వరాహపురాణమ్

పృథివ్యాం సర్వరాజానో జిగీషన్నిహ సత్తమౌ । ఆగతోఽస్మి ధ్రువం చైవ స్మర్త్తవ్యోఽహం తపోధనౌ । భవన్తౌ కౌ సమాఖ్యాతం మమానుగ్రహకాఙ్క్షయా ।। ౧౦.

ఈ భూమిపై ఉన్న అందరు రాజులను జయించాలనే కోరికతో నేను ఇక్కడికి వచ్చాను, మహర్షులారా. మీరు ఎప్పుడూ నన్ను గుర్తుంచుకోవాలి. మీరు ఇద్దరూ ఎవరు? నాకు అనుగ్రహం కావాలని మీరు వచ్చారని అనిపిస్తోంది, చెప్పండి.

తాపసావూచతుః । ఆవాం హేతృప్రహేత్రాఖ్యౌ మనోః స్వాయంభువః సుతౌ । ఆవాం దేవవినాశాయ గతౌ స్వో మేరుపర్వతమ్ ।। ౧౦.

ఆ తపస్వులు ఇలా చెప్పారు: "మేము హేతృ, ప్రహేతృ అని పిలవబడే మనువు స్వాయంభువుని కుమారులం. దేవతలను నాశనం చేయాలనే ఉద్దేశంతో మేము మెరుపర్వతానికి వచ్చాము."

తత్రావయోర్మహాసైన్యం గజాశ్వరథసంకులమ్ । జిగాయ సర్వదేవానాం శతశోఽథ సహస్త్రశః ।। ౧౦.

అక్కడ మా గొప్ప సైన్యం, ఏనుగులు, కుదిరాళ్లు, రథాలతో నిండినది, వందలాది, వేలాది దేవతల సైన్యాలను ఓడించింది.

తే చ దేవా మహత్సైన్యం దృష్ట్వా సర్వం నిపాతితమ్ । అసురైరుజ్ఝితప్రాణం తతస్తే శరణం గతాః ।। ౧౦.

దేవతలు తమ గొప్ప సైన్యం మొత్తం రాక్షసుల చేతిలో పడిపోయి, ప్రాణాలు పోయినదాన్ని చూసి భయంతో ఆశ్రయం కోసం పరుగెత్తారు.

క్షీరాబ్ధౌ యత్ర దేవేశో హరిః శేతే స్వయం ప్రభుః । తత్ర విజ్ఞాపయామాసుః సర్వే ప్రణతిపూర్వకమ్ ।। ౧౦.

దేవతల అధిపతి హరి, స్వయంగా పాలకుడు, పాలకడలిలో విశ్రాంతి తీసుకుంటున్న చోటికి అందరు దేవతలు వినయపూర్వకంగా వెళ్లి ప్రార్థించారు.

దేవదేవ హరే సర్వం సైన్యం త్వసురసత్తమైః । పరాజితం పరిత్రాహి భీతం విహ్వల్లోచనమ్ ।। ౧౦.

"దేవతల దేవా హరి! మా సైన్యం అంతా రాక్షసుల చేతిలో ఓడిపోయింది. మేము భయంతో, మనస్సులు కలవరపడి ఉన్నాము. దయచేసి మమ్మల్ని రక్షించు."

త్వయా దేవాసురే యుద్ధే పూర్వం త్రాతాః స్మ కేశవ । సహస్త్రబాహోః క్రూరస్య సమరే కాలనేమినః ।। ౧౦.

"కేశవా! మునుపు దేవాసుర సంగ్రామంలో, సహస్రబాహువు అయిన క్రూరుడైన కాలనేమిని ఎదుర్కొన్నప్పుడు నీవు మమ్మల్ని రక్షించావు."

ఇదానీమపి దేవేశ అసురౌ దేవకణ్టకౌ । హేతృప్రహేతృనామానౌ బహుసైన్యపరిచ్ఛదౌ । తౌ హత్వా త్రాహి నః సర్వాన్ దేవదేవ జగత్పతే ।। ౧౦.

"ఇప్పుడు కూడా, దేవతలకు శత్రువులైన హేతృ, ప్రహేతృ అనే ఇద్దరు రాక్షసులు, పెద్ద సైన్యాలతో ఉన్నారు. వారిని సంహరించి మమ్మల్ని అందరినీ రక్షించు, దేవదేవా, జగత్పతీ!"

ఏవముక్తస్తతో దేవో విష్ణుర్నారాయణః ప్రభుః । అహం యాస్యామి తౌ హన్తుమిత్యువాచ జగత్పతిః ।। ౧౦.

అలా ప్రార్థించగా, విష్ణువు నారాయణుడు, జగత్పతి ఇలా అన్నాడు: "ఆ ఇద్దరిని సంహరించడానికి నేను వెళ్తాను."

ఏవముక్తాస్తతో దేవా మేరుపర్వతసన్నిధౌ । ప్రతస్థుస్తేఽథ మనసా చిన్తయన్తో జనార్దనమ్ ।। ౧౦.

దేవతలు ఇలా పలికిన తర్వాత, వారు మనస్సులో జనార్దనుని ధ్యానిస్తూ మెరుపర్వతానికి వెళ్లారు.

తైః సంచిన్తితమాత్రస్తు దేవశ్చక్రగదాధరః । ఆవయోః సైన్యమావిశ్య ఏక ఏవ మహాబలః ।। ౧౦.

వారు ఆ దేవుని గురించి ఆలోచించిన వెంటనే, చక్రాయుధాన్ని, గదను ధరించిన దేవుడు, ఒక్కడే అయినా గొప్ప బలంతో మా సైన్యంలో ప్రవేశించాడు.

ఏకధా దశధాత్మానం శతధా చ సహస్త్రధా । లక్షధా కోటిధా కృత్వా స్వభూత్యా చ జగత్పతిః ।। ౧౦.

జగత్పతి తన మహిమతో ఒక్కరుగా, పది రూపాలుగా, వందగా, వెయ్యిగా, లక్షగా, కోటిగా మారాడు.

ఏవం స్థితే దేవవరే అస్మత్సైన్యే మహాబలః । యః కశ్చిదసురో రాజన్నావయోర్బలమాశ్రితః । స హతః పతితో భూమౌ దృశ్యతే గతచేతనః ।। ౧౦.

ఓ రాజా! ఆ మహాబలుడు దేవుడు మా సైన్యంలో నిలిచినప్పుడు, మా బలాన్ని ఆశ్రయించిన ఏ రాక్షసుడైనా, అతడు చంపబడి, భూమిపై పడిపోయి, ప్రాణం లేని వాడిగా కనిపించాడు.

ఏవం తత్ సహసా సైన్యం మాయయా విశ్వమూర్తినా । నిహతం సాశ్వకలిలం పత్తిద్విపసమాకులమ్ ।। ౧౦.

అలా, ఒక్కసారిగా, గుర్రాలు, ఏనుగులు, కాలాళ్లు నిండిన మా సైన్యం అంతా విశ్వరూపుడైన దేవుని మాయతో నాశనం అయింది.

చతురఙ్గం బలం సర్వం హత్వా దేవో రథాఙ్గధృక్ । ఆవాం శోషావథో దృష్ట్వా గతోఽన్తర్ద్ధానమీశ్వరః ।। ౧౦.

అంతటి సైన్యాన్ని సంహరించిన తర్వాత, చక్రాయుధుడు అయిన దేవుడు, మా బలాన్ని ఎండిపోయినట్టు చూసి, కనబడకుండా పోయాడు, ఓ రాజా!

ఆవయోరీదృశం కర్మ దృష్టం దేవస్య శార్ఙ్గిణః । తతస్తమేవ శరణం గతావారాధనాయ వై ।। ౧౦.

మేము శారంగధనుడైన దేవుని చేసిన అద్భుత కార్యాన్ని చూశాము. అందుకే, మేము ఆయనను మాత్రమే ఆశ్రయించి, ఆరాధించడానికి వెళ్లాము.

త్వం చాస్మన్మిత్రతనయః సుప్రతీకాత్మజో నృప । ఇమే చ ఆవయోః కన్యే గృహాణ మనుజేశ్వర । హేతృకన్యా సుకేశీ తు మిశ్రకేశీ ప్రహేతృణః ।। ౧౦.

నీవు మా మిత్రుడు అయిన సుప్రతీకుని కుమారుడవు, ఓ రాజా! ఇవి మా ఇద్దరి కుమార్తెలు. వీరిని స్వీకరించు, మానవులలో శ్రేష్ఠుడా! హేతృ కుమార్తె సుకేశి, ప్రహేతృ కుమార్తె మిశ్రకేశి.

దుర్జయస్త్వేవముక్తస్తు హేతృణా తే ఉభే శుభే । కన్యే జగ్రాహ ధర్మేణ భార్యార్థం మనుజేశ్వరః ।। ౧౦.

పెళ్లి మాటలు చెప్పిన వారిని వినిన రాజు దుర్జయుడు, ఆ రెండు మంగళకరమైన యువతులను ధర్మబద్ధంగా భార్యలుగా స్వీకరించాడు.

తే లబ్ధ్వా సహసా రాజా ముదా పరమయా యుతః । ఆజగామ స్వకం రాష్ట్రం నిజసైన్యసమావృతః ।। ౧౦.

ఆ ఇద్దరినీ పొందిన రాజు, అపార ఆనందంతో తన సైన్యంతో కూడి త్వరగా తన రాజ్యానికి తిరిగి వెళ్లాడు.

తతః కాలేన మహతా తస్య పుత్రద్వయం బభౌ । సుకేశ్యాః సుప్రభః పుత్రో మిశ్రకేశ్యాః సుదర్శనః ।। ౧౦.

కొంత కాలానికి, అతనికి ఇద్దరు కుమారులు పుట్టారు. సుకేశి నుండి సుప్రభుడు, మిశ్రకేశి నుండి సుదర్శనుడు జన్మించారు.

స రాజా దుర్జయః శ్రీమాఁల్లబ్ధ్వా పుత్రద్వయం శుభమ్ । స్వయం కాలాన్తరే శ్రీమాఞ్జగామారణ్యమన్తికే ।। ౧౦.

ఆ రాజు దుర్జయుడు, ఆ ఇద్దరు మంచి కుమారులను పొందిన తరువాత, ఒక సందర్భంలో తానే అడవి అంచునకు వెళ్లాడు.

తత్రస్థో వనజాతీర్హి బధయన్ వై భయంకరాః । దదర్శారణ్యమాశ్రిత్య మునిం స్థితమకల్మషమ్ ।। ౧౦.

అక్కడ అడవిలో భయంకరమైన జంతువులను వేటాడుతూ, పాపరహితుడైన ఒక మునిని అడవి మధ్య నివసిస్తున్నట్టు చూశాడు.

తపస్యన్తం మహాభాగం నామ్నా గౌరముఖం శుభమ్ । ఋషివృన్దస్య గోప్తారం త్రాతారం పాపినః స్వయమ్ ।। ౧౦.

అతడు గొప్ప తపస్సు చేసే, గౌరముఖుడు అనే మునిని చూశాడు. ఆ ముని ఋషుల సమూహాన్ని కాపాడేవాడు, పాపులను రక్షించేవాడు.

తస్యాశ్రమే విమలజలావిలేమరు- త్సుగన్ధివృక్షప్రవరే ద్విజన్మనః । రరాజ జీమూత ఇవామ్బరాన్మహీ- ముపాగతః ప్రవరవిమానవద్ గృహః ।। ౧౦.

ఆ ఆశ్రమంలో స్వచ్ఛమైన నీళ్ళు, మృదువైన గాలులు, పరిమళభరితమైన చెట్లు ఉండేవి. అక్కడ బ్రాహ్మణుల ఇల్లు, ఆకాశం నుండి దిగిన మేఘంలా, భూమిపై దేవతల మందిరంలా ప్రకాశించేది.

జ్వలనమఖాగ్నిప్రతిభాషితామ్బరః సుశుద్ధసంవాసితవేశకుట్టకః । శిష్యైః సముచ్చారితసామనాదకః సురూపయోషిదృషికన్యకాకులః । ఇతీదృశోఽస్యావసాథో వరాశ్రమే సుపుష్పితాశేషతరుప్రసూనః ।। ౧౦.

ఆ ఆశ్రమంలో యజ్ఞాగ్ని వంటి ప్రకాశం, శుభ్రమైన నివాసాలు, శిష్యులు సామవేద గానం చేస్తూ, అందమైన మహిళలు, ఋషికుమార్తెలతో నిండిపోయి, ప్రతి చెట్టూ పుష్పాలతో అలంకరించబడి ఉండేది. అలాంటి గొప్ప ఆశ్రమం అది.

శ్రీవరాహ ఉవాచ । తతస్తమీదృశం దృష్ట్వా తదా గౌరముఖాశ్రమమ్ । దుర్జ్జయశ్చిన్తయామాస రమ్యమాశ్రమమణ్డలమ్ ।। ౧౧.

శ్రీవరాహుడు ఇలా చెప్పాడు: అప్పుడు దుర్జయుడు ఆ గౌరముఖుని ఆశ్రమాన్ని చూసి, ఆ అందమైన పరిసరాలను మనసులో ఆలోచించాడు.

ప్రవిశామ్యత్ర పశ్యామి ఋషీన్ పరమధార్మికాన్ । చిన్తయిత్వా తదా రాజా ప్రవివేశ తమాశ్రమమ్ ।। ౧౧.

ఇక్కడికి నేను ప్రవేశించి, పరమధార్మికులైన ఋషులను చూస్తాను అని ఆలోచించి, రాజు ఆ ఆశ్రమంలోకి అడుగుపెట్టాడు.

తస్య ప్రవిష్టస్య తతో రాజ్ఞః పరమహర్షితః । చకార పూజాం ధర్మాత్మా తదా గౌరముఖో మునిః ।। ౧౧.

రాజు లోపలికి వచ్చినప్పుడు, ధర్మాత్ముడైన గౌరముఖుడు ముని, ఎంతో ఆనందంతో అతనికి పూజ చేశాడు.

స్వాగతాదిక్రియాః కృత్వా కథాన్తే తం మహామునిః । స్వశక్త్యాఽహం నృపశ్రేష్ఠ సానుగస్య చ భోజనమ్ ।। ౧౧.

స్వాగతం వంటి ఆచారాలు చేసి, సంభాషణ అనంతరం ఆ మహాముని ఇలా అన్నాడు: 'ఓ రాజులలో శ్రేష్ఠుడా! నా శక్తికి తగ్గట్టు నీకు, నీ వెంట ఉన్నవారికి భోజనం ఏర్పాటు చేస్తాను.'