విచార్యేతి తవాహం వై జాతోఽస్మి స్వయమేవ చ
ఇలా ఆలోచించి, నేను స్వయంగా నీ కొరకు జన్మించాను.
ప్రాప్తోఽసి పరమాం సిద్ధిం త్వత్పుత్రోఽహం యతః స్థితః
నేను నీ కుమారుడిగా ఉండటం వల్ల, నీవు పరమ సిద్ధిని పొందావు.
విస్మితస్తు తదోవాచ కథం నాద్యాపి మే హరిః
ఆ ఆశ్చర్యంతో, ఆయన ఇలా అన్నాడు: హరి ఇంకా నాకు కనబడకపోవడమేం జరిగిందో?
యావత్తం న సమీక్షిష్యే తావన్న విరతం తపః
అయితే, ఆయనను నేను చూడేవరకు నా తపస్సు ఆపను.
త్వమపి యోగేన మథురాం వ్రజ సత్వరమ్
నీవు కూడా యోగబలంతో త్వరగా మథురకు వెళ్లి రా.
ఆముష్యాయణమాదాయ శీఘ్రమత్ర సమానయ
ఆముష్యాయణుడిని వెంట తీసుకొచ్చి ఇక్కడికి త్వరగా రా.
తతస్త్వాజ్ఞాం సమాదాయ నన్దీ సత్వరమావ్రజత్
అప్పుడు నీ ఆజ్ఞ తీసుకుని నంది వెంటనే బయలుదేరాడు.
దృష్ట్వాముష్యాయణం తత్ర పృష్ట్వా నామ తమప్యుత ౧౪౪.
అక్కడ ఆముష్యాయణుడిని చూసి, అతని పేరు ఏమిటో అడిగాడు.
సాలంకాయనశిష్యోఽపి ఆముష్యాయణసంజ్ఞితః
అతడు సాలంకాయనుని శిష్యుడు, ఆముష్యాయణుడు అని పిలవబడేవాడు.
గురోశ్చ కుశలం బ్రూహి కుత్రాస్తే స తపోధనః
గురువు క్షేమంగా ఉన్నాడా చెప్పు. ఆ తపస్సు చేసే వాడు ఎక్కడ ఉన్నాడో చెప్పు.
తన్మే విస్తరతో బ్రూహి అర్ఘ్యశ్చైవోపగృహ్యతామ్
ఇవి నాకు పూర్తిగా వివరంగా చెప్పు. అర్ఘ్యం కూడా సమర్పించాలి.
వృత్తాన్తం కథయామాస త్వాగమస్య చ కారణమ్
అతడు జరిగిన విషయాలు, నీవు ఎందుకు వచ్చావో వివరంగా చెప్పాడు.
దినైః కతిపయైశ్చైవ గణ్డకీతీరమాశ్రితః
కొన్ని రోజుల్లో గండకీ నది తీరానికి చేరాడు.
దేవికా నామ దేవానాం ప్రభావాచ్చ తపస్యతామ్
అక్కడ దేవతల బలంతో దేవిక అనే ఒకరు తపస్సు చేస్తూ ఉండేవారు.
ఆశ్రమాదపరా చాసీత్పులస్త్యపులహాశ్రమాత్
ఆ ఆశ్రమానికి అవతల పులస్త్య, పులహుల ఆశ్రమం ఉండేది.
కామికం తన్మహాతీర్థం పితౄణామతివల్లభమ్
కామికం అనే ఆ మహా తీర్థం పితృదేవతలకు ఎంతో ప్రీతికరమైనది.
ముక్తిభుక్తిప్రదం దేవి దర్శనాదఘనాశనమ్
అమ్మా! దాన్ని దర్శిస్తే ముక్తి, భోగం లభిస్తాయి, గొప్ప పాపాలు నశిస్తాయి.
ధరణ్యువాచ శూలటఙ్క ఇతి ఖ్యాతః సోమేశ ఇతి చాపరః ।। ౧౪౪.
భూమిదేవి ఇలా చెప్పింది: అది శూలతాంకం అని, మరొకటి సోమేశం అని ప్రసిద్ధి.
వేణీమాధవనామ్నాఽపి యత్ర విష్ణుః స్వయం స్థితః
అక్కడే, వెణీమాధవ అనే పేరుతో విష్ణువు స్వయంగా ఉన్నాడు.
సర్వేషాం చైవ దేవానామృషీణాం సరసామపి
అది అందరు దేవతలకు, ఋషులకు, సరస్సులకు కూడా ఎంతో ప్రియమైనది.
యత్రాప్లుతా దివం యాన్తి మృతా ముక్తిం ప్రయాన్తి చ
ఎక్కడ స్నానం చేసినవారు స్వర్గానికి చేరుకుంటారో, మరణించినవారు మోక్షాన్ని పొందుతారో, అదే స్థలం.
సైవ త్రివేణీ విఖ్యాతా కిమపూర్వాం ప్రశంససి
అదే త్రివేణి అని అందరికీ పేరుగాంచింది. మరి నీవు ఇంకేదో అపూర్వమైన స్థలాన్ని ఎందుకు పొగుడుతున్నావు?
తత్కథ్యతాం మహాభాగ లోకానాం హితకామ్యయా
అందుకే, మహాభాగ, లోకాలకు మేలు కలిగించాలనే ఉద్దేశంతో ఆ విషయాన్ని చెప్పు.
శ్రీవరాహ ఉవాచ అత్ర తే కీర్త్తయిష్యామి సేతిహాసాం కథాం శుభామ్
శ్రీవరాహుడు ఇలా అన్నాడు — ఇక్కడ నేను నీకు ఒక శుభమైన పురాణకథను వివరంగా చెప్పబోతున్నాను.
పురా విష్ణుస్తపస్తేపే లోకానాం హితకామ్యయా
పూర్వం విష్ణువు లోకాలకు మేలు కలగాలని తపస్సు చేశాడు.
తతో బహుతిథే కాలే యాతే సతి తపస్యతః
అలా ఆయన తపస్సు చేస్తూ చాలా కాలం గడిచింది.
తస్యోష్మణా సముద్భూతః స్వేదపూరస్తు గణ్డయోః
ఆయన శరీర ఉష్ణత వల్ల చెంపల నుంచి చెమట ప్రవాహం ఉద్భవించింది.
మహర్లోకాదయః సర్వే విస్మితాః సర్వతో దిశమ్ ౧౪౪.
మహర్లోకాది అన్ని లోకాల్లోని ప్రజలు అన్ని దిశల్లో ఆశ్చర్యపోయారు.
దేవాః సర్వే తతో జగ్ముర్బ్రహ్మాణం ప్రతి చోత్సుకాః
అంతట దేవతలు అందరూ ఆతురతతో బ్రహ్మను దర్శించడానికి వెళ్లారు.
బ్రహ్మాపి హి న జానాతి మోహితస్తస్య మాయయా
బ్రహ్మ కూడా విష్ణువు మాయ వల్ల మోహితుడై, ఆ విషయం తెలియకపోయాడు.