వరాహపురాణమ్

రాజాఽపి తస్థౌ తద్భక్త్యా స్వసహాయైః సమన్వితః । అక్షౌహిణ్యో బలస్యాస్య పఞ్చమాత్రాస్తదా స్థితాః । అయం చ తాపసః కిం మే దాస్యతే భోజనం త్విహ ।। ౧౧.

రాజు కూడా భక్తితో తన సహచరులతో అక్కడే నిలిచాడు. ఆ సమయంలో అతని సైన్యంలో ఐదు విభాగాలు అక్కడ ఉండేవి. 'ఈ తపస్వి నాకు ఇక్కడ ఏం భోజనం ఇస్తాడో?' అని రాజు ఆలోచించాడు.

నిమన్త్ర్య దుర్జయం విప్రస్తదా గౌరముఖో నృపమ్ । చిన్తయామాస కిం చాస్య మయా దేయం తు భోజనమ్ ।। ౧౧.

ఆ సమయంలో గౌరముఖుడు ముని దుర్జయుడిని ఆహ్వానించి, 'ఇతనికి నేను ఏ భోజనం ఇవ్వాలి?' అని మనసులో ఆలోచించాడు.

ఏవం చిన్తయతస్తస్య మహర్షేర్భావితాత్మనః । స్థితో మనసి దేవేశో హరిర్నారాయణః ప్రభుః ।। ౧౧.

అలా ఆ మహర్షి మనసారా ఆలోచిస్తూ ఉండగా, దేవతల అధిపతి హరి నారాయణుడు అతని హృదయంలో ప్రత్యక్షమయ్యాడు.

తతః సంస్మృత్య మనసా దేవం నారాయణం తదా । తోషయామాస గఙ్గాయాం ప్రవిశ్య మునిసత్తమః ।। ౧౧.

అప్పుడు ఆ మునిశ్రేష్ఠుడు మనసులో నారాయణుని స్మరించి, గంగలోకి ప్రవేశించి ఆయనను సంతుష్టిపరిచాడు.

ధరణ్యువాచ । కథం గౌరముఖో విష్ణుం తోషయామాస భూధర । ఏతన్మే కౌతుకం శ్రోతుం సమ్యగిచ్ఛా ప్రవర్త్తతే ।। ౧౧.

భూమి ఇలా అడిగింది: 'హే పర్వతా! గౌరముఖుడు విష్ణువును ఎలా సంతుష్టిపరిచాడు? దీనిని పూర్తిగా వినాలని నాకు చాలా ఆసక్తి ఉంది.'

నమోఽస్తు విష్ణవే నిత్యం నమస్తే పీతవాససే । నమస్తే చాద్యరూపాయ నమస్తే జలరూపిణే ।। ౧౧.

నిత్యం విష్ణువుకు నమస్కారం. పీతవస్త్రాన్ని ధరించినవాడా, నీకు నమస్కారం. ఆద్యరూపాన్ని ధరించినవాడా, నీకు నమస్కారం. నీరు రూపంగా ఉన్నవాడా, నీకు నమస్కారం.

నమస్తే సర్వసంస్థాయ నమస్తే జలశాయినే । నమస్తే క్షితిరూపాయ నమస్తే తేజసాత్మనే ।। ౧౧.

ప్రతి వస్తువులో నివసించే వాడా, నీకు నమస్కారం. నీటిపై విశ్రాంతి తీసుకునే వాడా, నీకు నమస్కారం. భూమి రూపంగా ఉన్నవాడా, నీకు నమస్కారం. అగ్ని స్వరూపుడా, నీకు నమస్కారం.

నమస్తే వాయురూపాయ నమస్తే వ్యోమరూపిణే । త్వం దేవః సర్వభూతానాం ప్రభుస్త్వమసి హృచ్ఛయః ।। ౧౧.

గాలి రూపంగా ఉన్నవాడా, నీకు నమస్కారం. ఆకాశం రూపంగా ఉన్నవాడా, నీకు నమస్కారం. దేవా! నీవు సమస్త జీవుల అధిపతి, నీవే ప్రభువు, హృదయంలో కోరికగా ఉన్నవాడవు.

త్వమోఙ్కారో వషట్కారః సర్వత్రైవ చ సంస్థితః । త్వమాదిః సర్వదేవానాం తవ చాదిర్న విద్యతే ।। ౧౧.

ఓంకారమూ, వషట్కారమూ నీవే. నీవు ఎక్కడికక్కడ ఉన్నవాడవు. సమస్త దేవతలకు ఆదిగా ఉన్నవాడవు. నీకు ఆది లేదు.

త్వం భూస్త్వం చ భువో దేవ త్వం జనస్త్వం మహః స్మృతః । త్వం తపస్త్వం చ సత్యం చ త్వయి దేవ చరాచరమ్ ।। ౧౧.

దేవా! నీవే భూ, నీవే భువః, నీవే జన, నీవే మహః అని ప్రసిద్ధి. నీవే తపస్సు, నీవే సత్యం. చరాచరమంతా నందు నీవే ఉన్నావు.

త్వత్తో భూతమిదం విశ్వం త్వదుద్భూతా ఋగాదయః । త్వత్తః శాస్త్రాణి జాతాని త్వత్తో యజ్ఞాః ప్రతిష్ఠితాః ।। ౧౧.

ఈ జగత్తంతా నీ నుండి పుట్టింది. ఋగ్వేదాది వేదాలు నీ నుండే వచ్చాయి. శాస్త్రాలన్నీ నీ నుండే జన్మించాయి. యజ్ఞాలు నీ వల్ల స్థాపించబడ్డాయి.

త్వత్తో వృక్షా వీరుధశ్చ త్వత్తః సర్వా వనౌషధీః । పశవః పక్షిణః సర్పాస్త్వత్త ఏవ జనార్దన ।। ౧౧.

వృక్షాలు, మొక్కలు నీ నుండే పుట్టాయి. అరణ్య ఔషధాలు అన్నీ నీ నుండే వచ్చాయి. పశువులు, పక్షులు, పాములు—all నీ నుండే జన్మించాయి, జనార్దనా.

మమాపి దేవదేవేశ రాజా దుర్జయసంజ్ఞితః । ఆగతోఽభ్యాగతస్తస్య ఆతిథ్యం కర్త్తుముత్సహే ।। ౧౧.

దేవదేవా! నాకు కూడా దుర్జయుడు అనే రాజు అతిథిగా వచ్చాడు. అతనికి ఆతిథ్యం చేయాలని నేను ఆసక్తిగా ఉన్నాను.

తస్య మే నిర్ధనస్యాద్య దేవదేవ జగత్పతే । భక్తినమ్రస్య దేవేశ కురుష్వాన్నాద్యసంచయమ్ ।। ౧౧.

దేవదేవా, జగత్పతీ! ఈ రోజు నేను ధనహీనుడిని, భక్తితో వంగినవాడిని. దేవేశా! నాకు అన్నపానియం దయచేయు.

యం యం స్పృశామి హస్తేన యం యం పశ్యామి చక్షుషా । వృక్షం వా తృణకన్దం వా తత్తదన్నం చతుర్విధమ్ ।। ౧౧.

నేను చేతితో తాకినదీ, కన్నుతో చూసినదీ, వృక్షమా, గడ్డమా, మూలమా, అవన్నీ నాలుగు విధాల అన్నంగా మారిపోవాలి.

తథా త్వన్యతమం వాఽపి యద్ ధ్యాతం మనసా మయా । తత్ సర్వం సిద్ధ్యతాం మహ్యం నమస్తే పరమేశ్వర ।। ౧౧.

ఇంకా నేను మనసులో ధ్యానం చేసినది ఏదైనా, అది కూడా నాకోసం ఫలించాలి. పరమేశ్వరా! నీకు నమస్కారం.

ఇతి స్తుత్యా తు దేవేశస్తుతోష జగతాం పతిః । మునేస్తస్య స్వకం రూపం దర్శయామాస కేశవః ।। ౧౧.

ఈ విధంగా స్తుతించబడిన దేవదేవుడు, జగత్పతి సంతృప్తి చెందాడు. కేశవుడు ఆ మునికి తన స్వరూపాన్ని చూపించాడు.

ఉవాచ సుప్రసన్నాత్మా బ్రూహి విప్ర వరం పరమ్ । ఏవం శ్రుత్వాఽక్షిణీ యావదున్మీలయతి వై మునిః ।। ౧౧.

ఆనందభరిత మనసుతో ఆయన ఇలా అన్నాడు: 'బ్రాహ్మణా! నీవు కోరిన వరం అడుగు.' అని విని, ఆ ముని కళ్ళు మెల్లగా తెరిచాడు.

తదా శఙ్ఖగదాపాణిః పీతవాసా జనార్దనః । గరుడస్థోఽపి తేజస్వీ ద్వాదశాదిత్యసప్రభః ।। ౧౧.

అప్పుడు శంఖం, గదను పట్టుకున్న, పీతాంబరధారి, జనార్దనుడు, గరుత్మంతునిపై కూర్చుని, పన్నెండు సూర్యుల తేజస్సుతో ప్రకాశించాడు.

దివి సూర్యసహస్త్రస్య భవేద్యుగపదుత్థితా । యది భాః సదృశీ సా స్యాద్భాసస్తస్య మహాత్మనః ।। ౧౧.

ఆకాశంలో వెయ్యి సూర్యులు ఒకేసారి ఉదయించినట్లయితే, ఆ మహాత్ముడి తేజస్సు అలాంటిదిగా కనిపించింది.

తత్రైకస్థం జగత్ కృత్స్నం ప్రవిభక్తమనేకధా । దదర్శ స మునిర్దేవి విస్మయోత్ఫుల్లలోచనః ।। ౧౧.

అక్కడ ఆ ముని, ఓ దేవీ! ఒక్క చోటే అనేక విధాలుగా విభజించబడిన జగత్తంతా చూశాడు. ఆశ్చర్యంతో కళ్ళు విప్పాడు.

జగామ శిరసా దేవం కృతాఞ్జలిరథాబ్రవీత్ । యది మే వరదో దేవో భూయాద్ భక్తస్య కేశవ ।। ౧౧.

ఆయన తల వంచి, కరముల్ని జోడించి దేవునికి నమస్కరించి ఇలా అన్నాడు: 'దేవా! నీవు వరం ఇస్తే, అది నీ భక్తునికోసమే కావాలి.'

ఇదానీమేష నృపతిర్యథా సబలవాహనః । మమాశ్రమే కృతాహారః శ్వః ప్రయాతా స్వకం గృహమ్ ।। ౧౧.

ఇప్పుడు ఈ రాజు తన సేనతో, రథాలతో కలిసి, నా ఆశ్రమంలో తిండి తిని, రేపు తన ఇంటికి తిరిగి వెళ్లాలని కోరుతున్నాను.

ఇత్యుక్తస్తస్య దేవేశో వరదః సంబభూవ హ । చిత్తసిద్ధిం దదౌ తస్మై మణిం చ సుమహాప్రభమ్ ।। ౧౧.

అలా అడిగిన వెంటనే దేవతల అధిపతి వరదాతగా మారి, ఆ మునికి మనస్సు మీద సంపూర్ణ నియంత్రణను, అద్భుతమైన ప్రకాశంతో కూడిన మణిని ప్రసాదించాడు.

తం దత్త్వాఽన్తర్దధే దేవః స చ గౌరముఖో మునిః । జగామ చాశ్రమం పుణ్యం నానా ఋషినిషేవితమ్ ।। ౧౧.

ఆ మణిని ఇచ్చిన వెంటనే ఆ దేవుడు కనబడకుండా పోయాడు. గౌరముఖుడు అనే ఆ ముని, అనేక ఋషులు సేవించే పవిత్రమైన తన ఆశ్రమానికి వెళ్లిపోయాడు.

తత్ర గత్వా స విప్రేన్ద్రశ్చిన్తయమాస వై మునిః । హిమవచ్ఛిఖరాకారం మహాభ్రమివ చోన్నతమ్ । శశాఙ్కరశ్మిసఙ్కాశం గృహం వై శతభూమికమ్ ।। ౧౧.

ఆశ్రమానికి చేరుకున్న ఆ మహర్షి, హిమవంతం శిఖరంలా, గొప్ప మేఘంలా ఎత్తుగా, చంద్రకాంతులా మెరిసే, వంద అంతస్తులతో కూడిన ఒక భవనాన్ని ఊహించాడు.

తాదృశానాం సహస్త్రాణి లక్షకోట్యశ్చ సర్వశః । గృహాణి నిర్మమే విప్రో విష్ణోర్లబ్ధవరస్తదా ।। ౧౧.

విష్ణువు ఇచ్చిన వరంతో, ఆ బ్రాహ్మణుడు అలాంటి భవనాలను వేలాది, లక్షల కోట్లు అన్ని విధాలుగా నిర్మించాడు.

ప్రాకారాణి తతోపాన్తే తల్లగ్నోద్యానకాని చ । కోకిలాకులఘుష్టాని నానాద్విజవరాణి చ । చమ్పకాశోకపున్నాగనాగకేశరవన్తి చ ।। ౧౧.

ఆ భవనాల చుట్టూ గోడలు, తోటలు నిర్మించాడు. అక్కడ కోకిలలు, అనేక రకాల పక్షులు మధురంగా కూస్తూ ఉండేవి. చంపక, అశోక, పున్నాగ, నాగ, కేసర వంటి చెట్లు కూడా నాటించాడు.

నానాజాత్యస్తథా వృక్షా గృహోద్యానేషు సర్వశః । హస్తినాం హస్తిశాలాశ్చ తురగాణాం చ మన్దురాః ।। ౧౧.

ఆ ప్రతి గృహ తోటల్లో ఎన్నో రకాల చెట్లు పెరిగేవి. ఏనుగులకు ప్రత్యేక గదులు, గుర్రాలకు కూడ ప్రత్యేక స్థలాలు ఏర్పాటయ్యాయి.