుణ్యా సా సరితాం వరా
ఆ తరువాత బ్రహ్మా కుమార్తె, పవిత్రమైనది, నదులలో శ్రేష్ఠమైనది, జన్మించింది.
త్రివేణీ సా మహాపుణ్యా దేవానామపి దుర్ల్లభా
ఆ త్రివేణి మహా పవిత్రమైనది, దేవతలకు కూడా అరుదైనది.
పురా వేదనిధేః పుత్రౌ జయో విజయ ఏవ చ
పూర్వం వేదసముద్రం నుండి జయ, విజయ అనే ఇద్దరు కుమారులు పుట్టారు.
తృణబిన్దోః సుతౌ పాపౌ జాతౌ దృష్ట్యైవ సువ్రతౌ
తృణబిందు నుండి ఇద్దరు కుమారులు పుట్టారు. వారు పాపులు అయినా, మంచి దృష్టి కలవారు.
పూజయన్తౌ హరిం భక్త్యా తన్నిష్ఠేన్ద్రియమానసౌ
వారు హరిని భక్తితో పూజిస్తూ, తమ ఇంద్రియాలు, మనస్సు ఆయనలో స్థిరపరిచారు.
దదాతి పూజావసరే భక్త్యా కిల వశీకృతః
పూజ సమయంలో, వారి భక్తికి ఆకర్షితుడై హరి వారికి వరం ఇచ్చాడు.
రాజ్ఞా సమాప్తయజ్ఞేన పూజయిత్వా పురస్కృతౌ
రాజు యజ్ఞాన్ని ముగించాక వారిని ఘనంగా సత్కరించి ముందుకు పంపించాడు.
విభాగం కర్త్తుమారబ్ధౌ పస్పర్ద్ధాతే పరస్పరమ్
వారు భాగాన్ని పంచుకోవడం ప్రారంభించి, ఒకరితో ఒకరు పోటీ పడ్డారు.
విజయశ్చాబ్రవీచ్చైనం యేన లబ్ధం హి తస్య తత్
విజయుడు అతనితో ఇలా అన్నాడు: "నీవు పొందింది నిజానికి అతనిదే."
న దదాసి గృహీత్వా యత్తస్మాద్గ్రాహత్వమాప్నుహి ౧౪౪.
"నీవు తీసుకున్నది తిరిగి ఇవ్వడం లేదు కనుక, నీవు మొసలిగా మారిపో."
గజో భవ మదాన్ధస్త్వం యో మామేవం ప్రభాషసే
"నువ్వు నాతో ఇలా మాట్లాడుతున్నావు కాబట్టి, నీవు గర్వంతో మత్తులో ఉన్న ఏనుగవైపో."
గణ్డక్యామేవ సఞ్జాతో గ్రాహః పూర్వస్మృతిర్ద్విజః
గండకీ నదిలో, తన మునుపటి జన్మను గుర్తు చేసుకుంటూ, ఆ ద్విజుడు మొసలిగా జన్మించాడు.
కరిశావైర్గజీభిశ్చ క్రీడమానో వనే వసన్
అటవిలో నివసిస్తూ, చిన్న ఏనుగులతో మరియు ఏనుగు సంరక్షకులతో కలిసి ఆడుకుంటూ ఉండేవాడు.
వనే విహరతోర్భూమే శాపమోహితయోః సతోః
శాప ప్రభావంతో మాయలో పడిన ఆ ఇద్దరూ అడవిలో కలిసి తిరుగుతూ ఉండేవారు.
త్రివేణీమభితో యాతోఽవగాహనపరాయణః
తీవ్రంగా స్నానం చేయాలనే ఉద్దేశంతో త్రివేణీ దగ్గరకు వెళ్లాడు.
స్వయం చ పాయయంస్తాశ్చ చిక్రీడ ప్రీతమానసః
తానే వాటికి నీళ్లు త్రాగించుతూ, ఆనందంగా వాటితో ఆడుకున్నాడు.
గ్రాహః సమ్ప్రేరితః పూర్వం వైరయోగమనుస్మరన్
మునుపటి వైరం గుర్తు చేసుకుంటూ, ఆ మొసలి ముందే ప్రేరేపించబడింది.
గ్రాహం వివ్యాధ సోఽప్యేనమాకర్షయత తజ్జలే
ఆ మొసలి ఏనుగుపై దాడి చేసి, నీళ్లలోకి లాగింది.
ఆకర్షణైశ్చ బహుభిర్ద్దన్తభేదైః పరస్పరమ్
తీవ్రంగా లాగులాటలు, దంతాలు విరిగేలా పరస్పరం పోరాడారు.
తత్త్వాని పీడితాన్యాసన్ననేకాని క్షయం యయుః ౧౪౪.
వారిద్వారా బాధపడిన అనేక జీవులు అక్కడ నశించిపోయాయి.
తేన విజ్ఞాపితో దేవో భగవాన్భక్తవత్సలః
అప్పుడు అతను భక్తులకు దయగల దేవుని ప్రార్థించాడు.
క్షిప్తం పునః పునస్తత్తు శిలాః సఙ్ఘట్టయద్ధరే
పునఃపునః రాళ్లు విసిరి, హరిదేవుని సమక్షంలో వాటిని ఒకదానితో ఒకటి ఢీకొనించాడు.