ధరణ్యువాచ మన్దారేతి త్వయా ప్రోక్తం దేవధర్మార్థసంయుతమ్
ధరణి ఇలా అన్నది: "మందార అని నీవు చెప్పినది, దైవధర్మార్థాలతో కూడినది."
మన్దారే కాని కర్మాణి కుర్వన్తి చ తతో నరాః
మందారలో మనుషులు ఏయే పనులు చేస్తారు? వాటి ఫలితాలు ఏమిటి?
మన్దారే కాని గుహ్యాని రహస్యం కించ తత్ర వై
మందారలో ఏయే రహస్యాలు ఉన్నాయి? అక్కడ ఉన్న మర్మం ఏమిటి?
శ్రీవరాహ ఉవాచ కథయిష్యామి తే గుహ్యాం మన్దారస్య మహాక్రియామ్
శ్రీవరాహుడు ఇలా అన్నాడు: "నేను నీకు మందార మహాక్రియ యొక్క రహస్యాన్ని చెబుతాను."
క్రీడమానోఽస్మహం తత్ర మన్దారే పుష్పితే తదా
అప్పుడు మందార పుష్పితమైనప్పుడు, నేను అక్కడ ఆనందంగా ఆడుకుంటున్నాను.
తతో మమాభవచ్చిన్తా మన్దారే పర్వతస్థితే 143.
ఆ సమయంలో మందార పర్వతంపై నాకు ఒక ఆలోచన వచ్చింది.
విన్ధ్యే చ మత్ప్రభావేణ మన్దారశ్చ మహాద్రుమః
వింధ్య పర్వతంపై నా శక్తితో ఒక గొప్ప చెట్టు అయిన మందారము ఉంది.
దర్శనీయతమం స్థానం మనోజ్ఞం చ శిలాతలమ్
అక్కడ ఒక అద్భుతమైన, హృదయాన్ని ఆకట్టుకునే శిలాతలం ఉంది.
విస్మయం శృణు సుశ్రోణి మన్దారేఽస్మిన్మహాద్రుమే
సుందర నడుము కలదానివి, ఈ మందార మహాచెట్టును గురించి ఒక అద్భుతాన్ని విను.
తత్ర మధ్యాహ్నవేలాయాం వీక్ష్యమాణో జనైస్తతః
అక్కడ మధ్యాహ్న సమయంలో ప్రజలు దానిని దర్శిస్తారు.
తస్మిన్మందారకుణ్డే తు ఏకభక్తోషితో నరః
ఆ మందార కుండలో ఒక్క భోజనం చేసి ఉపవాసంగా ఉండే మనిషి—
అథ ప్రాణాన్ప్రముచ్యేత కుణ్డే మన్దారసంస్థితే
తర్వాత, మందార చెట్టు పాదంలో ఉన్న కుండలో ఎవరు ప్రాణాలు విడిచినా—
తస్య చోత్తరపార్శ్వే చ ప్రాపణం నామ వై గిరిః
దాని ఉత్తర భాగంలో ప్రాపణం అనే పర్వతము ఉంది.
స్నానకుణ్డమితి ఖ్యాతం తస్మిన్క్షేత్రే పరం మమ
ఆ ప్రాంతంలో నా పరమ పవిత్ర స్నానకుండం ప్రసిద్ధిగా ఉంది.
తత్రాథ ముంచతే ప్రాణాన్మమ కర్మపరాయణః 143.
అక్కడ నా కర్మలకు అంకితమైనవాడు ప్రాణాలను విడిచిపెడతాడు.
తస్య పూర్వోత్తరే పార్శ్వే గుహ్యం వైకుణ్ఠకారణమ్
దాని ఈశాన్య భాగంలో వైకుంఠానికి కారణమైన ఒక గుప్త స్థలం ఉంది.
యస్తత్ర కురుతే స్నానమైకరాత్రోషితో నరః
అక్కడ ఒక్క రాత్రి ఉపవాసంగా ఉండి స్నానం చేసే మనిషి—
తథాఽత్ర ముంచతే ప్రాణాన్కృతకృత్యః సునిశ్చితః
అలాగే, ఇక్కడ కూడా, తన కర్తవ్యాలను నెరవేర్చినవాడు నిశ్చయంగా ప్రాణాలు విడిచిపోతాడు.
తస్య దక్షిణపూర్వేణ సమస్రోతో వరాంగణే
దాని ఆగ్నేయ దిశలో, అందమైన వరాంగణలో సమంగా ప్రవహించే ఒక వాగు ఉంది.
తత్ర స్నానం తు కుర్వీత ఏకభక్తోషితో నరః
అక్కడ ఒక్క భోజనం చేసి ఉపవాసంగా ఉండి స్నానం చేయాలి.
అథాత్ర ముంచతే ప్రాణాన్మమ చిత్తవ్యవస్థితః
అప్పుడు ఇక్కడ, నా మీద మనస్సు నిలిపినవాడు ప్రాణాలు విడిచిపోతాడు.
మన్దారస్య తు పూర్వేణ గుహ్యం కోటరసంస్థితమ్
మందారము తూర్పున ఒక రహస్యమైన గుహలో స్థలం ఉంది.
తత్ర స్నానం ప్రకుర్వీత పంచభక్తోషితో నరః
అక్కడ ఐదు భోజనాలు చేసి ఉపవాసంగా ఉండి స్నానం చేయాలి.
అథాత్ర ముంచతే ప్రాణాన్ కృత్వా కర్మ సుదుష్కరమ్
తర్వాత ఇక్కడ, చాలా కష్టమైన కార్యాన్ని చేసి ప్రాణాలు విడిచిపోతాడు.
తస్య దక్షిణపార్శ్వే తు గుహ్యం విన్ధ్యవినిఃసృతమ్ 143.
దక్షిణపు వైపున, వింధ్య పర్వతాల నుంచి బయటకు వచ్చిన ఒక రహస్య స్థలం ఉంది.
తత్ర స్నానం ప్రకుర్వీత అహోరాత్రోషితో నరః
అక్కడ ఒకడు ఒక రోజు, ఒక రాత్రి ఉపవాసంగా ఉండి స్నానం చేయాలి.
అథాత్ర ముంచతే ప్రాణాన్కృత్వా కర్మ సుదుష్కరమ్
అప్పుడప్పుడు, అత్యంత కష్టమైన కార్యాన్ని చేసి, అక్కడే ప్రాణాలు విడిచిపెడతాడు.
దక్షిణే పశ్చిమే భాగే మన్దారస్య యశస్విని
మందార పర్వతానికి దక్షిణ, పడమర వైపులా, ఓ మహిమ కలిగినవాడా—
తత్ర స్నానం ప్రకుర్వీత అహోరాత్రోషితో నరః
అక్కడ ఒకడు ఒక రోజు, ఒక రాత్రి ఉపవాసంగా ఉండి స్నానం చేయాలి.
అథాత్ర ముంచతే ప్రాణాన్మమ కర్మవ్యవస్థితః
అక్కడ నా ఆజ్ఞ ప్రకారం కర్మలు చేసినవాడు ప్రాణాలు విడిచిపెడతాడు.