వరాహపురాణమ్

తైః సంచిన్తితమాత్రస్తు దేవశ్చక్రగదాధరః । ఆవయోః సైన్యమావిశ్య ఏక ఏవ మహాబలః ।। ౧౦.

వారు ఆ దేవుని గురించి ఆలోచించిన వెంటనే, చక్రాయుధాన్ని, గదను ధరించిన దేవుడు, ఒక్కడే అయినా గొప్ప బలంతో మా సైన్యంలో ప్రవేశించాడు.

ఏకధా దశధాత్మానం శతధా చ సహస్త్రధా । లక్షధా కోటిధా కృత్వా స్వభూత్యా చ జగత్పతిః ।। ౧౦.

జగత్పతి తన మహిమతో ఒక్కరుగా, పది రూపాలుగా, వందగా, వెయ్యిగా, లక్షగా, కోటిగా మారాడు.

ఏవం స్థితే దేవవరే అస్మత్సైన్యే మహాబలః । యః కశ్చిదసురో రాజన్నావయోర్బలమాశ్రితః । స హతః పతితో భూమౌ దృశ్యతే గతచేతనః ।। ౧౦.

ఓ రాజా! ఆ మహాబలుడు దేవుడు మా సైన్యంలో నిలిచినప్పుడు, మా బలాన్ని ఆశ్రయించిన ఏ రాక్షసుడైనా, అతడు చంపబడి, భూమిపై పడిపోయి, ప్రాణం లేని వాడిగా కనిపించాడు.

ఏవం తత్ సహసా సైన్యం మాయయా విశ్వమూర్తినా । నిహతం సాశ్వకలిలం పత్తిద్విపసమాకులమ్ ।। ౧౦.

అలా, ఒక్కసారిగా, గుర్రాలు, ఏనుగులు, కాలాళ్లు నిండిన మా సైన్యం అంతా విశ్వరూపుడైన దేవుని మాయతో నాశనం అయింది.

చతురఙ్గం బలం సర్వం హత్వా దేవో రథాఙ్గధృక్ । ఆవాం శోషావథో దృష్ట్వా గతోఽన్తర్ద్ధానమీశ్వరః ।। ౧౦.

అంతటి సైన్యాన్ని సంహరించిన తర్వాత, చక్రాయుధుడు అయిన దేవుడు, మా బలాన్ని ఎండిపోయినట్టు చూసి, కనబడకుండా పోయాడు, ఓ రాజా!

ఆవయోరీదృశం కర్మ దృష్టం దేవస్య శార్ఙ్గిణః । తతస్తమేవ శరణం గతావారాధనాయ వై ।। ౧౦.

మేము శారంగధనుడైన దేవుని చేసిన అద్భుత కార్యాన్ని చూశాము. అందుకే, మేము ఆయనను మాత్రమే ఆశ్రయించి, ఆరాధించడానికి వెళ్లాము.

త్వం చాస్మన్మిత్రతనయః సుప్రతీకాత్మజో నృప । ఇమే చ ఆవయోః కన్యే గృహాణ మనుజేశ్వర । హేతృకన్యా సుకేశీ తు మిశ్రకేశీ ప్రహేతృణః ।। ౧౦.

నీవు మా మిత్రుడు అయిన సుప్రతీకుని కుమారుడవు, ఓ రాజా! ఇవి మా ఇద్దరి కుమార్తెలు. వీరిని స్వీకరించు, మానవులలో శ్రేష్ఠుడా! హేతృ కుమార్తె సుకేశి, ప్రహేతృ కుమార్తె మిశ్రకేశి.

దుర్జయస్త్వేవముక్తస్తు హేతృణా తే ఉభే శుభే । కన్యే జగ్రాహ ధర్మేణ భార్యార్థం మనుజేశ్వరః ।। ౧౦.

పెళ్లి మాటలు చెప్పిన వారిని వినిన రాజు దుర్జయుడు, ఆ రెండు మంగళకరమైన యువతులను ధర్మబద్ధంగా భార్యలుగా స్వీకరించాడు.

తే లబ్ధ్వా సహసా రాజా ముదా పరమయా యుతః । ఆజగామ స్వకం రాష్ట్రం నిజసైన్యసమావృతః ।। ౧౦.

ఆ ఇద్దరినీ పొందిన రాజు, అపార ఆనందంతో తన సైన్యంతో కూడి త్వరగా తన రాజ్యానికి తిరిగి వెళ్లాడు.

తతః కాలేన మహతా తస్య పుత్రద్వయం బభౌ । సుకేశ్యాః సుప్రభః పుత్రో మిశ్రకేశ్యాః సుదర్శనః ।। ౧౦.

కొంత కాలానికి, అతనికి ఇద్దరు కుమారులు పుట్టారు. సుకేశి నుండి సుప్రభుడు, మిశ్రకేశి నుండి సుదర్శనుడు జన్మించారు.

స రాజా దుర్జయః శ్రీమాఁల్లబ్ధ్వా పుత్రద్వయం శుభమ్ । స్వయం కాలాన్తరే శ్రీమాఞ్జగామారణ్యమన్తికే ।। ౧౦.

ఆ రాజు దుర్జయుడు, ఆ ఇద్దరు మంచి కుమారులను పొందిన తరువాత, ఒక సందర్భంలో తానే అడవి అంచునకు వెళ్లాడు.

తత్రస్థో వనజాతీర్హి బధయన్ వై భయంకరాః । దదర్శారణ్యమాశ్రిత్య మునిం స్థితమకల్మషమ్ ।। ౧౦.

అక్కడ అడవిలో భయంకరమైన జంతువులను వేటాడుతూ, పాపరహితుడైన ఒక మునిని అడవి మధ్య నివసిస్తున్నట్టు చూశాడు.

తపస్యన్తం మహాభాగం నామ్నా గౌరముఖం శుభమ్ । ఋషివృన్దస్య గోప్తారం త్రాతారం పాపినః స్వయమ్ ।। ౧౦.

అతడు గొప్ప తపస్సు చేసే, గౌరముఖుడు అనే మునిని చూశాడు. ఆ ముని ఋషుల సమూహాన్ని కాపాడేవాడు, పాపులను రక్షించేవాడు.

తస్యాశ్రమే విమలజలావిలేమరు- త్సుగన్ధివృక్షప్రవరే ద్విజన్మనః । రరాజ జీమూత ఇవామ్బరాన్మహీ- ముపాగతః ప్రవరవిమానవద్ గృహః ।। ౧౦.

ఆ ఆశ్రమంలో స్వచ్ఛమైన నీళ్ళు, మృదువైన గాలులు, పరిమళభరితమైన చెట్లు ఉండేవి. అక్కడ బ్రాహ్మణుల ఇల్లు, ఆకాశం నుండి దిగిన మేఘంలా, భూమిపై దేవతల మందిరంలా ప్రకాశించేది.

జ్వలనమఖాగ్నిప్రతిభాషితామ్బరః సుశుద్ధసంవాసితవేశకుట్టకః । శిష్యైః సముచ్చారితసామనాదకః సురూపయోషిదృషికన్యకాకులః । ఇతీదృశోఽస్యావసాథో వరాశ్రమే సుపుష్పితాశేషతరుప్రసూనః ।। ౧౦.

ఆ ఆశ్రమంలో యజ్ఞాగ్ని వంటి ప్రకాశం, శుభ్రమైన నివాసాలు, శిష్యులు సామవేద గానం చేస్తూ, అందమైన మహిళలు, ఋషికుమార్తెలతో నిండిపోయి, ప్రతి చెట్టూ పుష్పాలతో అలంకరించబడి ఉండేది. అలాంటి గొప్ప ఆశ్రమం అది.

శ్రీవరాహ ఉవాచ । తతస్తమీదృశం దృష్ట్వా తదా గౌరముఖాశ్రమమ్ । దుర్జ్జయశ్చిన్తయామాస రమ్యమాశ్రమమణ్డలమ్ ।। ౧౧.

శ్రీవరాహుడు ఇలా చెప్పాడు: అప్పుడు దుర్జయుడు ఆ గౌరముఖుని ఆశ్రమాన్ని చూసి, ఆ అందమైన పరిసరాలను మనసులో ఆలోచించాడు.

ప్రవిశామ్యత్ర పశ్యామి ఋషీన్ పరమధార్మికాన్ । చిన్తయిత్వా తదా రాజా ప్రవివేశ తమాశ్రమమ్ ।। ౧౧.

ఇక్కడికి నేను ప్రవేశించి, పరమధార్మికులైన ఋషులను చూస్తాను అని ఆలోచించి, రాజు ఆ ఆశ్రమంలోకి అడుగుపెట్టాడు.

తస్య ప్రవిష్టస్య తతో రాజ్ఞః పరమహర్షితః । చకార పూజాం ధర్మాత్మా తదా గౌరముఖో మునిః ।। ౧౧.

రాజు లోపలికి వచ్చినప్పుడు, ధర్మాత్ముడైన గౌరముఖుడు ముని, ఎంతో ఆనందంతో అతనికి పూజ చేశాడు.

స్వాగతాదిక్రియాః కృత్వా కథాన్తే తం మహామునిః । స్వశక్త్యాఽహం నృపశ్రేష్ఠ సానుగస్య చ భోజనమ్ ।। ౧౧.

స్వాగతం వంటి ఆచారాలు చేసి, సంభాషణ అనంతరం ఆ మహాముని ఇలా అన్నాడు: 'ఓ రాజులలో శ్రేష్ఠుడా! నా శక్తికి తగ్గట్టు నీకు, నీ వెంట ఉన్నవారికి భోజనం ఏర్పాటు చేస్తాను.'

కరిష్యామి ప్రముచ్యన్తాం సాధు వాహా ఇతి ద్విజః । ఏవముక్త్వా స్థితస్తూష్ణీం స మునిః సంశితవ్రతః ।। ౧౧.

'అలా చేస్తాను; మీ గుర్రాలను విడిపించండి' అని ఆ ముని చెప్పి, తన వ్రతాన్ని పాటిస్తూ మౌనంగా నిలిచాడు.

రాజాఽపి తస్థౌ తద్భక్త్యా స్వసహాయైః సమన్వితః । అక్షౌహిణ్యో బలస్యాస్య పఞ్చమాత్రాస్తదా స్థితాః । అయం చ తాపసః కిం మే దాస్యతే భోజనం త్విహ ।। ౧౧.

రాజు కూడా భక్తితో తన సహచరులతో అక్కడే నిలిచాడు. ఆ సమయంలో అతని సైన్యంలో ఐదు విభాగాలు అక్కడ ఉండేవి. 'ఈ తపస్వి నాకు ఇక్కడ ఏం భోజనం ఇస్తాడో?' అని రాజు ఆలోచించాడు.

నిమన్త్ర్య దుర్జయం విప్రస్తదా గౌరముఖో నృపమ్ । చిన్తయామాస కిం చాస్య మయా దేయం తు భోజనమ్ ।। ౧౧.

ఆ సమయంలో గౌరముఖుడు ముని దుర్జయుడిని ఆహ్వానించి, 'ఇతనికి నేను ఏ భోజనం ఇవ్వాలి?' అని మనసులో ఆలోచించాడు.

ఏవం చిన్తయతస్తస్య మహర్షేర్భావితాత్మనః । స్థితో మనసి దేవేశో హరిర్నారాయణః ప్రభుః ।। ౧౧.

అలా ఆ మహర్షి మనసారా ఆలోచిస్తూ ఉండగా, దేవతల అధిపతి హరి నారాయణుడు అతని హృదయంలో ప్రత్యక్షమయ్యాడు.

తతః సంస్మృత్య మనసా దేవం నారాయణం తదా । తోషయామాస గఙ్గాయాం ప్రవిశ్య మునిసత్తమః ।। ౧౧.

అప్పుడు ఆ మునిశ్రేష్ఠుడు మనసులో నారాయణుని స్మరించి, గంగలోకి ప్రవేశించి ఆయనను సంతుష్టిపరిచాడు.

ధరణ్యువాచ । కథం గౌరముఖో విష్ణుం తోషయామాస భూధర । ఏతన్మే కౌతుకం శ్రోతుం సమ్యగిచ్ఛా ప్రవర్త్తతే ।। ౧౧.

భూమి ఇలా అడిగింది: 'హే పర్వతా! గౌరముఖుడు విష్ణువును ఎలా సంతుష్టిపరిచాడు? దీనిని పూర్తిగా వినాలని నాకు చాలా ఆసక్తి ఉంది.'

నమోఽస్తు విష్ణవే నిత్యం నమస్తే పీతవాససే । నమస్తే చాద్యరూపాయ నమస్తే జలరూపిణే ।। ౧౧.

నిత్యం విష్ణువుకు నమస్కారం. పీతవస్త్రాన్ని ధరించినవాడా, నీకు నమస్కారం. ఆద్యరూపాన్ని ధరించినవాడా, నీకు నమస్కారం. నీరు రూపంగా ఉన్నవాడా, నీకు నమస్కారం.

నమస్తే సర్వసంస్థాయ నమస్తే జలశాయినే । నమస్తే క్షితిరూపాయ నమస్తే తేజసాత్మనే ।। ౧౧.

ప్రతి వస్తువులో నివసించే వాడా, నీకు నమస్కారం. నీటిపై విశ్రాంతి తీసుకునే వాడా, నీకు నమస్కారం. భూమి రూపంగా ఉన్నవాడా, నీకు నమస్కారం. అగ్ని స్వరూపుడా, నీకు నమస్కారం.

నమస్తే వాయురూపాయ నమస్తే వ్యోమరూపిణే । త్వం దేవః సర్వభూతానాం ప్రభుస్త్వమసి హృచ్ఛయః ।। ౧౧.

గాలి రూపంగా ఉన్నవాడా, నీకు నమస్కారం. ఆకాశం రూపంగా ఉన్నవాడా, నీకు నమస్కారం. దేవా! నీవు సమస్త జీవుల అధిపతి, నీవే ప్రభువు, హృదయంలో కోరికగా ఉన్నవాడవు.

త్వమోఙ్కారో వషట్కారః సర్వత్రైవ చ సంస్థితః । త్వమాదిః సర్వదేవానాం తవ చాదిర్న విద్యతే ।। ౧౧.

ఓంకారమూ, వషట్కారమూ నీవే. నీవు ఎక్కడికక్కడ ఉన్నవాడవు. సమస్త దేవతలకు ఆదిగా ఉన్నవాడవు. నీకు ఆది లేదు.