వరాహపురాణమ్

ఆపో నారా ఇతి ప్రోక్తా ఆపో వై నరసూనవః । అయనం తస్య తాః పూర్వం తేన నారాయణః స్మృతః ।। ౨.

నీటిని 'నారా' అని అంటారు. ఆ నీరు నరుని సంతానం. వాటి నివాసం మొదట ఆయనదే. అందుకే ఆయన నారాయణుడు అని పిలవబడతాడు.

సృష్టిం చిన్తయతస్తస్య కల్పాదిషు యథా పురా । అబుద్ధిపూర్వకస్తస్య ప్రాదుర్భూతస్తమోమయః ।। ౨.

అతను సృష్టిని ఆలోచిస్తున్నప్పుడు, గతంలోలాగే, కల్ప ప్రారంభంలో, తెలియకుండానే అతనిలో చీకటి స్వరూపమైన ఒక రూపం ప్రబలింది.

తమో మోహో మహామోహస్తామిస్త్రో హ్యన్ధసంజ్ఞితః । అవిద్యా పఞ్చపర్వైషా ప్రాదుర్భూతా మహాత్మనః ।। ౨.

చీకటి, మోహం, మహామోహం, తమిస్ర, అంధం అని పిలిచే అవిద్య — ఈ అయిదు రూపాల్లో అవిద్య మహాత్ముడిలో ప్రబలింది.

పఞ్చధాఽవస్థితః సర్గో ధ్యాయతోఽప్రతిబోధవాన్ । బహిరన్తోఽప్రకాశశ్చ సంవృతాత్మా నగాత్మకః । స ముఖ్యసర్గో విజ్ఞేయః సర్గవిద్భిర్విచక్షణైః ।। ౨.

ఐదు విధాలుగా ఏర్పడిన సృష్టి, ధ్యానం లో లీనమైనప్పుడు, లోపల బయట ఏమీ స్పష్టంగా కనిపించని, అంతరంగం మూసుకుపోయిన, చెట్ల రూపంలో ఉన్నదిగా ఏర్పడింది. దీనిని జ్ఞానులు ప్రధాన సృష్టిగా తెలుసుకోవాలి.

పునరన్యదభూత్ తస్య ధ్యాయతః సర్గముత్తమమ్। తిర్యక్స్త్రోతస్తు వై యస్మాత్ తిర్యక్స్త్రోతస్తు వై స్మృతః ।। ౨.

తర్వాత ఆయన మరలా ధ్యానం చేస్తూ ఉన్నప్పుడు, ఇంకొక ఉత్తమమైన సృష్టి ఏర్పడింది. దాని ప్రవాహం పక్కదారి పోయేలా ఉండడం వల్ల, దాన్ని 'తిర్యక్ ప్రవర్తన' అని అంటారు.

పశ్వాదయస్తే విఖ్యాతా ఉత్పథగ్రాహిణస్తు తే। తమప్యసాధకం మత్వా తిర్యక్స్త్రోతం చతుర్ముఖః ।। ౨.

ఆ సృష్టిలో పశువులు మొదలుకొని ఇతర జంతువులు ప్రసిద్ధి చెందాయి. అవి సరైన మార్గం నుండి తప్పిపోతూ ఉంటాయి. ఆ తిర్యక్ ప్రవర్తన కూడా ఫలప్రదం కాదని నాలుగు ముఖాలవాడు భావించాడు.

ఊర్ధ్వస్త్రోతస్త్రిధా యస్తు సాత్త్వికో ధర్మవర్త్తనః । తతోర్ధ్వచారిణో దేవాః సర్వగర్భసముద్భవాః ।। ౨.

ఊర్ధ్వ ప్రవర్తనగా మూడు విధాలుగా ఉన్న సృష్టి, సత్వగుణం ఎక్కువగా, ధర్మాన్ని అనుసరించేలా ఉంది. దానివల్ల దేవతలు, అన్నిరకాల గర్భాల నుండి పుట్టినవారు, పైకి పోయే స్వభావం కలిగి ఉన్నారు.

తదా సృష్ట్వాఽన్యసర్గం తు తదా దధ్యౌ ప్రజాపతిః । అసాధకాంస్తు తాన్ మత్వా ముఖ్యసర్గాదిసంభవాన్ ।। ౨.

అప్పుడు ప్రజాపతి ఇంకొక సృష్టిని సృష్టించి, మళ్లీ ఆలోచించాడు. ప్రధాన సృష్టి మొదలుకొని వచ్చినవారు, ఇతరులు కూడా ఫలప్రదంగా లేరని భావించాడు.

తతః స చిన్తయామాస అర్వాక్స్త్రోతస్తు స ప్రభుః । అర్వాక్స్త్రోతసి చోత్పన్నా మనుష్యాః సాధకా మతాః ।। ౨.

తర్వాత ఆ ప్రభువు 'అర్వాక్ ప్రవర్తన' గురించి ఆలోచించాడు. ఆ అర్వాక్ ప్రవర్తనలో మనుషులు పుట్టారు. వారిని ఫలప్రదమైనవారిగా భావిస్తారు.

తే చ ప్రకాశబహులాస్తమోద్రిక్తా రజోధికాః । తస్మాత్ తు దుఖః బహులా భూయోభూయశ్చ కారిణః ।। ౨.

వారు ప్రకాశం ఎక్కువగా కలిగి ఉన్నా, అంధకారం కూడా ఎక్కువగా ఉంటుంది. రజోగుణం అధికంగా ఉంటుంది. అందువల్ల బాధలు ఎక్కువగా ఉంటాయి. వారు మళ్లీ మళ్లీ క్రియాశీలంగా ఉంటారు.

ఇత్యేతే కథితాః సర్గాః షడేతే సుభగే తవ । ప్రథమో మహతః సర్గస్తన్మాత్రాణి ద్వితీయకః ।। ౨.

ఓ సుభగే! ఈ ఆరు విధాల సృష్టులు నీకు వివరించబడ్డాయి. మొదటిది మహత్ యొక్క సృష్టి, రెండవది సూక్ష్మ తత్త్వాల సృష్టి.

వైకారికస్తృతీయస్తు సర్గశ్చైన్ద్రియకః స్మృతః । ఇత్యేష ప్రాకృతః సర్గః సంభూతో బుద్ధిపూర్వకః ।। ౨.

మూడవది వైకారిక సృష్టి, నాలుగవది ఇంద్రియాల సృష్టిగా చెప్పబడింది. ఇవే బుద్ధి ఆధారంగా ఏర్పడే ప్రకృతిసంబంధమైన సృష్టులు.

ముఖ్యసర్గశ్చతుర్థస్తు ముఖ్యా వై స్థావరాః స్మృతాః । తిర్యక్స్త్రోతశ్చ యః ప్రోక్తస్తైర్యక్స్త్రోతః స ఉచ్యతే ।। ౨.

నాలుగవది ప్రధాన సృష్టి, అందులో స్థావరాలు ముఖ్యమైనవిగా గుర్తించబడ్డాయి. తిర్యక్ ప్రవర్తనగా చెప్పబడినది కూడా వాటివల్లే ఆ పేరు పొందింది.

తథోర్ధ్వస్త్రోతసాం శ్రేష్ఠః సప్తమః స తు మానవః । అష్టమోఽనుగ్రహః సర్గః సాత్త్వికస్తామసశ్చ సః ।। ౨.

అలాగే, ఊర్ధ్వ ప్రవర్తనలో ఉత్తమమైన ఏడవది మానవ సృష్టి. ఎనిమిదవది అనుగ్రహ సృష్టి, అది సత్వగుణంతో పాటు తమోగుణం కలిగి ఉంటుంది.

పఞ్చైతే వైకృతాః సర్గాః ప్రాకృతాస్తు త్రయః స్మృతాః । ప్రాకృతో వైకృతశ్చైవ కౌమారో నవమః స్మృతః ।। ౨.

ఇవన్నీ కలిపి, ఐదు వైకృత సృష్టులు, మూడు ప్రకృతిసంబంధమైనవి. తొమ్మిదవది కౌమార సృష్టి, అది ప్రకృతిసంబంధమైనదీ, వైకృతమైనదీ కూడా.

ఇత్యేతే వై సమాఖ్యాతా నవ సర్గాః ప్రజాపతేః । ప్రాకృతా వైకృతాశ్చైవ జగతో మూలహేతవః । ఇత్యేతే కథితాః సర్గాః కిమన్యచ్ఛ్రోతుమిచ్ఛసి ।। ౨.

ఇలా, ఈ తొమ్మిది విధాల ప్రజాపతి సృష్టులు వివరించబడ్డాయి. ఇవి ప్రకృతిసంబంధమైనవి, వైకృతమైనవి, జగత్తుకు మూల కారణాలు. ఈ సృష్టులు వివరించబడ్డాయి. ఇంకా ఏది వినాలని కోరుకుంటావు?

ధరణ్యువాచ । నవధా సృష్టిరుత్పన్నా బ్రహ్మణోఽవ్యక్తజన్మనః । కథం సా వవృధే దేవ ఏతన్మే కథయాచ్యుత ।। ౨.

ధరణి ఇలా అడిగింది: అవ్యక్త జననుడైన బ్రహ్మ యొక్క సృష్టి తొమ్మిది విధాలుగా ఏర్పడింది. ఆ సృష్టి ఎలా అభివృద్ధి చెందింది, దేవా? దయచేసి అది నాకు చెప్పు, అచ్యుతా!

శ్రీవరాహ ఉవాచ । ప్రథమం బ్రహ్మణా సృష్టా రుద్రాద్యాస్తు తపోధనాః। సనకాదయస్తతః సృష్టా మరీచ్యాదయ ఏవ చ ।। ౨.

శ్రీ వరాహుడు ఇలా చెప్పాడు: మొదట బ్రహ్మ రుద్రుడు మొదలైన తపస్సుతో నిండినవారిని సృష్టించాడు. ఆ తర్వాత సనకుడు మొదలైనవారు, మరీచి మొదలైనవారు కూడా సృష్టించబడ్డారు.

మరీచిరత్రిశ్చ తథా అఙ్గిరాః పులహః క్రతుః । పులస్త్యశ్చ మహాతేజాః ప్రచేతా భృగురేవ చ । నారదో దశమశ్చైవ వసిష్ఠశ్చ మహాతపాః ।। ౨.

మరీచి, అత్రి, అంగిరసు, పులహ, క్రతు, మహాతేజస్సుతో ఉన్న పులస్త్యుడు, ప్రచేత, భృగు, పదవిగా నారదుడు, మహాతపస్సుతో ఉన్న వశిష్ఠుడు — వీరందరూ సృష్టించబడ్డారు.

సనకాదయో నివృత్త్యాఖ్యే తేన ధర్మే ప్రయోజితాః । ప్రవృత్త్యాఖ్యే మరీచ్యాద్యా ముక్త్వైకం నారదం మునిమ్ ।। ౨.

సనకుడు మొదలైనవారు నిష్క్రమణ మార్గంలో నిమగ్నమయ్యారు. మరీచి మొదలైనవారు, నారదుడు తప్ప మిగతావారు, ప్రవృత్తి మార్గంలో నిమగ్నమయ్యారు.

యోఽసౌ ప్రజాపతిస్త్వాద్యో దక్షిణాఙ్గుష్ఠసంభవః । తస్యాదౌ తత్ర వంశేన జగదేతచ్చరాచరమ్ ।। ౨.

ఆ మొదటి ప్రజాపతి, కుడి బొటనవేలి నుండి జన్మించినవాడు, మొదట తన వంశం ద్వారా ఈ చరాచర జగత్తును సృష్టించాడు.

దేవాశ్చ దానవాశ్చైవ గన్ధర్వోరగపక్షిణః । సర్వే దక్షస్య కన్యాసు జాతాః పరమధార్మికాః ।। ౨.

దేవతలు, దానవులు, గంధర్వులు, నాగులు, పక్షులు — వీరందరూ దక్షుడి కుమార్తెల నుంచి పుట్టారు. వీరందరూ అత్యంత ధార్మికులు.

యోఽసౌ రుద్రేతి విఖ్యాతః పుత్రః క్రోధసముద్భవః । భ్రుకుటీకుటిలాత్ తస్య లలాటాత్ పరమేష్ఠినః ।। ౨.

క్రోధం వల్ల పుట్టిన రుద్రుడు అని ప్రసిద్ధి చెందిన వాడు, పరమేశ్వరుడి వంకర భ్రూవద్దల నుంచి ఉద్భవించాడు.

అర్ద్ధనారీనరవపుః ప్రచణ్డోఽతిభయంకరః । విభజాత్మానమిత్యుక్తో బ్రహ్మణాఽన్తర్దధే పునః ।। ౨.

ఆయన అర్ధనారీశ్వర స్వరూపంతో, భయంకరంగా, ఉగ్రంగా ఉండగా, బ్రహ్మదేవుడు తనను విడగొట్టు అని చెప్పగా, వెంటనే అదృశ్యమయ్యాడు.

తథోక్తోఽసౌ ద్విధా స్త్రీత్వం పురుషత్వం చకార సః । బిభేద పురుషత్వం చ దశధా చైకధా చ సః । తతస్త్వేకాదశ ఖ్యాతా రుద్రా బ్రహ్మసముద్భవాః ।। ౨.

అలా చెప్పిన తరువాత, ఆయన తనను ఇద్దరుగా — ఒకవైపు స్త్రీగా, మరొకవైపు పురుషుడిగా చేసుకున్నాడు. ఆ పురుషత్వాన్ని పది భాగాలుగా, ఒక్క భాగంగా విడగొట్టాడు. అప్పుడు బ్రహ్మ నుండి పుట్టిన పదకొండు రుద్రులు ప్రసిద్ధి చెందారు.

అయముద్దేశతః ప్రోక్తో రుద్రసర్గో మయాఽనఘే । ఇదానీం యుగమాహాత్మ్యం కథయామి సమాసతః ।। ౨.

ఓ పాపరహితురాలా! రుద్రుని సృష్టిని నేను సంక్షిప్తంగా చెప్పాను. ఇప్పుడు యుగాల మహిమను కూడా సంక్షిప్తంగా వివరిస్తాను.

కృతం త్రేతా ద్వాపరశ్చ కలిశ్చేతి చతుర్యుగమ్ । ఏతస్మిన్ యే మహాసత్త్వా రాజానో భూరిదక్షిణాః । దేవాసురాశ్చ యం చక్రుర్ధర్మం కర్మ చ తచ్ఛృణు ।। ౨.

కృతయుగం, త్రేతాయుగం, ద్వాపరయుగం, కలియుగం — ఇవే నాలుగు యుగాలు. వీటిలో గొప్ప మనస్సు కలిగిన రాజులు, విరివిగా దానం చేసినవారు, దేవతలు, దానవులు ధర్మాన్ని స్థాపించి, పలు కార్యాలు చేశారు. వాటిని విను.

ఆసీత్ ప్రథమకల్పే తు మనుః స్వాయంభువః పురా । తస్య పుత్రద్వయం జజ్ఞే అతిమానుషచేష్టితమ్। ప్రియవ్రతోత్తానపాదనామానం ధర్మవత్సలమ్ ।। ౨.

మొదటి కల్పంలో స్వాయంభువుడు అనే మనువు ఉండేవాడు. అతనికి ఇద్దరు కుమారులు పుట్టారు — వారి కార్యాలు మానవులను మించిపోయేవి. వారి పేర్లు ప్రియవ్రతుడు, ఉత్తానపాదుడు; ఇద్దరూ ధర్మాన్ని ప్రేమించేవారు.

తత్ర ప్రియవ్రతో రాజా మహాయజ్వా తపోబలః । స చేష్ట్వా వివిధైర్యజ్ఞైర్విపులైర్భూరిదక్షిణైః ।। ౨.

అక్కడ ప్రియవ్రతుడు అనే రాజు, గొప్ప యజ్ఞకర్త, తపస్సుతో పరిపూర్ణుడు. అతను విభిన్నమైన, విస్తారమైన, విరివిగా దానం చేసిన యజ్ఞాలు చేశాడు.