శ్రీవరాహ ఉవాచ కథయిష్యామి మే గుహ్యం శాలగ్రామమితి స్మృతమ్
శ్రీవరాహుడు ఇలా అన్నాడు: నా రహస్యమైన స్థలమైన శాలగ్రామాన్ని నీకు చెబుతాను.
ద్వాపరే తు యుగే భూమే యదూనాం కులసంకులే
ఓ భూమీ, ద్వాపరయుగంలో యదువంశంలో,
తస్య పుత్రో మహాభాగో సర్వకర్మపరాయణః
ఆయన కుమారుడు మహాభాగుడు, అన్ని కర్మలకు నిబద్ధుడై ఉండేవాడు.
తస్య భార్యా చ వసుధే సర్వావయవసున్దరీ
అతని భార్య, ఓ వసుధా, ప్రతి అవయవంలో అందమైనవారి.
తస్యా గర్భే మహాభాగే భవిష్యామి న సంశయః
ఆమె గర్భంలో, ఓ మహాభాగా, నేను జన్మిస్తాను — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
తతోఽపి సంస్థితే తత్ర యాదవానాం కులోద్వహే
ఆ తరువాత, యాదవ వంశంలో శ్రేష్ఠుడు పరమపదించాక,
మమైవారాధనార్థాయ భ్రమతే స దిశో దశ
నన్ను ఆరాధించేందుకు, అతడు పది దిక్కులలో సంచరించాడు.
తతః పిణ్డారకే గతా మమ క్షేత్రే వసున్ధరే ౧౪౪.
తర్వాత, ఓ వసుంధరా, ఆమె నా క్షేత్రమైన పిండారకానికి వెళ్లింది.
ఈశ్వరేణ సమం పూర్వం సర్వయోగేశ్వరం స్థితమ్
అక్కడ, ఇశ్వరునితో కలిసి, అన్ని యోగేశ్వరుడు స్థాపించబడ్డాడు.
ఈశ్వరేణ సమం పూర్వమహమాసం వసున్ధరే
అదే సమయంలో, ఓ వసుంధరా, నేను కూడా ఇశ్వరునితో కలిసి అక్కడ ఉన్నాను.
తస్మిన్క్షేత్రే హరో దేవో మత్స్వ రూపేణ సంయుతః
ఆ పవిత్రమైన స్థలంలో హరుడు, నా మత్స్యరూపంతో కలసి నివసిస్తున్నాడు.
అహం తిష్ఠామి తత్రైవ గిరిరూపేణ నిత్యశః
అక్కడ నేనే శాశ్వతంగా ఒక పర్వతరూపంలో ఉంటున్నాను.
పూజనీయాః ప్రయత్నేన కింపునశ్చక్రలాఞ్ఛితాః
అవి ఎంతో శ్రద్ధతో పూజించాలి; మరి చక్రచిహ్నం ఉన్నవాటిని ఎంతగా పూజించాలో చెప్పనక్కర్లేదు.
శివనాభాః శిలాస్తత్ర చక్రనాభాస్తథా శిలాః
అక్కడ శివుని నాభిలా ఉన్న రాళ్లు, అలాగే చక్రనాభిలా ఉన్న రాళ్లు కూడా ఉన్నాయి.
సోమేన తత్ర సంస్థాప్య స్వనామ్నా లింగముత్తమమ్
అక్కడ సోముడు తన పేరుతో ఉన్న పరమశివలింగాన్ని ప్రతిష్ఠించాడు.
తతః శాపాద్వినిర్ముక్తః తేజసా చ పరిప్లుతః
అప్పటికి శాపం నుండి విముక్తుడై, తేజస్సుతో నిండిపోయాడు.
సోమేశ్వరాచ్చ వరదమావిర్భూతం త్రియమ్బకమ్
ఆ సోమేశ్వరుని నుండి వరాలిచ్చే త్రయంబకుడు ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
సోమ ఉవాచ నతోఽస్మి పంచవదనం నీలకణ్ఠం త్రిలోచనమ్ ।। ౧౪౪.
సోముడు ఇలా అన్నాడు: ఐదు ముఖాలు, నీలగళం, మూడు కళ్లతో ఉన్నవాడా! నీకు నేను నమస్కరిస్తున్నాను.
శశాంకశేఖరం దివ్యం సర్వదేవనమస్కృతమ్
చంద్రకిరీటముతో ఉన్న దివ్య స్వరూపుడైన, సమస్త దేవతలు పూజించే వాడవు.
త్రిశూలినం డమరుణా లసద్ధస్తం వృషధ్వజమ్
త్రిశూలాన్ని ధరించినవాడవు, మెరిసే చేతిలో డమరువు పట్టుకున్నవాడవు, వృషభాన్ని తన ధ్వజంగా ఉంచుకున్నవాడవు.
త్రిపురఘ్నం మహాకాలమన్ధకాదినిషూదనమ్
మూడు పురాలను నాశనం చేసినవాడవు, మహాకాలుడవు, అంధకాసురుని మొదలైనవారిని సంహరించినవాడవు.
నాగభోగోపవీతం చ రుద్రమాలధరం ప్రభుమ్
పాము యజ్ఞోపవీతంగా ధరించినవాడవు, రుద్రమాలను అలంకరించుకున్న ప్రభువవు.
వహ్నిసోమార్క నయనం మనోవాచామగోచరమ్
నీ కళ్ళు అగ్ని, చంద్రుడు, సూర్యుడు; మనస్సు, మాటలకు అందని వాడవు.
కైలాసనిలయం శమ్భుం హిమాచలకృతాశ్రమమ్
కైలాసంలో నివసించే శంభువవు, హిమాచలాన్ని ఆశ్రమంగా చేసుకున్నవాడవు.
వరం వరయ భద్రం తే యత్తే మనసి వర్త్తతే
నీ మనసులో ఉన్నది ఏదైనా కోరుకో, మంగళకరమైనదా! నేను వరం ఇస్తాను.
సోమ ఉవాచ ఏతల్లింగస్య భక్తానాం పూరయస్వ మనోరథమ్
సోముడు ఇలా అన్నాడు: ఈ లింగాన్ని భక్తితో పూజించే వారికి వారి కోరికలు నెరవేర్చు.
దేవదేవ ఉవాచ విశేషతస్త్వదీయేఽస్మిన్నద్యప్రభృతిగోపతే
దేవదేవుడు ఇలా అన్నాడు: ముఖ్యంగా నీ ఈ స్థలంలో, ఈ రోజు నుండి, గోపాలకుడా,
మమైవాన్యా పరా మూర్త్తిస్తం శశాఙ్క న సంశయః ౧౪౪.
ఓ చంద్రుడా! నా మరో పరమ రూపం అక్కడ ఉండబోతుంది; ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
వరాన్దాస్యామి భద్రం తే దేవానామపి దుర్లభాన్
శుభమే, నీకు నేను దేవతలకు కూడా దుర్లభమైన వరాలు ఇస్తాను.
విష్ణునా సహ సంమన్త్ర్య స్థితావావాం కలానిధే
కళలకు నిలయమైనవాడా, నేను విష్ణుతో కలిసి ఆలోచించి నిర్ణయం తీసుకున్నాం.